Гангреннинг турлари
Шакл ривожланиш тезлигини ҳам, даволаш тактикасини ҳам белгилайди. Қуруқ гангрена томирлар аста-секин тиқилиб қолганда пайдо бўлади: тўқималар сувсизланади, қораяди ва мумияланади, тирик тўқималар билан чегара одатда аниқ бўлади ва умумий ҳолат озгина азобланади. Нам гангрена қон оқимининг тўсатдан узилиши ёки инфекция қўшилиши билан ривожланади: тўқималар шиширади, парчаланади, ёқимсиз ҳидли оқмалар пайдо бўлади ва организмнинг парчаланиш маҳсулотлари билан заҳарланиши тезда кучаяди. Газли гангрена кислородсиз яшовчи махсус бактериялардан келиб чиқади ва энг оғир жарроҳлик инфекцияларидан биридир.
- Қуруқ - секин, тўқималарни мумиялаш билан
- Нам - тез, шиш ва парчаланиш билан
- Газ - тўқималарда газ пуфакчалари шаклланиши билан
- Ички - ичак томирларининг тромбози ва странгуляцияланган чурра учун
- Фоурниер гангренаси - перинеумнинг шикастланиши
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - қон оқимининг бузилиши. Эллик ёшдан ошган одамларда бу кўпинча оёқ томирларининг атеросклерози, айниқса чекиш ва юқори холестерин туфайли. Иккинчи асосий гуруҳ қандли диабет билан оғриган одамлардир: уларнинг қон томирлари ва нервлари бир вақтнинг ўзида таъсирланади, шунинг учун кичик жароҳат эътиборга олинмайди ва ярага айланади. Артериянинг тромб ёки эмболия билан тўсатдан тиқилиб қолиши ўткир ишемияни келтириб чиқаради, бу эса даволанмаса, бир неча соат ичида гангренага айланади. Бошқа сабаблар - чуқур куйишлар ва музлаш, оғир шикастланишлар, узоқ муддатли сиқилиш, чуқур тўқималар инфекциялари.
- Пастки экстремиталарнинг артерияларининг атеросклерози
- Қандли диабет ва диабетик оёқ
- Чекиш
- Артерияларнинг тромбози ва эмболияси
- Совуқ ва куйишлар
- Травма ва узоқ муддатли сиқилиш
- Юмшоқ тўқималарнинг чуқур инфекциялари
Қандай қилиб ўз вақтида аниқлаш мумкин
Қоралашдан анча олдин, диққат қилиш керак бўлган огоҳлантирувчи белгилар пайдо бўлади. Сурункали қон оқимининг этишмаслиги билан, бу юриш пайтида бузоқларда оғриқ, бу дам олиш, оёқнинг совуқлиги ва рангпарлиги, пастки оёқларда сочларнинг йўқолиши, тирноқларнинг қалинлашиши, ишқаланишнинг секин тикланиши билан кетади. Қон оқимининг ўткир бузилиши билан оёқ тўсатдан совуқ, рангпар, кейин мармар бўлиб, қаттиқ оғриқ ва уйқусизлик пайдо бўлади ва пулс йўқолади. Қандли диабет билан оғриган одамларда нервларнинг шикастланиши туфайли ҳеч қандай оғриқ бўлмаслиги мумкин, шунинг учун улар ҳар куни оёқларини текширишлари керак.
- Юриш пайтида бузоқларда оғриқ, дам олиш билан кетади
- Совуқ рангпар оёқ, заиф пулс
- Узоқ муддатли яралар ва ёриқлар
- Оёқда уйқусизлик ва карıнсаланма
- Тери рангининг ўзгариши: рангпарлик, мавимсилик, қорайиш
- Ярадан ёқимсиз ҳид
Сўров
Жарроҳнинг текшируви лезённинг шакли, чуқурлиги ва чегараларини аниқлайди. Қон оқимини баҳолаш учун артерияларнинг Допплер ултратовуш текшируви ўтказилади; патентни тиклашни режалаштирганда, томирларнинг ангиографияси ёки компютер томографияси амалга оширилади. Қондаги глюкоза ва глюкозаланган гемоглобинни текшириб кўринг, чунки янги ташхис қўйилган ёки ёмон назорат қилинадиган диабет кенг тарқалган. Қон тестлари яллиғланишнинг оғирлигини ва буйрак функциясини кўрсатади. Ярадан оқинди антибиотикларга сезувчанликни аниқлаш учун маданиятга, агар суяк шикастланишига шубҳа бўлса, рентгенография ёки МРИга юборилади.
- Жарроҳ томонидан текшириш ва оёқларда пулсни баҳолаш
- Пастки экстремиталарнинг артерияларининг допплерографияси
- Қон глюкоза ва глюкозаланган гемоглобин
- Тўлиқ қон рўйхати, С-реактив оқсил, креатинин
- Сезувчанликни аниқлаш билан тушириш маданияти
- Агар остеомиелитга шубҳа бўлса, рентген ёки МРИ
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш стационар ва мураккаб. Нам ва газ шакллари бўлса, операция шошилинч равишда амалга оширилади: барча ўлик тўқималар олиб ташланади, лезён кенг очилади ва дренажланади, антибиотиклар томир ичига буюрилади. Шу билан бирга, улар қон оқимини тиклашга ҳаракат қилмоқдалар - манёвр ёки интраваскуляр усуллар ёрдамида; Бу шифо беришнинг асосий шартидир. Ампутация оёқ-қўлни сақлаб қолишнинг иложи бўлмаганда, уни иложи борича пастга туширишга ҳаракат қилганда амалга оширилади. Қандли диабетда профилактика айниқса муҳимдир: ҳар куни оёқни текшириш, қулай поябзал, тирноқларни эҳтиёткорлик билан парвариш қилиш, чекишни ташлаш ва шакарни назорат қилиш.
- Нам шакллар учун шошилинч жарроҳлик даволаш
- Маданият натижаларига асосланган ИВ антибиотиклар
- Қон оқимини тиклаш: бйпасс ёки стентлаш
- Ўлик тўқималарни, кийинишни олиб ташлаш
- Оёқни сақлаб қолишнинг иложи бўлмаганда ампутация
- Глюкоза назорати ва чекишни ташлаш
- Қандли диабет учун кунлик оёқ текшируви
