Ўпка эмболиясининг диагностикаси
Ўпка эмболияси - бу ҳаёт учун хавфли ҳолат бўлиб, унда оёқ ёки тос суяги томирларидан қон пıҳтıсı ўпка томирларига киради; семптомлар ўзига хос эмас ва КТ ангиографияси бир неча дақиқада жавоб беради ва лезён даражасини ва тактикасини (антикоагулянтлар, тромболиз, тромбектомия) аниқлайди. Контраст ўпка артерияларини тўлдиришда (болус кузатуви) нафасни 5-7 сония ушлаб турганда киритилади. Тадқиқот, шунингдек, сурункали тромбоемболик ўпка гипертензиясини, ўпканинг аневризмаларини ва артериовеноз малформациясини, қон томирларининг ўсимта томонидан сиқилишини аниқлайди. Жиддий буйрак этишмовчилигида муқобил усул ўпка синтиграфиясидир.
Кўрсаткичлар
- аневризма ва аорта дисексиёну, кўкрак қафаси ва бел оғриғи шубҳали қон томир ҳалокати;
- коронер юрак касаллиги - коронар артерияларни инвазив бўлмаган баҳолаш, калций индекси;
- нафас қисилиши ва кўкрак оғриғи билан ўпка эмболияси (ПЕ);
- уйқу ва мия артерияларининг стенози, мия аневризмалари, қон томирлари;
- облитерация қилувчи атеросклероз ва интервалгача клаудикация - операциядан олдин оёқларнинг артериялари;
- стентлаш, бйпасс жарроҳлиги, аорта эндопростетикасини режалаштириш, улардан кейинги мониторинг.
МССТ нима
Кўп қисмли компютер томографияси қатламли рентгенологик тадқиқот бўлиб, унда детекторлар найчанинг бир айланишида қалинлиги 0,5-1 мм гача бўлган ўнлаб бўлимларни олади ва компютер органнинг уч ўлчовли тасвирини яратади. МССТ 5-15 дақиқада амалга оширилади, суяклар, ўпкалар, тошлар, қон кетишлар, ўсмалар ва томирларни аниқ кўрсатади (контрастли) ва кўпинча МРИ жуда узоқ ёки контрендикатив бўлса, травма ва ўткир ҳолатлар учун танлов усули ҳисобланади.
Тайёрлаш ва контраст
Контрасциз МССТ тайёргарликни талаб қилмайди. Вена ичига контрастли тадқиқотдан олдин, креатинин (буйрак функцияси) ва ёдга аллергия йўқлиги учун тест талаб қилинади; 4-6 соат овқатланмасдан; Метформинни қабул қилганда, шифокорингиз билан танаффус ҳақида келишиб олинг. Контраст (Унигехол) автоматик инжектор ёрдамида бошқарилади; 1-2 дақиқа давомида иссиқлик ҳисси нормалдир. Қорин бўшлиғи ва тос аъзоларини текшириш учун сканердан 30-60 дақиқа олдин ичиладиган оғиз контрасти ишлатилади. Текширув майдонидан металл буюмларни олиб ташланг. Рентгенологнинг хулосаси 1-2 соат ичида якунланади, тасвирлар кино ва дискда чиқарилади.
Радиация таъсири ва хавфсизлик
Замонавий қурилмалар паст дозали протоколлардан фойдаланади; бир тадқиқот учун доза бир неча ойлик табиий фон билан таққосланади ва тегишли равишда тайинланганда хавфли равишда тўпланмайди. МССТ ҳомиладор аёлларга ўтказилмайди (ҳаётий кўрсаткичлар бундан мустасно); болалар учун - минимал доза билан қатъий кўрсатмаларга мувофиқ. Ёд контрасти оғир буйрак этишмовчилиги, ёд аллергияси ва назорациз ҳипертироидизмда контрендикедир. Электрокардиостимулятор ва металл имплантлар МРИдан фарқли равишда контрендикация эмас.
