Ҳиқичоқ қандай пайдо бўлади?
Ҳиқичоқ рефлекс ёйи уч қисмдан иборат: вагус ва френик нервларнинг сезгир толалари, мия сопи ва орқа мия бўйин шнуридаги марказ ва диафрагмага борадиган ҳаракатлантирувчи толалар. Ушбу занжирнинг ҳар қандай қисмининг тирнаш хусусияти ҳужумни келтириб чиқаради. Шунинг учун ҳиқичоқ ошқозоннинг кенгайиши, кўкрак қафасидаги яллиғланиш ва миядаги жараёнлар туфайли юзага келиши мумкин. Диафрагманинг қисқариши дақиқада тахминан 4-60 марта содир бўлади ва одамнинг иродасига боғлиқ эмас.
- Эпизодик ҳиқичоқлар - бир неча дақиқагача
- Доимий - 48 соатдан ортиқ
- Тугалланмаган - бир ойдан ортиқ
- Ҳужум ихтиёрий назорат остида эмас
- Ҳомила ва янги туғилган чақалоқларда ҳıçкıрıк нормал вариант ҳисобланади
Маиший сабаблар
Кўпгина эпизодлар ошқозон ва қизилўнгачнинг тирнаш хусусияти билан боғлиқ. Ортиқча овқатланиш ва газланган ичимликлар ошқозонни чўзади, бу эса диафрагмага пастдан босим ўтказади. Жуда иссиқ ёки жуда совуқ овқатлар, аччиқ овқатлар, спиртли ичимликлар, чекиш ва ҳавони ютиб юборадиган сақичлар ҳам ҳиқичоқни келтириб чиқаради. Югуришдаги ҳаяжон, қаҳқаҳа ва тез овқатланиш ҳужумларга ёрдам беради. Бундай ҳолларда кутиш кифоя: рефлекс бир неча дақиқада ўз-ўзидан йўқолади.
- Ортиқча овқатланиш ва югуришда овқатланиш
- Газланган ичимликлар
- Спиртли ичимликлар
- Озиқ-овқат ҳароратининг кескин ўзгариши
- Гапирганда ва сақич чайнаганда ҳаво ютиш
- Ҳаяжон ва кулги
Ҳиқичоқлар касалликни кўрсатганда
Доимий ҳıçкıрıк рефлекс ёйи бўйлаб сабабни излашни талаб қилади. Қорин бўшлиғи томонидан бу гастроезофагиал рефлюкс касаллиги, диафрагма чурраси, ошқозон яраси, ошқозон ости безининг яллиғланиши, субдиафрагматик хўппоз. Кўкрак қафасида - плеврит, пневмония, кенгайган лимфа тугунлари, френик асабнинг тирнаш хусусияти. Асаб тизимидан - инсулт, кўп склероз, мия сопи ўсмалари. Метаболик сабаблар алоҳида кўриб чиқилади: буйрак этишмовчилиги, паст натрий, шунингдек, гормонлар ва анестезияни ўз ичига олган баъзи дори-дармонларни қабул қилиш.
- Рефлукс касаллиги ва диафрагма чурраси
- Ошқозон яраси ва панкреатит
- Плеврит ва пневмония
- Қон томирлари ва миянинг бошқа шикастланишлари
- Буйрак этишмовчилиги ва электролитлар бузилиши
- Дори воситаларининг ножўя таъсири ва беҳушлик оқибатлари
Ҳужумни тўхтатиш учун уй шароитида даволаниш усуллари
Барча оддий техникалар иккита механизм туфайли ишлайди: қондаги карбонат ангидрид даражасини ошириш ва вагус нервини рағбатлантириш. Шунинг учун, нафасингизни ушлаб, аста-секин кичик қултумларда сув ичинг, қуруқ чой қошиқ шакарни ютиб олинг ва зўриқиш билан нафас олинг. Ушбу усуллар хавфсиз ва кўпинча этарли. Сиз одамни қўрқита олмайсиз, кўз қовоқларига босим ўтказа олмайсиз ёки чақалоқларга бирон бир усулни қўллай олмайсиз - уларга кўкрак ёки шиша бериш, уларни устунда ушлаб туриш ва ортиқча овқатланмаслик кифоя.
- Нафасингизни 10-20 сония ушлаб туринг
- Кичик қултумларда сув ичинг
- Секин-аста бир чой қошиқ шакарни ютиб юборинг
- Қисқа вақт давомида катланмış кафтларга нафас олинг
- Ўтирганингизда тиззаларингизни кўкрагингизга секин тортинг
- Озиқлантиришдан кейин чақалоқни тик тутинг
Доимий ҳиқичоқларни текшириш ва даволаш
Агар ҳıçкıрıк икки кундан ортиқ давом эца, шифокор унга нима сабаб бўлганини, одам қандай дори-дармонларни қабул қилаётганини ва операция ёки жароҳатлар бўлганлигини аниқлайди. Одатда ошқозон эндоскопияси, қорин бўшлиғи ултратовуш текшируви, кўкрак қафаси рентгенограммаси ва асосий қон тестлари буюрилади; неврологик белгилар учун миянинг МРИ қўшилади. Даволаш сабабга қаратилган: рефлюкс учун протон насос инҳибитöрлери буюрилади ва диетани ўзгартиради; неврологик сабаблар учун невролог махсус дори-дармонларни танлайди. Бундай маблағларни ўзингиз танлай олмайсиз.
- Қизилўнгач ва ошқозонни баҳолаш учун ЭГД
- Қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Қон биокимёси, натрий ва креатинин
- Неврологик шикоятлар учун миянинг МРИ
- Рефлуксни даволаш ва овқатланишни тузатиш