Ҳаддан ташқари фаол сийдик пуфаги

Қувиқнинг ҳаддан ташқари фаоллиги (ОАБ, ОАБ обсолете - ҳаддан ташқари фаол детрузор) - шошилинч сийиш (кутилмаган, бостириш қийин), кундузи ҳам тез-тез (поллакиурия) ва кечаси (ноктурия) билан тавсифланган клиник синдром. ОАБ тез-тез сийдик ўғирлаб кетиш билан бирга келади.

Қувиқнинг ҳаддан ташқари фаоллиги жуда кенг тарқалган клиник синдром бўлиб, турли ёш гуруҳларида юзага келади ва жисмоний ва ижтимоий мослашувга олиб келади. Статистик маълумотлар шуни кўрсатадики, ОАБ ривожланиш эҳтимоли эркакларда ёши билан ортади, аёлларда эса ёшроқ ёшда. Айтиш керакки, ОАБ туфайли сийдик ўғирлаб кетиш аёлларда кўпроқ учрайди.

Таснифи:

• Детрусор гиперрефлексияси (неврологик касалликлар билан боғлиқ бўлган сийдик пуфагининг мажбурий қисқариши).

• Идиопатик детрузор беқарорлиги (ОАБ сабаби мунозарали).

Патогенез

Бугунги кунда детрузор фаоллигини оширишнинг энг аниқ механизми қуйидагилардан иборат: у ёки бу патогенлик омили М-холинергик рецепторлари сонининг камайишига олиб келади (денервация назарияси). Нерв регуляцияси этишмовчилигига жавобан қўшни ҳужайралар ўртасида яқин алоқалар пайдо бўлиши шаклида қовуқнинг силлиқ мушак ҳужайраларида таркибий ўзгаришлар ривожланади (миёген назария). Натижада сийдик пуфагининг мушак қаватидаги нерв импулсининг ўтказувчанлиги кескин ошади. Ва силлиқ мушак ҳужайраларида ўз-ўзидан (ўз-ўзидан) фаоллик мавжудлигини ҳисобга олсак - ўз-ўзидан ёки кичик тирнаш хусусияти берувчи томонидан қўзғатилган, кичик ҳужайралар гуруҳининг қисқариши сийдик чиқаришга императив талабнинг ривожланиши билан бутун мушак мембранасига тарқалиши мумкин. Шуни таъкидлаш керакки, денервация ОАБнинг барча шаклларига хосдир.

Қувиқнинг ҳаддан ташқари фаоллашиши сабаблари:

• Нейроген сабаблар: марказий ва периферик асаб тизимининг касалликлари ва шикастланишлари: Паркинсон касаллиги, Алцгеймер касаллиги, кўп склероз, инсулт, остеохондроз, ўмуртқа спондилоартроз, Шморл чурраси, умуртқа поғонаси шикастланиши, орқа мия жарроҳлик оқибатлари, миеломенингоцел.

• Нейроген бўлмаган сабаблар:

о Инфравезикал обструкция (простата аденомаси, уретранинг стриктураси). ИВО натижасида МП нинг мушак қаватининг гипертрофияси пайдо бўлади. Бу, ўз навбатида, қон оқимини камайтириш билан бирга мушак тўқималарининг энергия сарфини оширишга олиб келади - гипоксия ривожланади. Кислород этишмовчилиги денервациянинг ривожланишига ва асаб ҳужайраларининг ўлимига олиб келади.

о Ёш. Тананинг қариши тўқималарнинг репаратив хусусиятларининг пасайиши, коллаген толаларининг кўпайиши ва қон оқимининг бузилиши билан бирга келади - буларнинг барчаси уротелиал атрофия ва денервацияга олиб келади.

о везикоуретрал сегментдаги анатомик ўзгаришлар.

о Сенсор бузилишлар. Ҳиссий бузилишлар сийдик йўлларининг нерв элементларининг ўтказувчанлиги ва қўзғалувчанлигини оширадиган, сезувчи нервлардан сийдик тахикининлари ва бошқа пептидларнинг ажралиб чиқиши кўпайиши туфайли ривожланади, деб ишонилади. Сенсор бузилишлар, шунингдек, сийдик пуфагининг шиллиқ қаватининг атрофияси ва шунга мос равишда сийдикда эриган агрессив омилларнинг асаб тугунларига таъсирининг кучайиши билан ҳам юзага келиши мумкин). Қувиқнинг ҳиссий бузилишларининг ривожланишида постменопозал даврда эстроген этишмовчилиги катта рол ўйнайди.

• Идиопатик ОАБ - ривожланиш сабаблари аниқ эмас.

Ҳаддан ташқари фаол сийдик пуфагининг белгилари:

• Тез-тез сийиш - поллакиурия.

• Кечаси сийдик чиқариш - ноктурия.

• Сийдик чиқариш истагининг шошилинчлиги (императивлиги, тезкорлиги, тезкорлиги). Шошилинч сийдик чиқариш бир неча сониядан бир неча дақиқагача давом этиши мумкин.

• Шошилинч сийдик ўғирлаб кетиш (эски - сийдик ўғирлаб кетиш - сийдик чиқаришга императив чақирув натижасида ўғирлаб кетиш). Ушбу аломат мажбурий эмас. Синдромнинг бу варианти &қуот;ҳўл&қуот; ОАБ деб аталади. Шунга ўхшаб, сийдик ўғирлаб кетиш билан бирга бўлмаган ОАБ &қуот;қуруқ&қуот; деб номланади.

Ҳар қандай вақтда ва ҳар қандай жойда юзага келган юқоридаги аломатлар беморнинг ҳаёт сифатининг жиддий бузилишига олиб келади.

ОАБ диагностикаси:

• Анамнез олиш (сўровнома).

• Текшириш.

• Бўшатиш кундалигини тўлдириш.

• тос аъзоларининг ултратовуш текшируви, ТРУС, қолдиқ сийдикни аниқлаш.

• тос аъзоларининг яллиғланиш касалликлари диагностикаси (простатит, везикулит, систит, колликулит, интерстициал систит).

• Қандли диабет касаллигининг диагностикаси.

• СУДИ (мураккаб уродинамик тадқиқот).

Ҳаддан ташқари фаол сийдик пуфагини даволаш:

• Шифокор эмасментоз терапияси.

о Хулқ-атвор терапияси.

о Биофеедбаск.

о Қувиқни машқ қилиш.

о тос бўшлиғи мушакларини кучайтириш.

о Электромиёстимуляция.

• Дори терапияси: М-антиколинержиклар, миётроп антиспазмодиклар, трисиклик антидепрессантлар. Ботулинум нейротоксинини интравезикал юбориш.

• Жарроҳлик даволаш.

Қувиқнинг ҳаддан ташқари фаоллигини дори билан даволаш ОАБ шаклидан қатъи назар, даволашнинг асосий усули ҳисобланади. Танланган дорилар антиколинержиклар (М-антиколинержиклар). Одатда, дори-дармонлар хулқ-атворни даволаш, биофеедбаск ва нейромодуляция билан бирлаштирилади.

2-3 ой давомида консерватив терапиядан таъсир бўлмаса, уродинамик тадқиқот ўтказилади, ОАБ шаклини аниқлаш учун совуқ сув ва лидокаин билан тестлар ўтказилади (идиопатик, нейроген ёки детрузорнинг ортиқча фаоллигисиз ОАБ). Нейроген табиат аниқланса, батафсил неврологик текширув кўрсатилади.

Нейроген детрузорнинг ҳаддан ташқари фаоллигининг оғир ҳолатларида, антихолинергик дорилар самарасиз бўлганда, А типидаги ботулинум нейротоксинини интрадетрусорга юбориш қўлланилади (10-20 мл физиологик эритмада суюлтирилган 200-300 дона ботулинум нейротоксин А тури реактив мушак деворининг 20-30 инъэкцион нуқталарига юборилади. Клиник таъсирни сақлаб қолиш учун кўпинча (3-12 ойлик интервал) ва капсаицин каби нейротоксик фаолликка эга дори-дармонларни интравезикал юбориш талаб этилади.

Ҳаддан ташқари фаол қовуқни жарроҳлик йўли билан даволаш жуда камдан-кам ҳолларда қўлланилади ва сийдик пуфагини ичакнинг бир қисми (майда ёки катта) билан алмаштириш ёки сийдик пуфаги ҳажмини ошириш билан миектомиядан иборат.

Саволлар бўйича +998 55 055 10 03, +998 55 055 10 03 телефонлари ва Чилонзор, 12-мавзе, кўч. М. Шайхзода, но. 7.