Мегаколон турлари
Туғма вариант - Ҳиршспрунг касаллиги бўлиб, ичакнинг бир қисмида нерв ҳужайралари йўқ, у доимо спазмда бўлади ва унинг устида жойлашган бўлим кенгаяди. Янги туғилган чақалоқларда ёки эрта болаликда пайдо бўлади. Олинган мегаколон узоқ муддатли ич қотиши, асаб плексусларининг шикастланиши, тизимли касалликлар, ўмуртқа жароҳатлардан кейин ва дори воситаларининг фонида ривожланади. Механик версия тўсиқ устида содир бўлади - шиш ёки чандиқ торайиши. Токсик мегаколон - ичакнинг оғир яллиғланишининг ўткир кенгайиши.
- Ҳиршспрунг касаллиги - асаб ҳужайраларининг туғма йўқлиги.
- Сурункали ич қотишида идиопатик мегаколон
- Неврологик ва тизимли касалликларга иккиламчи
- Механик юқорида ўсимта ёки торайиш
- Жиддий колит ёки инфекция учун токсик
- Опиоидлар ва антиколинержикларни қабул қилишда доривор
Семптомлар
Сурункали шакллар йиллар давомида ривожланади. Нажас камдан-кам учрайди, бир неча кунда бир марта ёки ундан кам бўлади, зўриқишни талаб қилади ва кўпинча фақат лаксатифлар ёки ҳўқналардан кейин мумкин. Қорин бўшлиғи аста-секин кенгайиб боради, чўзилиш, шовқин ва тўлиқ бўшашиш ҳисси йўқлиги безовта қилади. Оғриқ, кўнгил айниши ва иштаҳани йўқотиши мумкин. Баъзида зич нажасли тошлар пайдо бўлади ва уларнинг атрофида суюқ ахлат оқади, бу диарея билан нотўғри. Токсик шаклда ҳамма нарса бир неча соат ичида ривожланади: оғир шиширади, иситма, жиддий ҳолат.
- Ноёб ичак ҳаракатлари ва ҳўқна қилиш зарурати
- Қорин бўшлиғининг кенгайиши ва кенгайиши
- Бўшлик ҳисси йўқ
- Шишиш, шовқин, оғриқ
- Суюқ нажаснинг оқиши билан нажасли тошлар
- Токсик шаклда - иситма ва кескин ёмонлашув
Диагностика
Улар қорин бўшлиғининг оддий рентгенограммаси билан бошланади: у кенгайган илмоқларни, газ даражасини кўрсатади ва токсик вариантдан шубҳаланишга имкон беради. Контрастли ирригография Ҳиршспрунг касаллигида кенгайиш даражасини ва характерли ўтиш зонасини очиб беради. Ўсимтани истисно қилиш ва шиллиқ қаватни баҳолаш учун колоноскопия керак, аммо агар токсик мегаколонга шубҳа қилинган бўлса, у тешилиш хавфи туфайли амалга оширилмайди. Компютер томографияси деворнинг ҳолатини ва асоратларни аниқлайди. Ҳиршспрунг касаллиги ташхиси ичак деворининг биопсияси билан тасдиқланади.
- Қорин бўшлиғининг оддий рентгенографияси
- Контрастли ирригография
- Ўткир фазадан ташқари колоноскопия
- Қорин бўшлиғининг компютер томографияси
- Ҳиршспрунг касаллигига шубҳа қилинган ичак деворининг биопсияси
- Қон тестлари, электролитлар, ЦҲ
Сурункали шаклларни даволаш
Мақсад - ичакнинг мунтазам ҳаракатланишини таъминлаш ва асоратларни олдини олиш. Шифокор режимни танлайди: этарли миқдордаги суюқлик, толага чидамлиликни ҳисобга олган ҳолда парҳез, осмотик лаксатифлар, агар керак бўлса, мунтазам тозаловчи ҳўқналар ва ичак ҳаракатларини ўргатиш. Ҳаракатланишни инҳибе қилувчи дориларни тўхтатиш ёки алмаштириш муҳимдир. Ҳиршспрунг касаллиги учун асосий даволаш жарроҳлик - ичакнинг нерв ҳужайраларисиз қисмини олиб ташлашдир. Жарроҳлик терапияси мумкин бўлмаган оғир дилатация, волвулус ва такрорий асоратларда ҳам муҳокама қилинади. Схема шифокор томонидан белгиланади.
- Шифокор томонидан танланган жадвалга мувофиқ мунтазам ичак ҳаракати
- Осмотик лаксатифлар ва ҳўқналар
- Этарли ичимлик режими
- Эляф миқдорига индивидуал ёндашув
- Ҳаракатланишни инҳибе қилувчи дориларни бекор қилиш
- Хиршспрунг касаллиги ва асоратларни жарроҳлик йўли билан даволаш
Токсик мегаколон
Бу оғир ярали колит, Крон касаллиги ва юқумли колитда юзага келадиган фавқулодда ҳолат. Ичак девори бутун қалинлигида яллиғланади, оҳангини йўқотади ва кескин кенгаяди, тешилиш ва перитонит хавфи мавжуд. Белгилари: тез ортиб бораётган шиширади, юқори иситма, тез юрак уриши, сувсизланиш, чалкашлик ва диарея камайиши мумкин, бу яхшиланиш деб хато ҳисобланади. Даволаш фақат шифохонада амалга оширилади: инфузиялар, антибиотиклар, асосий касалликни даволаш, ичакларни инҳибе қилувчи дориларни олиб ташлаш, агар таъсир бўлмаса - шошилинч жарроҳлик.
- Тез шиширади ва иситма
- Юрак тезлигининг ошиши ва сувсизланиш
- Алдамчи белги сифатида диареянинг камайиши
- Зудлик билан касалхонага ётқизиш ва 103 рақамига қўнғироқ қилиш
- Диареяга қарши ва опиоид препаратларини бекор қилиш
- Тешилиш хавфи мавжуд бўлганда шошилинч жарроҳлик
