Асосий сабаблар
Аччиқ таъм, аччиқ таъмли моддалар оғизга кирганда ёки таъм куртаклари иши ўзгарганда пайдо бўлади. Энг кўп учрайдиган сабаблар ошқозон ва оғиз бўшлиғи билан боғлиқ.
- Гастроезофагиал рефлюкс касаллиги - нордон ёки аччиқ таъм, ошқозон ёниши
- Дуоденогастрик рефлюкс - сафронинг ошқозонга қайтиши
- Гум касаллиги, кариес, тилда бляшка
- Қуруқ оғиз, уйқу пайтида оғиздан нафас олиш
- Дори воситалари: антибиотиклар, антифунгаллар, темир препаратлари ва бошқалар.
- Чекиш ва спиртли ичимликлар
- АРВИ ва СОВИД-19 дан кейин таъмнинг бузилиши
- Ўт пуфагидаги тошлар, жигар касалликлари
Эрталаб ва овқатдан кейин аччиқланиш
Эрталабки аччиқланиш кўпинча кечки ва оғир кечки овқатга эга бўлган одамларда пайдо бўлади: тунда, горизонтал ҳолатда, ошқозон таркиби қизилўнгачга осонроқ ташланади. Эрталаб қуруқ оғиз ва тилнинг қопламаси билан оғирлашади. Ёғли овқатлардан кейин аччиқланиш, ўнг томонда оғирлик билан бирга, ўт пуфаги билан боғлиқ муаммоларни кўрсатиши мумкин. Ошқозон ёниши билан бирга ҳар қандай овқатдан кейин аччиқланиш рефлюксга кўпроқ хосдир.
- Эрталаб - кечки овқат, рефлюкс, қуруқ оғиз, оғиз гигиенаси
- Ёғли овқатлардан кейин - ўт пуфаги
- Доимий - дори-дармонлар, тиш гўшти касаллиги, таъм бузилиши
- Ҳомиладорлик даврида - гормонал ўзгаришлар ва рефлюкс
Билан боғлиқ аломатлар
Бошқа шикоятларсиз изоляция қилинган аччиқланиш кўпинча оғиз бўшлиғи, парҳез ёки дори-дармонлар билан боғлиқ. Агар ошқозон ёниши, қичишиш, қорин оғриғи, ўнг томонда оғирлик, сийдик ва нажас рангининг ўзгариши бўлса, овқат ҳазм қилиш органларини текшириш керак.
- Ошқозон ёниши, қичишиш, тунда йўтал - рефлюкс
- Ўнгда оғирлик, кўнгил айниши - сафро йўллари
- Тиш гўштидан қон кетиш, ёқимсиз ҳид - тиш сабаблари
- Сариқлик - жигар ва ўт йўлларининг касалликлари
Диагностика
Шифокор аччиқланиш қачон пайдо бўлганини, қандай дори-дармонларни қабул қилишини ва ошқозон ёниши ёки оғриқ бор-йўқлигини аниқлайди. Тиш шифокори тиш гўшти ва тишларнинг ҳолатини баҳолайди. Агар керак бўлса, гастроентеролог қизилўнгач ва ошқозонни, жигар ва ўт пуфагининг ултратовуш текширувини, қон тестларини баҳолаш учун гастроскопияни белгилайди. Агар органик сабаб топилмаса, таъмнинг бузилиши ва дори таъсири ҳисобга олинади.
- Тиш шифокорининг оғзаки текшируви
- Гастроскопия
- Жигар ва ўт пуфагининг ултратовуш текшируви
- Биокимёвий қон текшируви: билирубин, АЛТ, АСТ
- Қон глюкоза, кўрсаткичларга кўра - ЦҲ
Даволаш ва тавсиялар
Даволаш сабабга қаратилган. Қайта оқим учун кислотани камайтирадиган препаратлар буюрилади ва диетани ўзгартириш тавсия этилади. Тиш гўшти касалликлари учун - профессионал гигиена ва стоматолог томонидан даволаш. Агар аччиқлик дори билан боғлиқ бўлса, шифокорингиз алмаштиришни танлаши мумкин. Холеретик воситалар ва &қуот;жигарни тозалаш&қуот; текширувсиз тавсия этилмайди: улар ўт пуфагидаги тошлар учун хавфлидир.
- Кечки овқатни ётишдан олдин 3 соатдан кечиктирмасдан қилинг
- Ортиқча овқатланманг, ёғли, баҳаратлı, қаҳва ва спиртли ичимликларни чекланг
- Тил ва тишларингизни тозаланг, тиш ипидан фойдаланинг
- Этарлича сув ичинг
- Чекишни тўхтатинг
- Кечаси ошқозон ёниши учун ётоқнинг бошини кўтаринг