Ичакларда нима содир бўлади
Микроскопик колитда иммунитет ҳужайралари йўғон ичакнинг шиллиқ қаватида тўпланиб, сув ва электролитларнинг сўрилишига халақит беради. Лимфоцитар вариант билан эпителия ҳужайралари орасида лимфоцитлар сонининг кўпайиши кўринади; коллаген варианти билан эпителия остида қалинлашган коллаген чизиғи ҳосил бўлади. Иккала ҳолатда ҳам сув ичак бўшлиғида қолади ва нажас кўп ва сувли бўлади. Бундай ҳолда, шиллиқ қават яраланмайди, қон кетмайди ва ичак деворининг ўзи бузилмайди - шунинг учун текширувда ҳамма нарса яхши кўринади.
- Шиллиқ қават эпителийсида лимфоцитларнинг тўпланиши
- Коллаген шаклида коллаген тасмасининг қалинлашиши
- Сув ва тузларнинг сўрилиши бузилган
- Яралар ёки эрозиялар йўқ
- Мунтазам ичак текширувида нормал кўриниш
Сабаблари ва қўзғатувчи омиллар
Аниқ сабаб номаълум; Иммунитет тизими мойил бўлган одамларда ичак таркибига таъсир қилишини кўрсатади. Дори-дармонлар муҳим ва кўпинча эътибордан четда қоладиган рол ўйнайди: семптомлар стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар, протон помпаси инҳибитöрлери, баъзи антидепрессантлар ва диабетга қарши дори-дармонларни мунтазам равишда қўллаш билан бошланиши мумкин. Муҳим хавф омили чекиш бўлиб, у ҳам даволанишга жавобни ёмонлаштиради. Касаллик кўпинча çöляк касаллиги, отоиммüн тироидит ва роматоид артрит билан бирлаштирилади.
- 50 ёшдан ошган ва аёл жинси
- Чекиш
- Ностероид яллиғланишга қарши дорилар
- Протон помпаси инҳибитöрлери
- Баъзи антидепрессантлар
- Биргаликда отоиммüн касалликлар
- Çöляк касаллиги
Семптомлар
Асосий симптом - кўп миқдорда, сувли ахлат, баъзан кунига ўн ёки ундан кўп марта. Белгиланган белгилар қоннинг йўқлиги ва тунги эпизодларнинг мавжудлиги бўлиб, улар одатда ирритабий ичак синдромига хос эмас. Тўсатдан ва назорат қилиш қийин бўлган истаклар, жумладан, инконтинанс эпизодлари, қорин оғриғи, шиширади ва чарчоқ кўпинча безовта қилади. Озиқланиш чекловлари туфайли ўртача вазн йўқотиш мумкин. Семптомлар тўлқинлар шаклида келиши ва кетиши мумкин ва ойлар ёки йиллар давом этиши мумкин.
- Қон ёки шиллиқсиз сувли ахлат
- Ич кетишнинг тунги эпизодлари
- Тўсатдан ва кучли истаклар
- Крамп оғриғи ва шиширади
- Чарчоқ ва заифлик
- Ўртача вазн йўқотиш
Диагностика
Асосий қоида: сурункали диарея учун, шиллиқ қават соғлом кўринадиган бўлса ҳам, йўғон ичакнинг турли қисмларидан олинган биопсия билан колоноскопия амалга оширилади. Биопсиясиз ташхис ўтказиб юборилади. Фекал калпротектин бироз кўтарилган ёки нормал бўлиши мумкин, шунинг учун у касалликни истисно қилмайди. Çöляк касаллиги, қалқонсимон без функциясини текширишни, инфекциялар ва паразитларни истисно қилишни ва дори-дармонлар билан муносабатларни баҳолашни унутманг. Агар шубҳангиз бўлса, шифокор бактериал ўсиш синдроми ва ошқозон ости бези этишмовчилигини истисно қилади.
- Кўп шиллиқ қават биопсиялари билан колоноскопия
- Намуналарни гистологик текшириш
- Фекал калпротектин
- Копрограмма, инфекциялар ва паразитлар учун нажас тестлари
- Çöляк касаллиги учун тестлар
- ЦҲ ва умумий қон рўйхати
Даволаш
Биринчи қадам - шифокорингиз билан дори-дармонларни кўриб чиқиш ва мумкин бўлган қўзғатувчиларни тўхтатиш, шунингдек, чекишни ташлаш. Энгил симптомлар учун диареяга қарши ва чекловчи кофеин, спиртли ичимликлар, лактоза ва сорбитол ўз ичига олган маҳсулотлар ёрдам бериши мумкин. Фаол касаллик учун асосий дори - будесонид, паст тизимли таъсирга эга маҳаллий таъсир кўрсатадиган глюкокортикоид; у шифокор томонидан дозани камайтиришдан сўнг курсда белгиланади. Тўхтатилгандан сўнг, релапслар тез-тез учрайди, кейин курс такрорланади ёки парваришлаш терапияси танланади. Курс доимий бўлса, бошқа иммуносупрессив дорилар кўриб чиқилади. Ўз-ўзидан даволаниш қабул қилиниши мумкин эмас.
- Шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда қўзғатувчи дориларни бекор қилиш
- Чекишни ташлаш
- Кофеин, спиртли ичимликлар, лактоза ва сорбитолни чекланг
- Энгил ҳолатларда диареяга қарши воситалар
- Будесонид курси шифокор томонидан белгилаб қўйилган
- Тез-тез релапслар учун парваришлаш терапияси