
Витамед Тиббиёт маркази клиникасида юрак-қон томир тизими касалликларини функционал диагностика қилиш усуллари
1. ЭЛЕКТРОКАРДИОГРАММА (ЭКГ) юракнинг ҳолати ҳақида қимматли маълумот берувчи ноинвазив текширувдир. Усулнинг моҳияти юракнинг иши давомида пайдо бўладиган электр потенциалларини қайд этиш ва уларни дисплей ёки қоғозда график кўрсатишдир. ЭКГ юрак фаолияти ҳақида жуда кўп маълумот берувчи жуда информацион, арзон ва фойдаланиш мумкин бўлган тестдир.
ЭКГ учун кўрсатмалар
1. Юрак касалликларига шубҳа ва бу касалликлар учун юқори хавф. Асосий хавф омиллари:
- Гипертензия,
- Эркаклар учун - 40 ёшдан кейин,
- Чекиш,
- Гиперколестеролемия,
- Ўтган инфекциялар
- Ҳомиладорлик.
2. Юрак касаллиги билан оғриган беморларнинг аҳволининг ёмонлашиши, юрак соҳасидаги оғриқлар пайдо бўлиши, нафас қисилишининг ривожланиши ёки кучайиши, аритмия пайдо бўлиши.
3. Ҳар қандай жарроҳлик аралашувлардан олдин.
4. Юракнинг патологик жараёнда иштирок этишига шубҳа бўлса, ички органлар, эндокрин безлар, асаб тизими касалликлари, қулоқ, бурун ва томоқ касалликлари, тери касалликлари ва бошқалар.
5. Ҳайдовчилар, учувчилар, денгизчилар ва бошқаларни эксперт баҳолаш.
6. Касбий рискнинг мавжудлиги.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида ЭКГни рўйхатга олиш Пҳилипс ПагеВригҳтер ТС50 электрокардиограф ёрдамида, 50 мм/сек тезликда амалга оширилади, бу эса кардиограммани батафсил ўрганиш имконини беради; агар керак бўлса, ритмограмма 25 тезликда ёзилади; 12,5; 5 мм/с.
2. ХОЛТЕР ЭКГ МОНИТОРИНГ (ҲМ) функционал диагностиканинг кенг қўлланиладиган усули ҳисобланади. ҲМ усули клиник амалиётда нафақат юрак аритмияси ва ишемик ЭКГ ўзгаришларини аниқлаш, балки антиаритмик ва антиангинал терапияни кузатиш учун ҳам қўлланилади.
ҲМ ЭКГ учун кўрсатмалар:
- Кардияк аритмияларнинг оқибати бўлиши мумкин бўлган шикоятлар (юрак уриши, онгни йўқотиш, бош айланиши);
- Шикояциз беморларда жиддий, ҳаёт учун хавфли аритмия хавфини баҳолаш;
- Антиаритмик даволаш самарадорлигини ёки проаритмик таъсирларнинг намоён бўлишини баҳолаш;
- ЭСС фаолиятини баҳолаш;
- Юрак мушакларининг қон билан таъминланмаганлигини баҳолаш;
- Беморларда синус ритмининг циклик ўзгарувчанлигини баҳолаш;
- Узоқ ҚТ синдромига шубҳа қилинган ҳолларда ҚТ интервалининг кунлик динамикасини баҳолаш.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида кундалик ЭКГ мониторинги Пҳилипс Ҳолтер 1810 мониторида амалга оширилади, бу сизга 1,2,3 кун давомида ЭКГни ёзиб олиш имконини беради.
3. 24 соатлик қон босими мониторинги (АҚМ) диагностик процедура бўлиб, махсус қурилма ёрдамида кун давомида қон босимини такрорий ўлчашни ўз ичига олади.
Жараён қуйидагилардан шикоят қилган беморларга буюрилади:
- чарчоқ;
- бош оғриғи, бош айланиши;
- кўришнинг пасайиши, кўзлар олдида "сузувчилар" пайдо бўлиши;
- шовқин ёки қулоқларда жиринглаш, тиқилиб қолган қулоқлар.
АБПМ нохуш аломатларга эга бўлмаган одамга ҳам буюрилиши мумкин, аммо шифокор қон босимини ўлчаганида, у кўтарилади. Бунинг сабаби "оқ палто" ҳодисаси бўлиши мумкин: бу шифокорларга ўзига хос психологик реакцияда ифодаланган индивидуал хусусиятдир. "Оқ палто" феномени бўлган одам ҳар қандай тиббий муолажалар пайтида ҳаддан ташқари ташвишлана бошлайди, шунинг учун унинг қон босими ва юрак уриши (юрак уриши) ортади. Кундалик мониторинг ёрдамида қон босими ва юрак уриш тезлигини ўлчаш ушбу ҳодисанинг ташхисга таъсирини истисно қилишга имкон беради.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида АБПМ Счиллер БТ 102 қурилмаси ёрдамида амалга оширилади.
4. КАРДИОИНТЕРВАЛОГРАФИЯ (СИГ) юрак аритмияларини ташхислаш учун ишлатиладиган электрокардиографик тадқиқот усулларидан биридир. Ушбу тадқиқот автоном асаб тизимидаги бузилишларни аниқлаш учун ҳам амалга оширилади. Методикага кўра, у оддий ЭКГга ўхшайди.
Ушбу техникадан фойдаланган ҳолда қуйидагилар ишлаб чиқарилади:
- Амалий соғлом одамларда юрак ритмини автоном тартибга солишни баҳолаш (автономик тартибга солишнинг бошланғич даражаси, вегетатив реактивлик, фаолиятни автоном қўллаб-қувватлаш);
- Турли хил касалликларга чалинган беморларда юрак ритмини автоном тартибга солишни баҳолаш (вегетатив мувозанатнинг ўзгариши, автоном нерв тизимининг қисмларидан бирининг устунлик даражаси)
- Қон айланиш тизимига яхлит ёндашув асосида организмнинг тартибга солиш тизимларининг функционал ҳолатини бутун организмнинг адаптив фаоллигининг кўрсаткичи сифатида баҳолаш;
- Автоном регуляция турини аниқлаш (ваго-, нормо- ёки симпатотония);
- миёкард инфаркти ва ишемик юрак касалликларида, қоринча аритми билан оғриган беморларда, артериал гипертензия, кардиёмиёпатия туфайли сурункали юрак этишмовчилигида тўсатдан ўлим ва ўлимга олиб келадиган аритмия хавфини прогноз қилиш;
- Ҳаётга хавф туғдирадиган юрак ритмининг барқарорлигини ошириш учун хавф гуруҳларини аниқлаш;
- Турли функционал тестларни ўтказишда назорат усули сифатида фойдаланинг;
- Даволаш, профилактика ва соғломлаштириш тадбирларининг самарадорлигини баҳолаш;
- Стресс даражасини, танага экстремал ва субекстремал таъсирлар остида тартибга солиш тизимларининг кучланиш даражасини баҳолаш.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида СИГ БТЛ ва ВНС Спеструм аппаратлари ёрдамида амалга оширилади.
5. ТРАДМИЛЛ ТЕСТ - махсус треадмилл - треадмиллда дозаланган ва назорат қилинадиган жисмоний фаолият давомида электрокардиографик тадқиқот ўтказишдан иборат.
Синов учун кўрсатмалар:
Юрак касаллиги бўлмаган шахслар:
- Жисмоний фаолиятга толерантликни (барқарорлик, чидамлилик) аниқлаш;
- Касбий танлов (экстремал шароитларда ишлаш ёки юқори жисмоний кўрсаткичларни талаб қиладиган иш учун);
- Жисмоний машқлар учун гипертоник реакцияга эга бўлган шахсларни аниқлаш, яъни жисмоний фаолият давомида қон босими кескин кўтарилганда - гипертензия учун хавф гуруҳи;
- Юрак ритмининг бузилишини аниқлаш ва аниқлаш;
- Липит алмашинувининг бузилиши (юқори холестерин) мавжуд бўлганда - юракни қон билан таъминлашнинг "яширин" этишмовчилигини аниқлаш - коронар артерияларнинг атеросклерози ва коронар артерия касалликларининг дастлабки белгиларини аниқлаш.
Юрак ва қон томир касалликлари бўлган одамлар - юрак соҳасидаги оғриқлар - ЭКГ ўзгариши:
- Ритм бузилишларини аниқлаш ва аниқлаш;
- Миёкард қон таъминоти этишмовчилигининг "яширин" ("жим") эпизодларини аниқлаш - ишемия - коронар артерия касаллиги ва бошқа юрак касалликлари диагностикаси;
- Коронер артерия касаллиги ташхиси қўйилган беморларда - жисмоний фаолиятнинг индивидуал толерантлигини (толерантлигини) аниқлаш - функционал (ФС) ангинани аниқлаш;
- Коронер артер касаллиги билан оғриган беморларда, шу жумладан миёкард инфарктидан кейин терапевтик ва реабилитация тадбирларини танлаш ва самарадорлигини баҳолаш;
- Юрак-қон томир касалликлари билан оғриган беморларнинг меҳнат қобилиятини текшириш.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида треадмилл тести ПҲИЛИПС СТ80и қурилмаси ёрдамида амалга оширилади.
6. СПИРОГРАФИЯ - ташқи нафас олиш функциясини (ЭРФ) баҳолаш учун ишлатиладиган диагностика усули.
Спирографик текширув учун клиник кўрсатмалар:
- 40 ёшли чекувчилар,
- Тез-тез шамоллаш,
- Сурункали йўтал
- Машқ пайтида ва дам олишда нафас қисилиши,
- Аллергик ва вазомотор ринит
- Касбий хавфлар (бўёқлар, чанг ва бошқалар),
- Операциядан олдин:
- режалаштирилган лапаротомия ва торакотомия
- узоқ кутилган беҳушлик даври
- ўпка касалликлари тарихи, йўтал ва нафас қисилиши
- 70 ёшдан ошган
- семириш,
- Бронходилататорларни қабул қилувчи беморларни кузатиш
- Юрак этишмовчилиги бўлган беморларни кузатиш,
- Бронхиал астманинг оғирлигини баҳолаш,
- Меҳнат қобилияти даражасини белгилаш.
ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасида ФВД текшируви Шиллер СДС 104 аппарати ёрдамида амалга оширилади.
Юқоридаги барча усуллар мутахассислар томонидан амалга оширилади:
Розихўжаева Дилноза Алижановна – функционал диагностика бўйича шифокор
- 2007 йилда Тошкент тиббиёт академиясини тамомлаган.
- 2009 йилда Клиник кардиология бўйича клиник ординатурани тамомлаган.
- 2011 йилда кардиологияда функционал диагностика бўйича бирламчи ихтисосликни тамомлаган.
- 2018 йилда экокардиёграфия сиклини якунлади.
Мухиддинова Нигора Ҳамидовна – функционал диагностика шифокори.
- 2005 йилда Тошкент тиббиёт академиясини тамомлаган.
- 2007 йилда функционал диагностика курси билан Клиник кардиология бўйича клиник ординатурани тамомлаган.
- 2018 йилда экокардиёграфия сиклини якунлади.
Сизни қизиқтирган барча саволларни электрон почта орқали сўров юбориш ёки телефон орқали биз билан боғланиш орқали беришингиз мумкин:
инфо@витамед.уз
(+998 71) 129-81-81; (+998 71) 129-82-82
Қўшимча маълумотлар:
ввв.витамед.уз
Телеграм канали - ҳттпс://телеграм.ме/витамедуз
Тез ёрдам – 1063, (+998 71) 129-00-03
Соғлом бўлинг, яқинларингизни асранг!