КТ да қўл томирлари
Қўл артерияларининг атеросклерози оёқларга қараганда камроқ учрайди, аммо субклавиан артериянинг стенози қўл заифлигини ва мия ўғирлаш синдромини (қўлга босим ўтказишда бош айланиши) ва кўкрак чиқишидаги сиқилиш оғриқ ва қўлларни кўтарган ҳолда уйқусизликни келтириб чиқаради (КТ икки ҳолатда амалга оширилади). Диализ билан оғриган беморларда КТ фистула ҳосил қилишдан олдин артерияларни баҳолайди ва мавжуд кириш йўлидаги стенозларни аниқлайди. Жароҳатлар ва синишлар бўлса, КТ ангиографияси артериянинг шикастланишини истисно қилади. Тадқиқот кўпгина мунтазам ҳолатларда катетер ангиографиясини алмаштиради.
Кўрсаткичлар
- аневризма ва аорта дисексиёну, кўкрак қафаси ва бел оғриғи шубҳали қон томир ҳалокати;
- коронер юрак касаллиги - коронар артерияларни инвазив бўлмаган баҳолаш, калций индекси;
- нафас қисилиши ва кўкрак оғриғи билан ўпка эмболияси (ПЕ);
- уйқу ва мия артерияларининг стенози, мия аневризмалари, қон томирлари;
- облитерация қилувчи атеросклероз ва интервалгача клаудикация - операциядан олдин оёқларнинг артериялари;
- стентлаш, бйпасс жарроҳлиги, аорта эндопростетикасини режалаштириш, улардан кейинги мониторинг.
МССТ нима
Кўп қисмли компютер томографияси қатламли рентгенологик тадқиқот бўлиб, унда детекторлар найчанинг бир айланишида қалинлиги 0,5-1 мм гача бўлган ўнлаб бўлимларни олади ва компютер органнинг уч ўлчовли тасвирини яратади. МССТ 5-15 дақиқада амалга оширилади, суяклар, ўпкалар, тошлар, қон кетишлар, ўсмалар ва томирларни аниқ кўрсатади (контрастли) ва кўпинча МРИ жуда узоқ ёки контрендикатив бўлса, травма ва ўткир ҳолатлар учун танлов усули ҳисобланади.
Тайёрлаш ва контраст
Контрасциз МССТ тайёргарликни талаб қилмайди. Вена ичига контрастли тадқиқотдан олдин, креатинин (буйрак функцияси) ва ёдга аллергия йўқлиги учун тест талаб қилинади; 4-6 соат овқатланмасдан; Метформинни қабул қилганда, шифокорингиз билан танаффус ҳақида келишиб олинг. Контраст (Унигехол) автоматик инжектор ёрдамида бошқарилади; 1-2 дақиқа давомида иссиқлик ҳисси нормалдир. Қорин бўшлиғи ва тос аъзоларини текшириш учун сканердан 30-60 дақиқа олдин ичиладиган оғиз контрасти ишлатилади. Текширув майдонидан металл буюмларни олиб ташланг. Рентгенологнинг хулосаси 1-2 соат ичида якунланади, тасвирлар кино ва дискда чиқарилади.
Радиация таъсири ва хавфсизлик
Замонавий қурилмалар паст дозали протоколлардан фойдаланади; бир тадқиқот учун доза бир неча ойлик табиий фон билан таққосланади ва тегишли равишда тайинланганда хавфли равишда тўпланмайди. МССТ ҳомиладор аёлларга ўтказилмайди (ҳаётий кўрсаткичлар бундан мустасно); болалар учун - минимал доза билан қатъий кўрсатмаларга мувофиқ. Ёд контрасти оғир буйрак этишмовчилиги, ёд аллергияси ва назорациз ҳипертироидизмда контрендикедир. Электрокардиостимулятор ва металл имплантлар МРИдан фарқли равишда контрендикация эмас.
