Неврологга қачон бориш керак: эътиборсиз қолдириб бўлмайдиган 10 белги

Бош оғриғини чарчоққа, бармоқлар увишишини ноқулай ўтиришга, унутувчанликни стрессга йўйишга ўрганиб қолганмиз. Ваҳоланки, кўплаб жиддий касалликлар ҳақида биринчи бўлиб асаб тизими сигнал беради ва даволаш муваффақияти кўпинча шифокорга эрта мурожаат қилишга боғлиқ. Қуйида Тошкентдаги неврологга кечиктирмасдан ёзилиш керак бўлган ўнта белгини кўриб чиқамиз.

Эътиборсиз қолдириб бўлмайдиган 10 белги

1. Ҳафтасига икки-уч мартадан ортиқ бош оғриғи. Мунтазам хуружлар норма эмас — сабабини излаш керак: мигрен, бўйин мушаклари зўриқиши, томир бузилишлари.
2. Тўсатдан бошланган, «чақмоқдек» кучли оғриқ. Ҳаётдаги энг кучли бош оғриғи зудлик билан тиббий ёрдам талаб қилади.
3. Бош айланиши ва юришдаги беқарорлик. Айниқса хуружлар такрорланса, кўнгил айниши ёки қулоқда шовқин билан кечса.
4. Қўл-оёқларда увишиш ёки жимирлаш. Доим бир жойнинг «уюшиб қолиши» нерв ёки умуртқа зарарланишидан дарак бериши мумкин.
5. Қўл ёки оёқда кучсизлик. Оёқ-қўл «гапга кирмай» қолган бўлса, ташрифни бир кунга ҳам кечиктириб бўлмайди.
6. Хотира ва диққатнинг ёмонлашуви. Унутувчанлик иш ва турмушга халақит бера бошлаганда когнитив функсияларни холис баҳолаш зарур.
7. Турғун уйқу бузилишлари. Сурункали уйқусизлик ёки аксинча, доимий уйқучанлик кўпинча неврологик сабабга эга.
8. Белдан оёқ ёки қўлга «отилиб» турувчи оғриқ. Умуртқалараро диск чуррасида илдизча синдромининг типик белгиси.
9. Қўллар титраши, хатнинг ўзгариши. Тремор — «ўзи ўтиб кетади» деб кузатиладиган эмас, фарқлаб ташхислашни талаб қиладиган белги.
10. Ҳушдан кетиш ва тутқаноқ. Ҳатто бир марта ҳушни йўқотиш ҳам текширувдан ўтиш учун мажбурий сабаб.

Ҳисоб соатларга борганда

Инсулт белгиларини алоҳида айтамиз: юзнинг тўсатдан қийшайиши, нутқ бузилиши, тананинг бир томонида кучсизлик, кўзда иккиланиш, мувофиқлашувнинг кескин йўқолиши. Бундай ҳолатда қабулга ёзилиш эмас, зудлик билан тез ёрдам чақириш керак: инсултни даволаш самараси беморнинг шифохонага қанчалик тез етказилганига бевосита боғлиқ.

Невролог қабули қандай ўтади

Шифокор шикоятларни батафсил сўрайди, рефлекслар, сезувчанлик, мувофиқлашув ва мушак кучини текширади. Кўрик натижаларига кўра қўшимча текширувлар керак бўлиши мумкин: МРТ ёки КТ, бўйин томирлари УТТ, электроенсефалография, қон таҳлиллари. Кўрик ва диагностика бир жойда бўлса қулай — бундай имконият кўп тармоқли неврология йўналишидаги клиникаларда бор.

Ташрифга қандай тайёрланиш керак

• белгилар қачон пайдо бўлгани ва қанчалик тез-тез такрорланишини ёзиб олинг;
• қабул қилаётган дори ва қўшимчалар рўйхатини тузинг;
• аввалги текширув натижалари ва стационар хулосаларини олинг;
• бош оғриғида бир-икки ҳафта хуружлар кундалигини юритиш фойдали: вақти, давомийлиги, қўзғатувчи омиллар.

Беморларнинг тез-тез учрайдиган хатолари

Энг кенг тарқалгани — ташхиссиз йиллар давомида бош оғриғини оғриқ қолдирувчилар билан «даволаш»: аналгетикларни суиистеъмол қилишнинг ўзи сурункали оғриққа олиб келади. Иккинчи хато — консултациясиз «ҳар эҳтимолга қарши» қиммат МРТ қилдириш: текширув шифокорнинг аниқ саволига жавоб бериши керак. Учинчиси — биринчи яхшиланишдаёқ белгиланган давони тўхтатиб қўйиш.

Тошкентда неврологни қаердан топиш мумкин

клиники.уз сайтида Тошкент шифокорлари иш стажи, қабул жойи ва беморлар шарҳлари билан жамланган: мутахассисларни солиштириб, уйингизга яқин клиникани танлаш мумкин — масалан, Чилонзор тумани шифокорларини кўринг. Тошкент клиникалари каталоги манзил, телефон ва иш жадвалини аниқлашга ёрдам беради. Белги «ўзи ўтиб кетишини» кутманг: неврологик касалликларнинг аксарияти эрта босқичда анча яхши даволанади.