Овқат ҳазм қилиш аъзоларининг касалликлари. ЭНДОСКОПИК ДИАГНОСТИКАНИНГ ЗАМОНАВИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ.

Овқат ҳазм қилиш аъзоларининг касалликлари. ЭНДОСКОПИК ДИАГНОСТИКАНИНГ ЗАМОНАВИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ.

Терапевт, тиббиёт фанлари номзоди Тураходжаева Сабохат Султоновна ва ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси олий тоифали эндоскописти, тиббиёт фанлари номзоди Ҳамро Тўраевич Содиқов ушбу мақолада овқат ҳазм қилиш тизими касалликларини замонавий диагностика ва даволаш масалалари бўйича ўз фикрлари билан ўртоқлашадилар.

Шифокор ишида ҳар доим учта универсал савол туғилади: нима бўлмоқда, ким айбдор ва нима қилиш керак? Бу биринчи иккита саволга тўлиқ жавоб берадиган ва шифокорга асосий саволга тўғри жавоб топишга ёрдам берадиган клиник диагностика - нима қилиш керак?

Сўнгги йилларда ошқозон таркибининг қизилўнгачга патологик рефлюксияси туфайли аломатлари бўлган беморлар сонининг интенсив ўсиши кузатилмоқда. Баъзи маълумотларга кўра, рефлюкс катталар аҳолисининг ярмида учрайди, бу ХХИ асрни гастроезофагиал рефлюкс касаллиги асрини чақиришга асос бўлди.

Ошқозон касалликларини ўрганишдаги ҳақиқий ютуқ микроорганизмнинг янги тури - бу инсон органининг шиллиқ қаватини тўлдирадиган Ҳелисобастер пйлори нинг изоляцияси ва идентификацияси бўлди. Инфекция сурункали гастритнинг ривожланишига сабаб бўлади ва ўн икки бармоқли ичак яраси (ДУ) ва ошқозон яраси (ГУД) патогенезида фаол иштирок этади. Кўп ҳолларда микроорганизмни йўқ қилиш ПУД ва ПУД учун узоқ вақт давомида қайталанишсиз даврга эришишга имкон беради. Микроорганизмнинг сурункали турғунлиги ва ошқозон аденокарсиномасининг ривожланиши ўртасидаги сабабий боғлиқлик фойдасига кўплаб далиллар олинди, бу Халқаро Саратон тадқиқотлари агентлигига (ВОЗ) Ҳ. пйлори ни одамлар учун кансероген деб аташ имконини берди.

Маълумки, ҳозирги вақтда яраларни даволашнинг учта асосий стратегияси мавжуд: анти-Ҳелисобастер терапияси, ҲП-салбий яралар ҳолатларида ёки самарали бактериал йўқ бўлмаганда протон насос инҳибитöрлерини (ППИ) қўллаш ва мураккаб яраларни жарроҳлик йўли билан даволаш. Айтиш керакки, сўнгги йилларда жарроҳлик ва терапевтик даволаниш нисбати сезиларли ўзгаришларга дуч келди. 20-асрнинг ўрталарида яраларни жарроҳлик йўли билан даволашнинг улуши тахминан 30% ни ташкил этган бўлса, бугунги кунда - 0,2%. Замонавий гастроентерологиянинг ютуқлари ярали касалликларни, шу жумладан ярали қон кетишини жарроҳлик даволаш учун кўрсатмаларни чеклашни ўз ичига олади.

Ошқозон саратони (ГС) онкологик жараённинг энг кенг тарқалган локализацияларидан биридир. Эвропада ҳар йили ушбу хавфли касалликнинг 200 мингга яқин ҳолати қайд этилади, улардан 150 минги ўлим билан тугайди. Беморларнинг деярли ярми ташхис қўйилган пайтдан бошлаб бир йил ичида вафот этади, бу ГКни ўз вақтида аниқламаслик оқибатидир, бу нафақат даволашни, балки ГК диагностикасини, шунингдек, унинг прекансероз ҳолатини яхшилашни талаб қилади.  Умумий амалиёт шифокорлари ва гастроентерологлар ўз амалиётида дуч келадиган энг кенг тарқалган прекансероз касалликлардан бири сурункали гастритдир. Ошқозон шиллиқ қаватининг оғир атрофияси мавжудлигида ушбу касалликнинг малигн салоҳияти 10-20% ни ташкил қилади.

Олдини олиш беморларни хавф гуруҳларига тақсимлашни ва уларнинг клиник мониторингини ўз ичига олади. Узоқ муддатли эпителизациясиз эрозия, атрофик гиперпластик гастрит, ошқозон яраси ва полиплари ёки 3-даражали дисплазия билан оғриган атрофик гастрит билан оғриган беморлар саратон хавфи юқори бўлган гуруҳ сифатида таснифланади. Бундай беморлар ҳар 3 ойда бир марта кўп биопсия билан гастроскопиядан ўтишлари керак ва шиллиқ қаватнинг тўлиқ эпителизацияси ёки полипектомиядан кейин - йилига камида 2 марта.

Ошқозон саратони ривожланиш хавфи ўртача бўлган беморлар гуруҳига атрофик гастрит, ошқозон думининг гастрити ва 1-2 даражали дисплази билан оғриган беморлар киради. Улар йилига бир марта гастроскопия учун кўрсатилади.

Дисплази элементлари бўлмаган морфологик тасдиқланган атрофик гастрит билан оғриган беморлар ошқозон саратони учун паст хавфли гуруҳга киритилади ва ҳар 2-3 йилда бир марта гастроскопиядан ўтади.

Озиқ-овқат, сув сифати, нотўғри овқатланиш маданияти, спиртли ичимликлар, гиёҳванд моддаларни суиистеъмол қилиш, ноқулай иқтисодий ва экологик вазиятни ҳисобга олган ҳолда, эришилган муваффақиятларга қарамай, овқат ҳазм қилиш органларининг патологияси камаймаяпти. Тиббий ёрдам сифатини ошириш, профилактика тиббиётини ривожлантириш, касалликларнинг сурункалилашувига йўл қўймаслик ва пировардида одамларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш ва ўлим даражасини пасайтириш йўлларидан бири ошқозон-ичак касалликларига эрта ташхис қўйишдир.

Бу вазиятдан чиқиш йўли борми?   У ҳар доим бор. Аввало, шифокор қўйиши керакдиагностика хизматлари учун тегишли вазифалар ва бунинг учун у замонавий диагностика усулларининг имкониятларини билиши керак. Диагностик маълумотни олаётганда, шифокор диагностика хизматларидан шифрлашни ва тушунтиришни талаб қилиши керак. Ва бунинг учун диагностика хизматлари нафақат натижаларни &қуот;резина муҳрлаши&қуот;, балки уларни тушуниш ва муайян касалликларнинг аниқ ва тўғри диагностика мезонларини аниқлаш билан шуғулланиши керак.

Биз ишонч билан айтишимиз мумкинки, клиник эндоскопиянинг аҳолига тиббий ёрдам кўрсатишда муҳим ўрни бор.

Эндоскопия ривожланишининг бутун даври давомида шифокорларнинг ҳам, беморларнинг ҳам эндоскопик текширувларга бўлган муносабати ўзгарди ва ўзгаришда давом этмоқда. Клиник амалиётга жорий этилишининг бошида стандарт гастроскопия ва колоноскопия жарроҳлик билан таққосланадиган мураккаб аралашув сифатида қабул қилинган ва премедикация билан, баъзан эса беҳушлик остида амалга оширилган. Бугунги кунда ушбу процедурага бўлган муносабат кўпинча тиббий тайёргарликни талаб қилмайдиган &қуот;лампочкани ютиб юбориш&қуот; иборасидан иборат.

Сиз процедура учун этарли даражада қулайликни таъминлашингиз ва седасён орқали бемор учун уни осон ва камроқ ёқимсиз қилишингиз мумкин. Седация - беморни қўрқув ва хавотирсиз, барча ҳис-туйғуларнинг хиралашган ҳолда уйқуга ўхшаш ҳолатга келтирадиган беҳушлик тури. Усулнинг афзалликлари: чуқур уйқуга чўмиш орқали беморнинг онгини қисқа муддатли ўчириш, спонтан нафас олиш ва аспирацияга тўсқинлик қилувчи рефлексларни сақлаб қолиш.

Седасён даражасини бемор билан алоқада бўлганда &қуот;ёруғлик&қуот; га ва бемор дори уйқу ҳолатида бўлганда &қуот;чуқур&қуот; га бўлиниши мумкин. Седасён зарурати индивидуал равишда белгиланиши керак. Клиник тажриба шуни кўрсатадики, агар сиз, масалан, илгари ушбу текширувга хотиржамлик билан тоқат қилган кекса эркак ёки аёлга мунтазам диагностик ЭГД ўтказмоқчи бўлсангиз, унда сиз ўзингизни фақат орофаренкнинг локал беҳушлиги билан чеклашингиз керак бўлиши мумкин.

Аммо бемор сизга текширув учун келганида ва унинг қўллари қурилманинг ўзини кўрганда титраётган бўлса, унда тинчлантирувчи восита керак. Бугунги кунда пропофол (Профол, Рокофол) препарати, беҳушликдан кейин тез уйғониш ва функцияни тиклашни таъминлайдиган қисқа муддатли аналжезик, катталар беморларини тинчлантириш учун ишлатилади. Онгни ўчиришга қабул қилинганидан кейин 30 сониядан кейин эришилади. Қайта тиклаш вақти 10-20 дақиқадан ошмайди. Анестезиядан тикланишда ножўя реакциялар (галлюцинациялар, алданишлар, ҳиссий бузилишлар, тартибсизлик, қўзғалиш) кузатилмайди.

Кўп йиллик тажриба шуни кўрсатадики, клиник эндоскопиянинг алоҳида бўлими болаларни текшириш ҳисобланади. Кўпинча, ўзларининг эндоскопик тажрибасига эга бўлган ота-оналар педиатрик эндоскопия процедурасидан эҳтиёт бўлишлари мумкин. Болалар клиникаларида оғриқсиз амалга ошириш учун маҳаллий беҳушлик ёки доривор уйқу учун умумий беҳушлик кенг қўлланилади. Анестезикани танлаш боланинг хулқ-атворига ва, албатта, тиббий кўрсаткичларга боғлиқ. Агар бола ташқи томондан хотиржам бўлса ва юрак-қон томир касалликлари билан бирга бўлмаса, у ҳолда локал беҳушлик остида эндоскопик текширув ўтказилади.

Жуда ёш болалар ёки чақалоқлар учун гастроскопия умумий беҳушлик остида амалга оширилади. Бунинг учун бола 10-12 дақиқагача энгил седатив ҳолатга келтирилади. Эндоскопия пайтида бундай доривор уйқу гиперактив, сезгир ва ташвишли болалар учун кўрсатилади. Бунинг сабаби шундаки, уларнинг безовта қилувчи ҳаракатлари шифокорга сифатли эндоскопик текширув ўтказишга тўсқинлик қилиши мумкин.

Болани, худди катталардаги бемор каби, доривор уйқу ҳолатига ўтказиш учун анестезиологнинг мавжудлиги талаб қилинади, у иккала дорини ҳам тўғри танлаши ва дозани ҳисоблаши керак.

Ушбу дорилар ёрдамида назорат остида седасён қулай эндоскопик текширув учун энг яхши танловдир.

Ҳозирги кунда тиббиёт ривожланган, замон билан ҳамнафас бўлган клиникалар ҲД сифатли эндовидеоскопия учун ноёб рақамли ускуналар билан жиҳозланган. ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси инновацион технологиялардан фойдаланади, бу Фужифилм-4450ҲД (Фужифилм, Япония) эндовидеоскопия учун ускуналар ва Видеогастроскоп ЭС-600ВР, Видеодуоденоссопе ЭД-530ХТ, Видеосолоноссопе, Жапан (ЭГ-60) каби замонавий эндовидеоскопия асбоблари.

Замонавий диагностик эндоскопик тизимлар анъанавий эндоскопик тасвирлар ва тасвирларни ФИСЕ (Флехибле спектрал Имагинг Солор Энҳансемент) режимида солиштириш функсияси билан жиҳозланган. Бу прогрессивнинг моҳиятийўналиши - турли ёруғлик шароитида шиллиқ қаватнинг патологик ўзгарган жойлари, шу жумладан онкологик жараёндан таъсирланган жойлар, атрофдаги соғлом шиллиқ қаватдан сезиларли даражада фарқланади. Ушбу усулдан фойдаланиш эрта босқичларда, шу жумладан, ҳар қандай патологияни эндоскопик ташхислаш имконини беради. ва фақат овқат ҳазм қилиш трактининг шиллиқ қавати билан чекланган онкологик лезёнлар.

Эндоскопик қурилмалар орқали қон қуйиш инфекцияларининг тарқалишини олдини олиш нуқтаи назаридан беморларнинг мутлақ хавфсизлигини таъминлаш учун ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси ҳар бир диагностика ва терапевтик процедурадан сўнг эндоскопик асбоб-ускуналарни тўлиқ дезинфексия қилишга эришиш учун бир неча турдаги самарали дезинфекциялаш воситаларидан фойдаланадиган Эндоваш модели автоматик кир ювиш машинасидан фойдаланади.

Сизни қизиқтирган барча саволларни электрон почта орқали сўров юбориш ёки телефон орқали биз билан боғланиш орқали беришингиз мумкин:

инфо@витамед.уз

+998 55 055 10 08

+998 55 055 10 08

Қўшимча маълумотлар:

ввв.витамед.уз

Телеграм канали - ҳттпс://телеграм.ме/витамедуз

Тез ёрдам – 1063, (+998 71) 129-00-03

Соғлом бўлинг ва яқинларингизга ғамхўрлик қилинг!