Безга нима бўлади
Ошқозон ости бези овқат ҳазм қилиш ферментларини ишлаб чиқарадиган ҳужайралар ва инсулин ишлаб чиқарадиган оролчалардан иборат. Танадаги ортиқча энергия мавжуд бўлганда, ёг ънафақат тери остига, балки органларга ҳам тўпланади. Ошқозон ости безида у лобулалар ўртасида ва ҳужайралар ичида тўпланиб, аста-секин ишлайдиган тўқималарни сиқиб чиқаради. Ултратовуш текширувида бундай без одатдагидан кўра энгилроқ, лойқа контурлар билан кўринади. Ўзгартириш даражаси ўзгариб туради: овқат ҳазм қилиш жараёнига ҳеч қандай таъсир кўрсатмайдиган кичикдан тортиб то аниқгача.
- Биринчи даража - ёг ъбезининг кичик қисмини эгаллайди
- Иккинчи даража - ўртача даражада алмаштириш, энгил шикоятлар мумкин
- Учинчи даража - дисфункция хавфи билан аниқ алмаштириш
- Фокал шакл - изоляция қилинган ёғли жойлар
- Диффуз шакл - бутун безда бир хил ўзгариш
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - ортиқча тана вазни ва у билан боғлиқ метаболик касалликлар. Панкреатик липоматоз одатда ёғли жигар касаллиги билан биргаликда юзага келади ва метаболик синдромнинг намоён бўлиши қаторига киради. 2-тоифа қандли диабет, юқори триглицеридлар, спиртли ичимликларни мунтазам истеъмол қилиш ва ҳаракациз турмуш тарзи буларнинг барчасига ёрдам беради. Ёши билан бездаги ёг ътўқималарининг улуши табиий равишда ошади, шунинг учун кекса одамларда ўртача липоматоз кўпинча ёшга боғлиқ ўзгаришларнинг бир варианти ҳисобланади. Камроқ сабаб панкреатит, глюкокортикоидларни қабул қилиш ёки кист фиброзисидир.
- Ортиқча вазн ва қорин бўшлиғидаги семириш
- 2-тоифа диабет меллитус ва предиабет
- Ёғли жигар касаллиги
- Юқори қон триглицеридлари
- Спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Седентарй турмуш тарзи ва ортиқча тез карбонгидратлар
- Ўтган панкреатит
- Глюкокортикоидлардан узоқ муддатли фойдаланиш
Семптомлар
Кўпгина ҳолларда липоматоз асемптоматик бўлиб, тасодифий топилма бўлиб қолади. Шикоятлар тўқималарнинг аниқ алмаштирилиши ёки бирга келадиган касалликлар - панкреатит, холелитиёз, гастрит туфайли пайдо бўлади. Одатда кўринишлар ўзига хос эмас: ёғли овқатдан кейин қориннинг юқори қисмида оғирлик, шиширади, турғун бўлмаган ахлат. Функциянинг жиддий пасайиши белгилари - ёғли ахлат ва вазн йўқотиш - камдан-кам учрайди ва алоҳида текширувни талаб қилади. Қон шакарининг ортиши ороллар тизими азоб чекаётган биринчи объэктив сигнал бўлиши мумкин.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Эпигастрал минтақада оғирлик ва ноқулайлик
- Шишиш ва газ ишлаб чиқаришни кўпайтириш
- Стабил бўлмаган стул
- Ёғли овқатларга ёмон толерантлик
- Қон глюкозасининг ортиши
- Ёғли ахлат ва оғир шаклда вазн йўқотиш
Қандай текширувлар керак
Хулоса Ултратовуш текшируви ўзи ташхисни тугатмайди. Шифокорнинг вазифаси безнинг дисфункцияси бор-йўқлигини ва топилманинг орқасида қандай метаболик муаммолар борлигини баҳолашдир. Шунинг учун улар очлик шакарини ва глюкозаланган гемоглобинни, липид профилини, жигар тестларини текширадилар, шунингдек, клиник тарих ва тарихга асосланган сурункали панкреатитни истисно қиладилар. Агар ичак ҳаракатлари ҳақида шикоятлар бўлса, копрограм баҳоланади. Тўғрироғи, ёг ъалмашинуви КТ ва МРИ томонидан кўрсатилади, аммо улар ҳамма учун белгиланмайди, лекин фақат расм ноаниқ бўлганда ёки бўш жойни эгаллаган лезённи истисно қилиш учун.
- Ошқозон ости бези ва қорин бўшлиғи органларининг ултратовуш текшируви
- Рўза қон глюкоза ва глюкозаланган гемоглобин
- Липид профили, биринчи навбатда триглицеридлар
- Жигар АЛТ ва АСТни, жигар ултратовушини текширади
- Оғриқ синдромида амилаза ва липаза
- Нажас касалликлари учун копрограм
- Шубҳали ултратовуш тасвири билан СТ ёки МРИ
Нима қилиш керак ва қандай даволаш керак
Липоматоз учун махсус даво йўқ ва &қуот;ошқозон ости безини тозалаш учун&қуот; дорилар ёки хун таквиелери фойдасиз. Худди шу нарса ёғли жигар касаллиги билан ишлайди: аста-секин вазн йўқотиш, мунтазам жисмоний фаолият, оддий углеводлар, ёғли овқатлар ва спиртли ичимликларни чеклаш. Ҳатто ўртача вазн йўқотиш органдаги ёғ миқдорини камайтиради. Шу билан бирга, диабет ва юқори триглицеридлар даволанади - бу шифокорнинг вазифаси. Фермент препаратлари ултратовуш протоколида қайд этилганлиги сабабли кетма-кет ҳаммага эмас, балки ферментлар этишмовчилиги тасдиқланган тақдирдагина буюрилади.
- Қаттиқ рўза тутмасдан силлиқ вазн йўқотиш
- Ҳафтада камида 150 дақиқа мунтазам аеробик фаолият
- Шакар, пиширилган маҳсулотлар, шакарли ичимликлар ва ёғли гўштларни чеклаш
- Спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш
- Қандли диабетни назорат қилиш ва даволаш
- Шифокор томонидан тайинланган триглицеридлар даражасини тузатиш
- Фермент препаратлари фақат тасдиқланган этишмовчилик учун
- 6-12 ойдан кейин ултратовуш ва тестларни такрорланг