Жигар ҳажмини қандай аниқлаш мумкин
Жигар ҳажми инсоннинг бўйи, тузилиши ва ёшига боғлиқ. Шифокор текширув вақтида жигарнинг четини палпация қилиши мумкин, аммо аниқроғи унинг ҳажми ва тузилиши ултратовуш ёрдамида баҳоланади. &қуот;Жигардаги диффуз ўзгаришлар&қуот; деган хулоса бутун тўқималарнинг тузилишидаги ўзгаришларни англатади ва шунингдек, сабабни аниқлашни талаб қилади. Болаларда ўлчам стандартлари катталарникидан фарқ қилади ва жигар четининг қовурға остидан бироз чиқиши нормал бўлиши мумкин.
- Қорин бўшлиғини текшириш ва палпация қилиш
- Ултратовуш - ҳажми, тузилиши, томирлари
- КТ ёки МРИ - агар фокал шаклланишлар шубҳа қилинган бўлса
- Эластография - зичлик ва фиброзни баҳолаш
Асосий сабаблар
Жигар ҳужайралардаги ёғларнинг тўпланиши, яллиғланиш, қоннинг турғунлиги, ҳужайралар кўпайиши ёки турли моддаларнинг чўкиши туфайли катталашади. Ўзбекистонда катталарда жигарнинг ёғли касаллиги ва вирусли гепатит энг кўп учрайди.
- Ёғли жигар касаллиги (метаболик ва алкоголли)
- Вирусли гепатит Б, С, Д
- Юрак этишмовчилигида конжестиф жигар
- ИНФЕКЦИОН: мононуклёз, ситомегаловирус, бруцеллёз, безгак
- Эхинококкоз ва бошқа паразитар кисталар
- Қон касалликлари: лейкемия, лимфома
- Метаболик касалликлар: гемокроматоз, Вилсон касаллиги
- Ўсмалар ва метастазлар
Семптомлар
Жигарнинг бироз катталашиши одатда сезилмайди. Шикоятлар сезиларли ўсиш билан намоён бўлади ёки асосий касаллик билан боғлиқ.
- Ўнг ҳипокондриюмда оғирлик ва кенгайиш
- Чарчоқ
- Кўнгил айниши, иштаҳани йўқотиш
- Сариқлик
- Қорин бўшлиғининг кенгайиши
- Асосий касалликнинг белгилари: нафас қисилиши, иситма, вазн йўқотиш
Диагностика
Улар вирусли гепатитнинг асосий тестлари ва белгиларидан бошланади. Ёғли жигар касаллигида метаболик хавф омиллари ва фиброз даражаси баҳоланади. Агар сабаб аниқ бўлмаса, метаболик касалликлар, отоиммüн касалликлар ва қон касалликлари, фокусли ўзгаришлар учун - КТ ёки МРИ учун тадқиқотлар ўтказилади. Нафас қисилиши ва шишиши бўлган одамларнинг юраги текширилади.
- Умумий қон текшируви
- АЛТ, АСТ, ГГТ, гидроксиди фосфатаза, билирубин, албумин
- ҲБсАг, ҲСВга қарши
- Глюкоза, липид профили, ферритин
- Қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви ва жигар эластографияси
- Кардияк сабабга шубҳа бўлса, экокардиёграфи
- Кўрсаткичларга кўра КТ ёки МРИ
Даволаш ва тавсиялар
Катталашган жигарни махсус даволаш усули йўқ - сабаб даволанади. Ёғли жигар касаллиги учун вазн йўқотиш, жисмоний фаоллик ва қон шакарини назорат қилиш муҳим аҳамиятга эга. Гепатит учун антивирал терапия буюрилади, юрак этишмовчилиги учун - кардиолог томонидан даволаш, паразитар кисталар учун - жарроҳлик ёки дори-дармонларни даволаш. Сабаб бартараф этилганда, жигар ҳажми кўпинча нормал ҳолатга қайтади.
- Спиртли ичимликлардан воз кечинг
- Агар сиз ортиқча вазнга эга бўлсангиз, аста-секин вазн йўқотинг
- Қандли ичимликлар ва тез овқатланишни чекланг
- Ўтлар ва хун таквиеларини маслаҳациз қабул қилманг
- Гепатит Б га қарши эмлаш
- Шифокор томонидан белгиланган вақт оралиғида такрорий ултратовуш текширувидан ўтинг
