Тошкентда офталмолог ва кўз клиникасини қандай танлаш

Офталмолог танлашни одатда «яхши кўз клиникаси қаерда» деган саволдан бошлашади. Савол ноаниқ: лазер коррексиясини аъло даражада қиладиган клиникада болалар қабули ҳам, тўр парда жарроҳлиги ҳам бўлмаслиги мумкин. Тўғриси — вазифадан бошлаш ва шифокор билан жиҳозни айнан шу вазифага қараб танлаш.

Учта турли вазифа — учта турли талаблар тўплами

1. Режали кўриш текшируви ва кўзойнак танлаш

Бу ерда оддий офталмолог кабинети ва асосий тўплам етарли: авторефкератометр, синов линзалари тўплами, жадваллар, тонометрия, қорачиқни кенгайтириб кўз тубини кўриш. Асосий мезон — техника эмас, қабул вақти. Беш дақиқада кўзойнак танлаш деярли ҳар доим силиндр компоненти ва қорачиқлараро масофа юзаки ўлчанганини билдиради — кўзойнак кейин айнан шу сабаб «кийилмайди».

Кўз туби томчи билан кўриладими — албатта сўранг. Ундан кейин кўриш 2–4 соат хиралашади, шу боис ўша куни рулга ўтирмаган маъқул — ташрифни шунга қараб режалаштиринг.

2. Кўришни лазер билан тузатиш

Бу ерда операциянинг ўзи эмас, ундан олдинги диагностика ҳал қилади. Текширувнинг мажбурий энг кам ҳажми:

• кератотопография ва кератотомография — шох парданинг харитаси, усиз кератоконусни истисно қилиб бўлмайди;
• пахиметрия — шох парда қалинлигини ўлчаш;
• кенг қорачиқ билан текширув ва тўр парда чеккасини кўриш;
• кўз қуриши тести — қуруқлик кучли бўлса натижа ёмонроқ бўлади.

Топографиясиз коррексияга оладиган клиника энг муҳим нарсада тежаяпти. Алоҳида аниқланг: сизга қайси усул таклиф қилиняпти ва нега айнан у, ҳамда ким операция қилади — «бизнинг мутахассислар» эмас, аниқ жарроҳ. Текширувнинг тўлиқ рўйхати ва қиймати олдиндан тўлов қилишдан аввал ёзма шаклда берилиши керак.

3. Катаракта ва тўр парда операциялари

Бу аллақачон жарроҳлик ва талаблар бошқача:

• айнан шу жарроҳнинг йилига неча операция қилиши — бу ўринли савол ва уни беришади;
• сунъий гавҳарни ҳисоблаш учун оптик биометр борлиги: УЗИ бўйича ҳисоб камроқ аниқ;
• линза моделлари танлови ва нарх фарқининг тушунарли изоҳи;
• асорат бўлса нима қилинади — ўз витреоретинал хизмати борми ёки бемор кўчириладими;
• нархга операциядан кейинги неча кўрик киради.

Профил клиникалар ва бўлимларни офталмология бўлимида ҳамда умумий клиникалар каталогида солиштириш қулай.

Болалар қабули — алоҳида мутахассислик

Болалар офталмологи бошқача ишлайди: болада коррексия сиклоплегия фонида танланади, акс ҳолда натижа бузилади. Ғилайлик, амблиопия («дангаса кўз»), тез ўсиб бораётган миёпия — айнан болалар тажрибаси муҳим бўлган мавзулар. Бола кечга яқин бош оғриғидан шикоят қилса, кўзини қисиб қараса ёки дафтарга паст эгилса, офталмологдан бошланг, умумий ҳолатни эса педиатр билан муҳокама қилинг.

Офталмологга қачон шошилинч бориш керак

1. Бир кўзда кўришнинг кескин йўқолиши.
2. Кўриш майдонидаги «парда» ёки қора доғ, чақнашлар билан бирга сузувчи нуқталарнинг тўсатдан кўпайиши.
3. Кўздаги кучли оғриқ, қизариш, кўнгил айниши ва ёруғлик манбалари атрофидаги камалак ҳалқалар.
4. Кўз жароҳати, кимёвий модда тушиши.
5. Тўсатдан пайдо бўлган иккиланиб кўриниш.

Биринчи уч банд — ҳисоб соатлаб кетадиган ҳолатлар. Тўсатдан иккиланиб кўриниш неврологик аломат бўлиши мумкин ва невролог кўригини ҳам талаб қилади.

Кимга мунтазам кўрик керак

Диабет — алоҳида мавзу: тўр пардадаги ўзгаришлар узоқ вақт аломат бермайди, кўриш тушиб бўлганда эса уни қайтариш қийин. Агар эндокринологда кузатилаётган бўлсангиз, кўз тубининг йиллик кўриги тақвимингизда автоматик бўлиши керак.

Ёзилаётганда бериладиган амалий саволлар

• Қабул нархига нима киради: фақат кўриш ўткирлигими ёки босим ва кўз туби билан тўлиқ текширувми?
• ОКТ (оптик когерент томография) борми — тўр парда ва кўриш нерви учун асосий усул.
• Фақат кўзойнак рецептини эмас, текширув маълумотлари чоп этилган варақни беришадими.
• Операциядан кейин сизни айнан ким олиб боради ва кўриклар нархга кирадими.

Кичик амалий маслаҳат: қабулга эски кўзойнак ва рецептларни олиб келинг. Бир неча йилдаги диоптрия динамикаси шифокорга бир марталик ўлчовдан кўра кўпроқ нарса айтади. Айрим текширув турлари клиникада бўлмаса, уларни диагностика бўлимида қилиш мумкин.

Кўз ва экран олдидаги иш

25–45 ёшдаги одамларда ташрифнинг энг кўп учрайдиган сабаби — касаллик эмас, кўриш чарчоғи. Ачишиш, қум туйғуси, кечга яқин қизариш, узоқ ишлагандан кейин хиралашиш — типик манзара. У монитор олдида одамнинг бир неча баробар кам пирпираши, кўз ёши пардасининг буғланиши ва кўз юзасининг қуриши билан боғлиқ.

Нима ёрдам беради: «20–20–20» қоидаси бўйича танаффуслар — ҳар 20 дақиқада 20 сонияча узоққа қараш; экранни кўз сатҳидан бир оз пастроққа жойлаштириш; кондиционер ҳавосининг тўғридан-тўғри юзга урмаслиги; қишда ҳавони намлаш. Шу чоралардан кейин ҳам шикоят қолса, кўрик керак: ўхшаш туйғуларни давони талаб қиладиган қуруқ кўз синдроми ҳам, тузатилмаган узоқни кўрарлик ҳам, қовоқ четларининг яллиғланиши ҳам беради.

Алоҳида масала — линзалар. Тавсия этилган муддатдан узоқ тақиш, линзада ухлаш ва эритма ўрнига сув билан ювиш узоқ даволанадиган асоратларга олиб келади. Контакт линза тақсангиз, ҳеч нима безовта қилмаса ҳам, йилига бир марта кўрикдан ўтиш шарт.

Мақола маълумот учун ва бевосита кўрикни алмаштирмайди. Ҳар қандай операция бўйича қарор фақат тўлиқ текширувдан кейин қабул қилинади.