Стриа нима ва улар нима учун пайдо бўлади?
Тери юпқа ташқи қатлам, эпидермис ва унинг остида жойлашган дермис - эластикликни таъминловчи коллаген ва эластин толаларининг зич рамкасидан иборат. Тери бу рамка ўзини қайта қуришдан тезроқ чўзилса, толалар парчаланади. Тана нуқсонни худди тўқима ичидаги ҳар қандай ярани ёпадиган тарзда ёпади - бириктирувчи тўқима тасодифий ва юзага параллел равишда ётқизилган. Бу соҳадаги эпидермис юпқароқ бўлади, шунинг учун чўзилган белги бироз ялтироқ, бир оз ажин юзасига эга бўлган тушкун чизиққа ўхшайди.
Бироқ, механик чўзишнинг ўзи этарли эмас ва буни тушуниш жуда муҳимдир. Одамлар бир хил тезликда килограмм олишади, лекин ҳамма ҳам чўзиш белгиларига эга эмас. Ҳамма нарса гормонлар ҳақида: ҳомиладорлик ва балоғат давридаги ортиқча кортизол ва гормонал ўзгаришлар коллаген ишлаб чиқарадиган ҳужайраларни бостиради ва толаларни камроқ мустаҳкам қилади. Рамка мўрт бўлиб қолади ва соғлом терига бардош берадиган юк остида бузилади. Шунинг учун чўзиш белгилари нафақат килограмм билан эмас, балки ҳаётнинг гормонал даврлари ва стероид дориларни қўллаш билан чамбарчас боғлиқ. Ирсият ҳам катта рол ўйнайди: агар онада ҳомиладорлик пайтида оғир стреч белгилари бўлса, қизнинг эҳтимоллиги сезиларли даражада юқори.
- Ҳомиладорлик - кўпинча қорин ва кўкрак қафаси, асосан охирги триместрда
- Ўсмирнинг ўсиш суръати - кестириб, пастки орқа, кўкрак қафаси, йигитларда кўпинча орқа томонда кўндаланг чизиқлар мавжуд.
- Тез килограмм олиш ва тез вазн йўқотиш
- Мушак массасининг интенсив ўсиши, айниқса элкада ва кўкракда
- Худди шу соҳада гормонал малҳамлардан узоқ муддатли фойдаланиш, тизимли стероид препаратларини қабул қилиш
- Эндокрин касалликлар, айниқса ортиқча кортизол
- Бирлаштирувчи тўқималарнинг ирсий мойиллиги ва структуравий хусусиятлари
Қизил ва оқ: нима учун вақт ҳамма нарса
Стриа икки босқичдан ўтади ва улар даволаниш имкониятлари жиҳатидан жуда фарқ қилади, шунинг учун улар турли хил шароитларни ҳисобга олишлари керак. Биринчи босқичда стреч белгилари қизил, пушти ёки бинафша рангга эга. Бу ранг кенгайган томирлардаги қон билан берилади, улар янги чандиқда ҳали ҳам кўп. Бу эрдаги тўқималар жонли ва фаол: унда фибробластлар ишлайди, яллиғланиш ва қайта қуриш содир бўлади. Айнан шу босқичда сиз жараёнга таъсир қилишингиз мумкин - нормал коллаген ишлаб чиқаришни суринг, қон томирларига таъсир қилинг, қўпол чандиқ шаклланишини чекланг.
Бир неча ойдан сўнг, одатда, олти ойдан бир ярим йилгача, томирлар бўшайди, яллиғланиш сусаяди ва стриае йўқолади. Шу билан бирга, меланоцитлар - пигмент ишлаб чиқарувчи ҳужайралар йўқ бўлиб кетади, шунинг учун эски чўзилган белги танланмайди ва танланган терида янада сезиларли бўлади. Оқ атрофик чандиқ ҳосил бўлади: унинг устидаги тери атрофдагидан юпқароқ, эластин деярли йўқ, сирт бироз босилган. Ҳеч қандай зарба бу зонани тўлиқ асл ҳолатига қайтармайди - сиз фақат тўқималарни қалинлаштирасиз, релефни текислашингиз ва чегарани камроқ сезишингиз мумкин.
- Қизил ва бинафша стреч белгилари янги, одатда 6-12 ойгача, даволашга энг яхши жавоб беради.
- Оқ чизиқлар - этук атрофик чандиқ; Бу эрда ҳақиқий мақсад йўқолиб кетишдан кўра кўринишни камайтиришдир.
- Янги чўзиш белгилари кўпинча қичишади ва бироз чиқиб кетади, оқлари одатда тушкунликка тушади ва безовта қилмайди.
- Оқ чизиқлар сарғаймайди, шунинг учун қуёшдан кейин контраст кучаяди - ёзда улар сезиларли кўринади
- Баъзи янги стреч белгилари биринчи йилда, айниқса туғилгандан кейин оқариб кетади ва ўз-ўзидан камаяди
Улар қачон ва кимга пайдо бўлади?
Оддий сценарийларни тушуниш муаммони олдиндан кўришга ва касаллик ётган атипик вазиятни ўз вақтида сезишга ёрдам беради.
- Ҳомиладорлик: чўзиш белгилари аёлларнинг муҳим қисмида, кўпинча охирги икки-уч ойда, ошқозон энг тез ўсганда пайдо бўлади; локализация - қорин, кўкрак, сонлар
- Ўсмирлар: Стриа тез ўсиш даврида иккала жинсда ҳам пайдо бўлади; қизлар учун - думба, думба, кўкрак, ўғил болалар учун - пастки орқа ва орқа кўндаланг чизиқлар шаклида
- Кучли спортчилар: элка, кўкрак ва қўллардаги мушаклар ҳажмини тез ошириш терини чўзади.
- Ҳар қандай йўналишда, шу жумладан бариатрик жарроҳликдан кейинги даврдаги кескин ўзгаришлар
- Гормонал малҳамлардан узоқ муддатли маҳаллий фойдаланиш, айниқса нозик терига ва бинт остида
- Сурункали касалликлар учун тизимли стероид препаратларини қабул қилиш
Алоҳида-алоҳида, стреч белгилари косметик муаммо эмас, балки аломат бўлган вазият ҳақида гапириш керак. Агар одам ҳомиладор бўлмаса, ўсмаса ва кескин вазнга эга бўлмаса ва шу билан бирга юз юмалоқ бўлса, қўллар ва оёқлар вазн йўқотганда, танада ёг ътўпланиб, қон босими кўтарилиб, мушаклар кучсизлиги ва энгил кўкаришлар пайдо бўлса, кенг бинафша стреч белгилари тезда пайдо бўлса - биз ортиқча кортизол ҳақида гапирамиз. Бу ҳолат эндокринолог томонидан текширувни талаб қилади ва бу эрда косметик муолажалар иккинчи даражали бўлади: сабаб бартараф этилмагунча, янги стреч белгилари пайдо бўлади. Худди шу нарса бўйи ва вазни бўйича мос келадиган сакрашсиз стриаели ўсмирга ҳам тегишли.
Кремлар, мойлар ва ўрамлар ҳақидаги афсоналар
Стретч белгиларини даволаш саноати жуда катта ва реклама ваъдалари стреч белгилари қандай ишлашига тўғридан-тўғри зиддир. Келинг, буни хотиржам кўриб чиқайлик, чунки бу эрда жиддий пул сарфланади ва умидсизлик кейинчалик ҳақиқатда ишлайдиган усулларга мурожаат қилишингизга тўсқинлик қилади.
- Косметик крем асосан эпидермис ичида ҳаракат қилади ва стриа - дермисдаги нуқсон; руменга таъсир қилиш учун модда самарали консентрацияда чуқур қатламга этиб бориши керак
- Ёғлар, жумладан зайтун, бодом ва ҳиндистон ёнғоғи терининг кўринишини намлайди ва яхшилайди, аммо коллаген рамкасини тикламайди ва чўзиш белгиларини олиб ташламайди.
- Ўрамлар, скраблар ва массаж чўткалари шиш ва қон оқими туфайли терининг кўринишини вақтинча яхшилайди; таъсири соатлаб давом этади
- Гиалурон кислотаси ва сентелла бўлган маҳсулотлар профилактика учун ва энг эрта босқичларда маълум асосларга эга, аммо улар ҳосил бўлган чўзиш белгисини йўқ қилмайди.
- Ҳеч қандай ташқи восита оқ стреч белгиларини бутунлай олиб ташлаш қобилиятини исботламади - бу баёнот ҳар доим муболағадир.
Ретиноидлар - кремлар шаклида А витамини ҳосилалари - алоҳида муҳокамага арзийди. Бу, эҳтимол, янги қизил стреч белгилари учун аниқ асосга эга бўлган ягона ташқи гуруҳдир: улар коллаген ишлаб чиқаришни ва терининг янгиланишини рағбатлантирадилар ва узоқ муддат фойдаланиш билан чўзиш белгилари сезиларли даражада камайиши мумкин. Аммо улар қаттиқ чекловга эга: ретиноидлар ҳомиладорлик даврида мутлақо контрендикедир ва эмизишда ишлатилмайди. Яъни, чўзиш белгилари янги пайдо бўлган даврда аёл кўпинча улардан фойдалана олмайди ва буни шифокор билан муҳокама қилиш керак ва Интернетдаги маслаҳатлар асосида мустақил равишда қарор қилмаслик керак. Мақсад, концентрация ва режим дерматолог томонидан белгиланади: ретиноидлар терини безовта қилади ва қуёшдан ҳимоя қилишни талаб қилади.
Ҳақиқатан ҳам нима ишлайди
Барча самарали усуллар битта мантиқ билан бирлаштирилган: чандиқни ўзгартириш учун сиз бошқариладиган тарзда дермисга зарар этказишингиз ва танани коллаген ва эластинни қайта синтез қилишга мажбур қилишингиз керак. Улар усули, чуқурлиги ва қайси босқичда чўзиш белгилари учун мўлжалланганлиги билан фарқланади.
- Фраксиёнел лазер - терида микро-таъсир зоналарини яратади, унинг атрофида тўқималарнинг янгиланиши бошланади; янги ва оқ стреч белгиларида ишлайди, одатда бир неча ҳафта оралиғида 3-6 процедура курсини талаб қилади.
- Томир лазери ва кучли импулсли нурга асосланган тизимлар - қизил чўзиш белгиларида қўлланилади, кенгайган томирларга таъсир қилади ва ёрқин рангни йўқ қилади.
- Мисронеедлинг терапияси - коллаген ишлаб чиқаришни рағбатлантирадиган стерил игналар билан бир нечта микропунктуралар; яхши муҳосаба қилинади ва катта майдонларга мос келади
- Мисронеедле радиочастота усули - игналар қўшимча равишда дермисга энергия этказиб беради, бу атрофик оқ чизиқларга таъсирни кучайтиради.
- Ўрта кимёвий пееллар - алоҳида жойларда, кўпинча бошқа усуллар билан биргаликда қўлланилади
- Плазма терапияси ва биоревитализация - атрофдаги терининг сифатини яхшилаш учун қўшимча сифатида ишлатилади
- Жарроҳлик эксизёни - фақат қориннинг пастки қисмидаги чўзиш белгилари учун ва одатда абдоминопластиканинг бир қисми сифатида, ортиқча тери бутунлай олиб ташланганда мумкин.
Дастлабки маслаҳатлашувда улар нимани ҳалоллик билан огоҳлантирадилар. Биринчидан, биз ҳар доим битта процедура ҳақида эмас, балки курс ҳақида гапирамиз ва натижа у тугаганидан кейин бир неча ой ўтгач баҳоланади, чунки коллаген аста-секин тикланади. Иккинчидан, оқ чўзилиш белгиларини реал кутиш - бу релеф ва рангнинг сезиларли яхшиланиши, бунда чўзиш белгилари энди сезилмайди, лекин диққат билан текширилганда кўринадиган бўлиб қолади. Учинчидан, қоронғу терига ва пигментацияга мойил бўлган терига баъзи агрессив усуллар эҳтиёткорлик билан қўлланилади, чунки доимий гиперпигментация мумкин; шунинг учун курсдан олдин ва кейин параметрларни танлаш ва қуёшдан мажбурий ҳимоя қилиш расмиятчилик эмас. Ва ниҳоят, агар сиз ҳомиладорлик пайтида ва туғилгандан кейинги биринчи ойларда вазн ортишда ёки йўқотишда давом эцангиз, стреч белгиларини даволашни бошлаш мантиқий эмас - аввал вазн ва гормонал даражалар барқарорлашади, акс ҳолда даволанганлар ёнида янги стреч белгилари пайдо бўлади.
Олдини олиш: ҳақиқатан ҳам бизнинг қўлимизда
- Плавный набор веса при беременности в пределах, которые рекомендует наблюдающий врач: скорость растяжения кожи — единственный фактор, на который можно повлиять напрямую.
- Избегать резких колебаний массы тела: быстрые диеты с последующим возвратом веса создают растяжки не хуже, чем сам набор.
- Наращивать мышечную массу постепенно, без резких скачков объёмов.
- Регулярное увлажнение кожи в зонах риска — оно не гарантирует отсутствия стрий, но улучшает эластичность и общее состояние кожи.
- Питание с достаточным количеством белка, а также цинка и витаминов, участвующих в синтезе коллагена.
- Не использовать гормональные мази дольше назначенного срока и не наносить их самостоятельно на обширные зоны и под повязку.
- Поддерживающее бельё в период беременности и при большой груди — снижает механическую нагрузку на кожу.
- При появлении первых красных полосок обращаться к дерматологу сразу, а не откладывать на потом.
