Фруктоза қандай ҳазм қилинади?
Фруктоза ингичка ичакда махсус ташувчи ёрдамида сўрилади, унинг имкониятлари чекланган. Агар фруктоза чидаб бўлмайдиган даражада кўпроқ қабул қилинса, ортиқча миқдори йўғон ичакка ўтади. У эрда бактериялар уни газлар ва қисқа кислоталар ҳосил бўлиши билан ферментация қилади ва фруктоза ўзи сувни тортади. Шунинг учун нажаснинг шишиши, шовқини, спазмлари ва бўшашиши. Қизиғи шундаки, глюкоза фруктозанинг сўрилишига ёрдам беради, шунинг учун бу молекулалар тенг қисмларда бўлган оддий шакар, ортиқча фруктоза билан асал ёки олма шарбатидан кўра яхшироқ муҳосаба қилинади.
- Чекланган фруктоза ташувчиси
- Ортиқча моддалар йўғон ичакка киради
- Бактериялар томонидан ферментация ва газларнинг ҳосил бўлиши
- Сувнинг осмотик тортишиши
- Глюкоза фруктозанинг сўрилишини яхшилайди
- Семптомларнинг дозага боғлиқлиги
Икки шакл: улар қандай фарқ қилади
Фруктоза малабсорбцияси кенг тарқалган функционал бузилишдир ва семптомлар ичакларда чекланган ва қабул қилинган миқдорга боғлиқ. Ирсий фруктоза интолеранси - алдолаза Б ферменти этишмовчилиги билан кам учрайдиган касаллик. Фруктоза организмга кирганда, бундай болаларда глюкоза даражаси кескин пасаяди, жигар ва буйраклар азобланади, қусиш, летаргия, конвулсиялар ва жигар катталашиши содир бўлади. Бу қўшимча овқатлар ва шарбатларни киритиш билан ўзини намоён қилади. Болалар ширинликлар ва меваларни инстинктив равишда рад этадилар. Бу ҳолат фруктоза, сукроз ва сорбитолни дарҳол тўлиқ йўқ қилишни талаб қилади.
- Малабсорбция - кенг тарқалган, аломатлар фақат ичак
- Ирсий шакл - камдан-кам ҳолларда, жигар ва буйракларнинг шикастланиши билан
- Ирсий, қўшимча озиқ-овқатларни киритиш билан ўзини намоён қилади
- Болаларда ширинликларга хос нафрат
- Чекловларнинг ҳар хил жиддийлиги
- Ирсий шакл генетик жиҳатдан тасдиқланган
Малабсорбция белгилари
Шикоятлар фруктозага бой озиқ-овқатларни истеъмол қилгандан кейин 30 дақиқадан бир неча соат ўтгач пайдо бўлади. Одатий симптомлар орасида шиширади, баланд овозда шовқин, киндик атрофида спазмлар, ортиқча газ, бўшашган ёки пастадир ахлат, баъзан эса, аксинча, ич қотиши киради. Кўнгил айниши ва тўлиқлик ҳисси пайдо бўлиши мумкин. Семптомлар дозага боғлиқ: меванинг кичик бир қисми анъанавий тарзда муҳосаба қилинади, катта стакан шарбат ёки бир нечта олма реакцияга сабаб бўлади. Кўпинча бундай беморлар бошқа ферментланган углеводларга нисбатан заиф толерантликка эга.
- Ошқозонда шиширади ва шовқин
- Киндик атрофида спазмлар ва оғриқлар
- Газ ҳосил бўлишининг кучайиши
- Бўшашган нажас ёки камроқ тез-тез ич қотиши
- Кўнгил айниш ва тўлиқлик
- Семптомлар истеъмол қилинган миқдорга боғлиқ
Сўров
Малабсорбциянинг асосий усули - бу фруктоза юки билан водород билан нафас олиш тести: чиқарилган ҳаводаги водород миқдори эритма олингандан кейин ўлчанади. Амалий алтернатива - юқори фруктозали овқатларни 2-4 ҳафта давомида чиқариб ташлаш ва кейин уларни аста-секин қайта киритиш. Бошқа сабабларни истисно қилишни унутманг: çöляк касаллиги, лактоза интолеранси, гиардиасис, яллиғланишли ичак касаллиги. Агар ирсий шаклга шубҳа қилинган бўлса, боланинг жигар параметрлари, глюкоза ва жигар ҳолати ултратовуш орқали баҳоланади ва генетик тадқиқот ўтказилади.
- Фруктоза билан водород билан нафас олиш тести
- Синов йўқ қилиш диетаси
- Копрограмма ва нажас тестлари
- Çöляк касаллиги ва гиардиаз учун тестлар
- Жигар параметрлари ва қон глюкозаси
- Агар ирсий шаклга шубҳа бўлса, генетик тадқиқотлар
Озиқ-овқат
Агар сизда малабсорбция бўлса, мевалардан бутунлай воз кечиш кераксиз ва зарарли. Мақсад битта дозани камайтириш ва яхши муҳосаба қилинадиган маҳсулотларни танлашдир. Асал, мева шарбатлари, қуритилган мевалар, узум, олма, нок, тарвуз, шунингдек, фруктоза ва маккажўхори сиропи қўшилган овқатларни чекланг. Мевалар, цитрус мевалари, киви, банан, қовун меъёрида, айниқса бошқа овқатлар билан яхши муҳосаба қилинади. Сорбитол ва бошқа татландıрıсıлар симптомларни кучайтиради. Бир неча ҳафта ўтгач, парҳез аста-секин кенгайтирилиб, унинг чегарасини топади. Ирсий шакл бўлса, истисно қилиш қатъий ва умрбод, шифокор назорати остида.
- Мева беришни камайтиринг
- Асал, шарбатлар, қуритилган мевалар, узум ва олмаларни чекланг
- Миср сиропи бўлган маҳсулотлардан сақланинг
- Сорбитол, ксилитол ва шакарсиз сақични йўқ қилинг
- Бошқа овқатлар билан мева истеъмол қилиш
- Бардошли дозани топиб, диетани аста-секин кенгайтиринг