Ичакда нима содир бўлади
Ингичка ичакнинг шиллиқ қавати вилли билан қопланган бўлиб, улар сўрилиш юзасини сезиларли даражада оширади. Яллиғланиш вақтида вилли шикастланади, ҳужайралар ферментларни йўқотади, деворнинг ўтказувчанлиги ошади. Одатда қайта сўрилган сув ва электролитлар лüменда қолади ва нажас катта ва сувли бўлади. Ўзлаштирилмаган углеводлар бактериялар томонидан ферментланади, бу эса шиширади ва баланд овозда ғичирлайди. Агар яллиғланиш узоқ вақт давом эца, оқсиллар, ёғлар, темир, витамин Б12 ва ёғда эрийдиган витаминларнинг сўрилиши бузилади, вазн йўқотиш ва этишмовчилик ривожланади.
- Шиллиқ қаватнинг вилли шикастланиши
- Сув ва электролитларнинг сўрилиши бузилган
- Ичак ферментларининг вақтинча этишмаслиги
- Ўзлаштирилмаган углеводларни ферментациялаш
- Узоқ курс билан - витамин ва протеин этишмаслиги
Сабаблари
Ўткир энтерит кўпинча юқумли ҳисобланади. Бунга вируслар, шу жумладан ротавирус ва норовируслар, шунингдек, қайта ишланган озиқ-овқат ва ифлосланган сув бактериялари сабаб бўлади. Алоҳида ҳолат - саёҳатчининг ич кетиши. Юқумли бўлмаган сабаблар орасида стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар ва баъзи антибиотикларни қабул қилиш, қорин бўшлиғига радиация терапияси ва кекса одамларда ичакнинг қон таъминоти бузилиши киради. Сурункали яллиғланиш çöляк касаллиги, Крон касаллиги, болаларда сигир сути оқсили аллергияси ва гиардиаз каби паразитар инфекцияларга хосдир.
- Вирусли инфекциялар: ротавирус, норовирус
- Бактериал ичак инфекциялари
- Паразитлар, шу жумладан Гиардиа
- Оғриқ қолдирувчи воситалар ва антибиотиклар
- Қорин бўшлиғига радиация терапияси
- Çöляк касаллиги ва Крон касаллиги
- Ичакни қон билан таъминлашнинг бузилиши
Семптомлар
Ўткир энтеритда нажас кўп, сувли, кўпинча қонсиз, киндик атрофида крампли оғриқлар, шиширади, ғўлдиради, баъзида кўнгил айниши ва қусиш, иситма кўтарилади. Кичик миқдордаги ахлат ва қон билан тез-тез чақириш йўғон ичакнинг шикастланишини кўрсатади. Хавф - сувсизланиш: заифлик, қуруқ оғиз, ташналик, камдан-кам сийиш, тик турганда бош айланиши; болалар ва қарияларда у тезроқ ривожланади. Сурункали энтерит билан вазн йўқотиш, шиширади, ёғли энгил ахлат, заифлик, мўрт тирноқлар ва камқонлик белгилари биринчи ўринга чиқади.
- Кўп миқдорда сувли ахлат
- Киндик атрофидаги крамп оғриғи
- Шишиш ва шовқин
- Кўнгил айниши, қусиш, иситма
- Заифлик, ташналик, камдан-кам сийиш
- Сурункали ҳолатларда вазн йўқотиш ва этишмовчилик
Қандай текширувлар керак
Энгил курс билан ўткир энтерит бўлса, одатда текширув талаб этилмайди: ҳолат ва ичимлик режимини баҳолаш кифоя. Юқори иситма, нажасда қон, оғир сувсизланиш, қариялар ва иммунитети заиф бўлганлар учун тестлар буюрилади. Кейин улар копрограмма, нажас маданияти, тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсилни олади ва электролитларни баҳолайди. Агар диарея икки ҳафтадан кўпроқ давом эца ёки вазн йўқотиш билан бирга бўлса, текширув кенгайтирилади: çöляк касаллиги, яллиғланишли ичак касаллиги, гиардиаз истисно қилинади ва биопсия билан эндоскопия амалга оширилади.
- Копрограмма
- Ичак гуруҳи учун нажас маданияти
- Тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
- Сувсизланиш вақтида электролитларни баҳолаш
- Узоқ муддатли курс билан çöляк касаллиги учун тестлар
- Ингичка ичак биопсияси билан эндоскопия
- Паразитларни текшириш
Даволаш ва овқатланиш
Ўткир энтеритда асосий нарса суюқлик ва тузларни тўлдиришдир: тез-тез ва аста-секин ичиш, фақат сув ёки ширин ичимликлар эмас, балки махсус регидратация эритмаларидан фойдаланиш яхшироқдир. Сиз иштаҳангизга қараб овқатланишингиз мумкин: қайнатилган гуруч, картошка, банан, кракер, кам ёғли шўрвалар; сут, ёғли овқатлар ва хом сабзавотларни вақтинча чекланг. Сувли диарея учун антибиотиклар кўп ҳолларда керак эмас ва фақат кўрсатилган ҳолларда шифокор томонидан белгиланади. Нажасдаги қон ва юқори иситма ҳолатларида антимотилия воситалари контрендикедир. Сурункали энтерит бўлса, асосий касаллик даволанади ва камчиликлар қопланади.
- Реҳидрация эритмалари қисман, кичик қисмларда
- Узоқ муддатли рўза тутмасдан иштаҳага қараб овқатланиш
- Сут, ёғли ва хом сабзавотларни вақтинча чеклаш
- Антибиотиклар фақат шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек
- Қон кетиш ва иситма учун антимотилия воситаларидан сақланиш
- Сурункали курсда асосий касалликни даволаш
- Темир ва витамин этишмаслигини тузатиш