Куйиш учун биринчи ёрдам
Биринчи ва энг муҳими, иссиқ ҳаракатни тўхтатиш ва куйиш жойини 15-20 дақиқа давомида салқин сув билан совутишдир. Бу шикастланиш чуқурлигини пасайтиради ва оғриқни йўқотади. Кийим, агар у ёпишмаган бўлса, шиш пайдо бўлишидан олдин эҳтиёткорлик билан олиб ташланади, шунингдек, ҳалқалар ва билагузуклар. Совутгандан кейин куйган жойни тоза мато ёки пахтасиз стерил бандаж билан ёпинг. Агар керак бўлса, оғриқ қолдирувчи воситалар олинади. Катта куйишлар, айниқса, болаларда ҳипотермия хавфи туфайли узоқ вақт совутилмаслиги керак.
- Иссиқлик манбасини олиб ташланг ва иссиқ кийимни олиб ташланг
- 15-20 дақиқа давомида совуқ сув билан совутиб олинг
- Шиш пайдо бўлишидан олдин узукларни, соатларни, билагузукларни олиб ташланг
- Тоза, қуруқ мато ёки стерил кийим билан ёпинг.
- Қаттиқ оғриқлар учун оғриқ қолдирувчи воситаларни беринг
- Кимёвий куйиш бўлса, узоқроқ, 20 ёки ундан кўпроқ дақиқа давомида сув билан ювиб ташланг.
- Кенг ва чуқур куйишлар учун 103 рақамига қўнғироқ қилинг
Нима қилмаслик керак
Халқ табобати нафақат фойдасиз, балки зарарли ҳамдир: сариёг ъ, сметана, қаймоқ, ёғга асосланган малҳамлар тўқималарда иссиқликни сақлайди ва совутишга халақит беради, шунингдек, ярани ифлослантиради. Муз қон томирларига қўшимча зарар этказади ва куйишни чуқурлаштиради. Сиз пуфакчаларни ўзингиз очолмайсиз: уларнинг қопламаси ярани инфекциядан ҳимоя қилади. Ярага ёпишган кийим йиртилмайди; шифокор уни олиб ташлайди. Куйиш юзасида тиш пастаси, алкогол, ёд, порлоқ яшил ва сийдик қабул қилиниши мумкин эмас.
- Ёг ъ, сметана, қаймоқ, тиш пастаси билан суртманг
- Музни қўлламанг ёки терини музлатиб қўйманг
- Пуфакчаларни очманг ёки кесманг
- Ёпиб қолган кийимларни олиб ташламанг
- Спиртли ичимликлар, ёд, порлоқ яшил билан даволаманг
- Тўғридан-тўғри ярага пахта ёки гипсни ишлатманг
- Халқ ва текширилмаган воситалардан фойдаланманг
Куйиш даражаси ва майдони
Чуқурлик ташқи кўриниш ва сезгирлик билан баҳоланади. Биринчи даража - қизариш ва оғриқ, қуёш ёниши каби, бир неча кун ичида шифо беради. Иккинчиси шаффоф таркибли пуфакчалар, остидаги тери пушти ва оғриқли, шифо 1-3 ҳафта давом этади. Чуқур куйиш билан тери зич, оқ, жигарранг ёки қора рангга эга бўлиб, асаб тугунлари ўлганлиги сабабли оғриқ йўқ. Ҳудудни тезда баҳолаш учун палма қоидасидан фойдаланинг: жабрланувчининг кафти бармоқлари билан биргаликда тана юзасининг тахминан бир фоизини ташкил қилади.
- И даража - пуфакчаларсиз қизариш ва оғриқ
- ИИ босқич - шаффоф суюқлик билан пуфакчалар
- ИИИ даража - зич оқ ёки жигарранг қорақўтир, оғриқ йўқ
- Жабрланувчининг кафти тана майдонининг тахминан 1% ни ташкил қилади
- Вояга этган одамда ҳудуднинг 10% дан кўпроғининг куйиши касалхонага ётқизишни талаб қилади
- Болаларда сезиларли даражада кичикроқ жой хавфли ҳисобланади
Даволаш
Кичкина ҳудуднинг юзаки куйишлари амбулатория шароитида даволанади: яра тозаланади, антисептиклар ёки махсус яра қопламалари билан бандажлар қўлланилади ва улар жадвалга мувофиқ ўзгартирилади. Агар керак бўлса, шифокор стерил шароитда катта, таранг блистерларни дренажлайди. Оғиз орқали антибиотиклар профилактика учун эмас, балки фақат инфекция белгилари учун буюрилади. Чуқур куйишлар жарроҳлик даволашни талаб қилади: ўлик тўқималарни олиб ташлаш ва терини пайвандлаш. Катта куйишлар суюқлик йўқотилишини алмаштириш билан касалхонада даволанади. Жабрланувчининг қоқшолга қарши эмланганлигини текшириб кўринг.
- Ярани ювиш ва антисептиклар билан боғлаш
- Замонавий яра қопламалари ва атравматик боғламлар
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган оғриқни йўқотиш
- Шифокор томонидан катта пуфакчаларни дренажлаш
- Антибиотиклар фақат инфекция белгилари учун
- Чуқур куйишлар учун некректомия ва терини пайвандлаш
- Тетанознинг олдини олиш
- Кенг куйишлар учун инфузион терапия
Шифолаш, чандиқлар ва олдини олиш
Юзаки куйишлар чандиқсиз даволанади, аммо тери бир неча ой давомида қуёшга сезгир бўлиб қолади, шунинг учун у кийим ва қуёш креми билан ҳимояланган. Чуқур куйишдан кейин узоқ муддатли реабилитацияни талаб қиладиган чандиқлар пайдо бўлади: компрессион пайпоқ, силикон қопламалар, чўзиш машқлари ва тиббий назорат. Уйда профилактика, айниқса, кичик болалар бўлган жойларда жуда муҳимдир: кўпинча болаларнинг куйиши ошхонада ва ҳаммомда, иссиқ ичимликлар ва идиш-товоқлар йиқилганда содир бўлади.
- Соғланган терини қуёшдан ҳимоя қилиш
- Даволанишдан кейин терини намлаш
- Сиқиш терапияси ва чандиқлар учун силикон қоплама
- Идишларнинг тутқичларини печка ичига чуқурроқ айлантиринг
- Фарзандингиз ёнида иссиқ ичимликлар сақламанг
- Ҳаммом сувининг ҳароратини текширинг
- Кимёвий моддаларни болалар қўли этмайдиган жойда сақланг
