Диагностика нимани англатади?
Азоспермия чўкиндини махсус сантрифüжлашдан кейин ҳам эякуляцияда сперматозоидлар аниқланмаса содир бўлади. Ташхис бир неча ҳафта оралиғида ўтказилган камида иккита тест орқали амалга оширилади, чунки битта натижа нотўғри бўлиши мумкин.
Сперматозоидларнинг йўқлиги эякуляция йўқлигини англатмайди: сперма ҳажми одатда нормалдир, чунки унинг асосий қисми простата ва уруғлик пуфакчалари томонидан ишлаб чиқарилади. Шунинг учун азоспермия умуман сезилмайди ва фақат бепуштлик текшируви вақтида аниқланади.
Икки шакл: обструктив ва обструктив бўлмаган
- Обструктив - сперма анъанавий тарзда ҳосил бўлади, аммо томирлар йўлидаги тўсиқ туфайли чиқарилмайди. Мояклар одатда нормал катталикда ва ФШ нормалдир. Прогноз янада қулайроқ
- Обструктив бўлмаган - мояк тўқималарида сперма шаклланишининг ўзи бузилади. Мояклар тез-тез камаяди, ФШ кўтарилади. Прогноз мураккаброқ, аммо бу эрда ҳам сперматозоидларни кўпинча мояклар тўқималарининг маълум жойларида топиш мумкин.
Обструктив шаклнинг сабаблари
- Вас деференснинг туғма йўқлиги - кўпинча кист фиброз генидаги мутациялар билан боғлиқ.
- Ўтган инфекцияларнинг оқибатлари: эпидидимит, СТИ, сил касаллиги
- Чақалоқ ва скротумдаги операциялардан кейинги асоратлар, шу жумладан болалик давридаги чуррани тузатиш
- Ўтмишда вазектомия
- Эякуляция каналлари даражасида обструкция, шу жумладан простата кисталари туфайли
- Жароҳатлар
Обструктив бўлмаган шаклнинг сабаблари
- Генетика: Клинефелтер синдроми, Й хромосомасининг АЗФ минтақасининг микроделециялари, бошқа хромосома аномалиялари
- Крипторхизм тарихи, ҳатто болаликда ҳам муваффақиятли операция қилинган
- Паротит туфайли кейинги мавжуд орхит
- Кимётерапия ва радиация терапияси
- Анаболик стероидлар ва тестостерон препаратларини қабул қилиш кенг тарқалган ва асосан қайтариладиган сабабдир.
- Гипогонадотропик гипогонадизм - гипофиз гормонлари томонидан моякларнинг этарли даражада стимуляцияси.
- Гипофиз ўсмалари, пролактиннинг кўпайиши
- Аниқ варикоцел
- Мояк торсияси тарихи
- Жиддий тизимли касалликлар ва интоксикациялар
Алоҳида-алоҳида, анаболик стероидлардан фойдаланишни таъкидлаш керак: у гипофиз гормонларини ишлаб чиқаришни бостиради ва сперматогенезни бутунлай тўхтатиши мумкин. Чиқиб кетишдан кейин тикланиш бир неча ой давом этади, баъзида махсус терапия талаб этилади, лекин кўпинча бу мумкин.
Сўров
- Сантрифüждан кейин чўкиндини текшириш билан такрорий спермограмма
- Мояк ҳажмини ўлчаш ва вас деференсни баҳолаш билан андролог томонидан текширув
- ФШ, ЛҲ, умумий тестостерон, пролактин, эстрадиол
- Допплерография ёрдамида скротумнинг ултратовуш текшируви
- Простата ва уруғ пуфакчаларининг ТРУСи - эякуляция йўлларининг обструкциясини аниқлаш учун
- АЗФ минтақасининг микроделециялари учун карётип ва таҳлил
- Каналларнинг конженитал йўқлигига шубҳа қилиш учун СФТР ген таҳлили
- Эякуляциядан кейин сийдик таҳлили - ретроград эякуляцияни истисно қилиш
- Диагностик тестикуляр биопсия - агар керак бўлса, сперматогенез мавжудлигини аниқланг
- Марказий келиб чиқадиган гормонал касалликлар учун гипофиз безининг МРИ
Даволаш ва вариантлар
- Обструктив шаклда вас деференснинг очиқлигини жарроҳлик йўли билан тиклаш
- Эякуляция йўллари даражасида обструкция билан сперма туберкулёзининг ТУР
- Гипогонадотропик гипогонадизм учун гормонал стимулятор терапияси сперматогенезни дори воситалари билан тиклаш мумкин бўлган бир нечта шакллардан биридир.
- Анаболик стероидлар ва тестостеронни олиб ташлаш, кейин тикланиш
- Жиддий варикосел учун микрожарроҳлик варикоселектомия
- ИССИ дастурида фойдаланиш учун эпидидимис ёки мояк тўқимасидан спермани жарроҳлик йўли билан йиғиш
- Мисро-ТЕСЕ - мояк тўқималарида сперматогенез ҳудудларини микрожарроҳлик йўли билан қидириш; обструктив бўлмаган шакллар учун энг самарали усул
- Олинган сперматозоидларни криёконсервалаш
- Донор спермани муҳокама қилиш ёки агар ўз спермасини олиш имкони бўлмаса, асраб олиш
Текширувдан олдин нимани билиш керак
- Обязательно сообщите врачу о приёме анаболических стероидов, тестостерона или любых препаратов для спорта — даже если это было несколько лет назад
- Расскажите об операциях в паховой области и на мошонке, включая детские
- Вспомните, болели ли вы паротитом и в каком возрасте
- Сообщите о перенесённой химиотерапии или лучевой терапии
- Уточните, было ли у вас неопущение яичка в детстве
- Не сдавайте спермограмму на фоне лихорадки или сразу после болезни
- Не начинайте самостоятельно принимать гормональные препараты — это исказит картину и может ухудшить ситуацию
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Азоспермияни текшириш учун тўғри спермограмма, гормонал тадқиқотлар, скротум ва ТРУС ултратовуш текшируви, шунингдек обструктив шаклларни жарроҳлик йўли билан даволаш имконияти мавжуд бўлган лаборатория талаб қилинади.
Тошкент шаҳрида бундай текширув ва даволаш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт марказида ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилади; сперма олиш ва ИВФ дастурлари репродуктив мутахассислар билан биргаликда амалга оширилади.
Битта тест асосида қарор қабул қилманг: азоспермия камида иккита тадқиқот билан тасдиқланади ва кейинги тактикалар гормонлар ва ултратовуш ёрдамида аниқланади. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.