Иккита тубдан фарқли шакл
- Ишемик (паст оқимли) приапизм энг кенг тарқалган. Қон кавернöз жисмлардан ташқарига чиқмайди, тўқималарнинг кислород очлиги ривожланади. Жинсий олат қаттиқ ва оғриқли, боши юмшоқ. Бу фавқулодда ҳолат
- Ишемик бўлмаган (юқори оқимли) приапизм - артерия шикастланганда, одатда перинеум ёки жинсий олатни шикастлангандан кейин пайдо бўлади. Қон оқими ҳаддан ташқари кўп, лекин чиқиш сақланиб қолади. Эрекция тўлиқ эмас ва оғриқсиздир. Вазият фавқулодда ҳолат эмас ва кўпинча ўз-ўзидан ҳал қилинади
- Интермиттент (такрорий) приапизм - ўроқсимон ҳужайрали анемияга хос бўлган такрорий эпизодлар; профилактик даволанишни талаб қилади
Различить формы принципиально важно: при ишемическом приапизме нужна экстренная помощь в первые часы, при неишемическом — наблюдение и плановая тактика. Отличить их помогает анализ газов крови, взятой непосредственно из пещеристых тел, и УЗДГ.
Сабаблари
- Эректил дисфункцияни даволаш учун препаратлар, айниқса интракавернозал инексиялар ишемик приапизмнинг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир.
- Ўроқсимон ҳужайрали анемия ва бошқа қон касалликлари: лейкемия, талассемия, миелома
- Психотроп дорилар: баъзи антидепрессантлар ва антипсикотиклар
- Қон босимини пасайтирадиган дорилар ва антикоагулянтлар
- Гиёҳванд моддалар, кокаин, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Перинеум ва жинсий олатни шикастланиши - ишемик бўлмаган шаклнинг сабаби
- Жинсий олатга инвазия ёки метастазлар билан ўсмалар
- Неврологик касалликлар, орқа мия шикастланиши
- Баъзи ҳашаротлар ва ўргимчакларнинг чақиши ноёб экзотик сабабдир
- Идиопатик приапизм, сабабини аниқлаш мумкин бўлмаганда
Нега кута олмайсиз?
Ишемик шаклда қон кавернöз жисмларда турғунлашади ва тўқималарни кислород билан таъминлашни тўхтатади. Механизмда юрак хуружига ўхшаш жараён ривожланади: силлиқ мушак ҳужайралари ўлиб, бириктирувчи тўқима билан алмаштирилади.
- Биринчи соатларда ўзгаришлар қайтарилади ва функцияни тиклаш эҳтимоли катта
- Ҳар бир кечикиш соати билан нормал эрекцияни сақлаб қолиш эҳтимоли камаяди.
- Узоқ муддатли приапизм билан кавернöз жисмларнинг фибрози қайтарилмас эректил дисфункция билан ривожланади.
- Оғир ҳолатларда жинсий функцияни тиклашнинг ягона варианти жинсий олатни протезидир
- Тери некрози, юқумли асоратлар ва жинсий олатни деформацияси ҳам мумкин.
Шунинг учун ушбу бўлимнинг асосий хабари оддий: чеклаш жуда қиммат. Биринчи соатларда даволаниш прогнозни тубдан ўзгартиради.
Диагностика
- Эрексия характерини текшириш ва баҳолаш: ишемик шаклда кавернöз таналар қаттиқ ва оғриқли, бош юмшоқ.
- Каверноз таналардан сўрилган қоннинг газ таркибини аниқлаш шаклларни ажратишнинг асосий усули ҳисобланади.
- Жинсий олатни томирларини ултратовуш текшируви - қон оқимини баҳолаш
- Тўлиқ қон рўйхати, агар шубҳа бўлса - ўроқсимон ҳужайрали анемия ва бошқа гематологик касалликлар учун тест
- Шубҳали дорилар учун токсикологик текширув
- Қабул қилинган дори-дармонлар тўғрисидаги маълумотларнинг батафсил тўплами
- Ўсимта ёки тромбозга шубҳа қилинганлиги учун МРИ
Даволаш
- Ювиш билан кавернöз таналардан қонни аспирация қилиш ишемик шаклдаги биринчи ва энг самарали қадамдир.
- Босим ва пулс назорати остида тўғридан-тўғри кавернöз органларга қон томирларини торайтирувчи дориларни юбориш
- Оғриқни йўқотиш
- Агар таъсир этарли бўлмаса, процедураларни такрорланг
- Жарроҳлик бйпасс - қоннинг чиқиши учун кавернöз жисмлар ва бошқа қон томир тузилмалар ўртасида алоқани яратиш; консерватив чоралар самарасиз бўлганда қўлланилади
- Аллақачон ривожланган фиброз билан узоқ муддатли приапизм учун жинсий олатни эрта алмаштириш жинсий фаоллик имкониятини сақлаб қолиш усули ҳисобланади.
- Ишемик бўлмаган шаклда - кузатиш, совуқ, сиқиш; агар сақланиб қолса - шикастланган артериянинг эмболизацияси
- Асосий касалликни даволаш: гематологик, онкологик, неврологик
- Қабул қилинган дори-дармонларни кўриб чиқиш
Такрорий эпизодларнинг олдини олиш
- Интракавернозал дориларнинг дозасига қатъий риоя қилиш ва уларни қўллаш техникасини ўргатиш
- Агар инъэкциядан кейин эрекция белгиланган вақтдан кўпроқ давом эца, шифокор билан маслаҳатлашиш мажбурийдир.
- Гематолог билан ўроқсимон ҳужайрали анемияни даволаш ва назорат қилиш
- Психотроп дори-дармонларни рецептловчи шифокор билан кўриб чиқиш
- Гиёҳванд моддалар ва спиртли ичимликларни суиистеъмол қилишни ташлаш
- Агар сизда ўроқсимон ҳужайрали анемия бўлса, этарлича ичиш ва гипотермиядан қочиш
- Такрорий эпизодлар учун андролог томонидан тайинланган профилактик терапия
Тошкентда қаерга мурожаат қилиш керак
Приапизм яқин соатларда урологик ёрдамни талаб қилади: аспирация, дори-дармонларни қабул қилиш ва керак бўлганда жарроҳлик.
Пойтахтимизда “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида бундай ёрдам кўрсатилмоқда.
Агар эрекция тўрт соатдан ортиқ давом эца ва оғриқ билан бирга бўлса, дарҳол биз билан боғланинг. Уролог учун бу стандарт клиник ҳолат бўлиб, ноқулайлик туфайли кечикиш жинсий функцияга қимматга тушиши мумкин. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
