Сфинктер қандай ишлайди ва нима бузилади
Одди сфинктери сафро ва ошқозон ости бези ширасининг ичакка оқишини тартибга солади ва ичак таркибини каналларга қайтарилишини олдини олади. Бузилишнинг икки тури мавжуд. Функционал версияда мушаклар ҳаддан ташқари қисқаради, спазм тўсиқ ҳосил қилади, каналдаги босим кучаяди ва оғриқ пайдо бўлади. Структуравий вариант билан, яллиғланиш, тошнинг ўтиши ёки аралашувдан кейин сфинктер ҳудудида цисатрисиал торайиш ҳосил бўлади. Алоҳида-алоҳида, сафро чиқиши таъсирланган сафро тури ва ошқозон ости безидан чиқиши бузилган ва такрорий панкреатит мумкин бўлган ошқозон ости бези тури мавжуд.
- Функционал мушаклар спазми
- Структуравий чандиқнинг торайиши
- Ўнг ҳипокондриюмда оғриқли сафро тури
- Панкреатит хуружлари билан панкреатик тип
- Оғриқ сабаби сифатида каналларда босимнинг ошиши
Семптомлар
Асосий симптом - ўнг ҳипокондриюмда ёки қориннинг юқори қисмида камида ярим соат давом этадиган, турли вақт оралиғида такрорланадиган ва тананинг позицияси, ахлат ёки кислоталиликни камайтирадиган дори-дармонларни қабул қилиш билан боғлиқ бўлмаган оғриқли ҳужумлар. Оғриқ кўпинча орқа ва ўнг элка пичоғига тарқалади, кўнгил айниши ва қайт қилиш билан бирга бўлиши мумкин ва кўпинча кечаси ёки ёғли овқатлардан кейин пайдо бўлади. Ҳужумлар орасида одам одатда ўзини нормал ҳис қилади. Ошқозон ости бези тури билан оғриқ белбоғли бўлиб, ҳужум пайтида тестларда амилаза кучаяди.
- Ярим соат давом этадиган оғриқли ҳужумлар
- Ўнг ҳипокондриюмда ёки ошқозон чуқурида локализация
- Орқа ва ўнг элка пичоғига қайтинг
- Оғриқнинг баландлигида кўнгил айниши ва қайт қилиш
- Ёғли овқатлар билан ассоциация, тунги ҳужумлар
- Ҳужумлар орасида яхши ҳис қилиш
Нима учун ўт пуфагини олиб ташлашдан кейин пайдо бўлади?
Ўт пуфаги каналлардаги босим ўзгаришини юмшатувчи резервуар бўлиб хизмат қилади. Уни олиб ташлангандан сўнг, бу тампонлаш функцияси йўқолади ва сфинктернинг ҳаддан ташқари қисқариши дарҳол босим ва оғриқнинг кучайиши билан намоён бўлади. Бундан ташқари, операциядан олдин, баъзи одамлар аллақачон сафро йўлларининг ҳаракатланишининг бузилишига дуч келишган, бу операцияни бартараф этмайди. Шунинг учун холецистектомиядан кейин оғриқ давом этади ёки беморларнинг катта қисмида қайтади. Бироқ, уларни сфинктерга тушунтиришдан олдин, каналда ташлаб кетилган ёки янги ҳосил бўлган тошни истисно қилиш керак.
- Қувиқ резервуар функциясини йўқотиш
- Бошланғич каналлар ҳаракатининг бузилиши
- Умумий ўт йўлида сақланган ёки янги тош
- Яллиғланишдан кейин чандиқ ўзгаради
- Ичакнинг функционал бузилишлари билан боғлиқ
Диагностика
Ташхис қўйишнинг калити ҳужум пайтида текширувдир: жигар ферментлари, билирубин ва амилаза аниқланади, чунки уларнинг нормал ҳолатга қайтиши билан вақтинча кўпайиши оғриқнинг чиқиш бузилиши билан боғлиқлигини тасдиқлайди. Ултратовуш текшируви умумий ўт йўлининг диаметрини баҳолаш ва тошларни истисно қилиш имконини беради. Аниқлик этарли бўлмаса, магнит-резонанс холангиография ёки эндоскопик ултратовуш текшируви ўтказилади. Сфинктер манометрияси камдан-кам қўлланилади ва фақат ихтисослашган марказларда, чунки унинг ўзи панкреатитни қўзғатиши мумкин.
- Ҳужум пайтида жигар ферментлари ва билирубин
- Қон амилазаси ва липазаси
- Ултратовуш текшируви ўт йўлининг диаметрини баҳолаш
- МР холангиография
- Эндоскопик ултратовуш
- Ошқозон ярасини истисно қилиш учун гастроскопия
Даволаш
Улар консерватив ёндашув билан бошланади: чекланган ёғли ва қизариб пишган овқатлар билан бўлинган овқатлар, спиртли ичимликлардан воз кечиш, вазнни нормаллаштириш. Шифокор антиспазмодикларни буюриши мумкин ва ичакнинг функционал бузилишлари билан биргаликда ҳаракатчанлик ва оғриқни идрок этишга таъсир қилувчи дорилар. Сфинктернинг эндоскопик дисексияси ҳақиқатан ҳам ёрдам беради, лекин фақат синовлардаги ўзгаришлар ва каналнинг кенгайиши билан тасдиқланган чиқиш бузилиши билан; тасдиқланмаган дисфункция билан, таъсир шубҳали ва панкреатит хавфи ҳақиқийдир. Шунинг учун, бу аралашув тўғрисида қарор эҳтиёткорлик билан ва ихтисослашган марказда қабул қилинади.
- Кичик овқатлар, ёғли овқатларни чеклаш
- Спиртли ичимликларни ташлаш, вазн йўқотиш
- Шифокор томонидан тайинланган антиспазмодиклар
- Билан боғлиқ ичак касалликларини даволаш
- Қаттиқ кўрсатмаларга мувофиқ эндоскопик папиллосфинктеротомия
- Вақт ўтиши билан гастроентерологнинг кузатуви