15.11.2017 · 👁 3,882

Простатит нима?

Простата безли орган бўлиб, у уретрани ва қисман уруғ йўлларини қоплайди. Простата эркак танасида муҳим рол ўйнайдиган бир қатор функцияларни бажаради. Ушбу органнинг бузилишининг энг кенг тарқалган сабаби простатитдир. Простата безининг патологиялари ўсма касалликларини ҳам ўз ичига олади.

Простата тузилишининг хусусиятлари, бажарадиган функциялари

Простата бези нима? Органнинг анатомик тузилиши ва функцияларининг хусусиятлари қандай? Простата бези фақат эркак органидир. У тескари трапезоид шаклига эга. Юқорида айтиб ўтилганидек, у уретра ва семинал каналларни қоплайди.

Простата бези иккита бўлакдан иборат бўлиб, улар истмус билан боғланган. Ёш омили истмуснинг қалинлашишига олиб келади, бу каналнинг сиқилишига ёрдам беради. Бу сийдикнинг турғунлигига олиб келади ва сийдик пуфаги ва буйракларнинг яллиғланишини қўзғатади.

Гландулар орган қуйидаги функцияларни бажаради:

1. Секреция. Тестостерон ишлаб чиқаришни таъминлайди, тухумни уруғлантириш жараёнида иштирок этадиган секрецияларни рағбатлантиради.

2. Двигател. Органнинг силлиқ мушак толалари сийдик пуфагида сийдикни ушлаб турадиган сфинктердир.

3. Тўсиқ. Уретрадан сийдик йўлига инфекциянинг тарқалишини олдини олади.

Простата гормонлар ишлаб чиқаради, нормал сийишни таъминлайди ва керак бўлганда сийдикни сийдик пуфагида ушлаб туради. Простата безининг этарлилиги эркаклар саломатлигининг муҳим жиҳати ҳисобланади.

Малигн ўсма шаклланиши

Малигн простата патологияси элликдан олтмиш ёшгача бўлган эркакларга таъсир қиладиган энг кенг тарқалган касалликдир.

Простата саратонининг сабаблари ирсият, прогрессив аденома (яхши ўсма).

Саратоннинг белгилари ва асосий кўринишларини уч гуруҳга бўлиш мумкин:

1. Сийдик чиқаришнинг бузилиши. Сийдик чиқариш тез-тез, кичик қисмларда. Кечаси сийиш устунлик қилади. Сийдик чиқариш истаги яққол намоён бўлади.

2. Ўсимта ўсиши натижасида аломатлар. Семинал суюқлик ва сийдикда қоннинг пайдо бўлиши. Эректил дисфункция. Нозик, перинеум ва белнинг пастки қисмида локализация қилинадиган палпация оғриғи.

3. Метастазлар натижасида пайдо бўладиган белгилар. Суякларда оғриқ, оёқ-қўлларнинг шишиши, катталашган лимфа тугунлари, тўсатдан вазн йўқотиш. Анемия гемоглобин ва қизил қон таначалари даражасининг пасайиши натижасида ривожланади. Кахексия деб аталадиган саратон чарчоқлари ҳам кузатилади.

Саратон ўсмаларини ташхислаш ва уларни даволаш тикланиш йўлидаги мажбурий қадамлардир. Простата биопсияси, магнит-резонанс томография, ултратовуш текшируви каби тадқиқот усуллари саратон ўсимтасининг аниқ ташхисини, хусусиятларини ва жойлашишини аниқлашга ёрдам беради.

Простата саратони жарроҳлик ва минимал инвазив аралашувлар билан даволанади. Жарроҳлик эректил ва сийдик чиқариш функцияларини сақлаб қолган ҳолда простата безини тубдан олиб ташлашни англатади. Минимал инвазив аралашувга мисол - юқори интенсивликдаги ултратовуш тўлқинларининг мақсадли таъсири. Ҳаддан ташқари ҳарорат кўтарилиши саратон ҳужайраларининг йўқ қилинишига олиб келади. Ўсимта ва лимфа тугунларига қаратилган радиация терапияси ҳам амалга оширилади.

Аденома

Простата безининг гиперплазияси (ортиқча ўсиши) ёшга боғлиқ патология ҳисобланади. Олтмиш ёшдан ошган ҳар иккинчи эркак касалликка мойил. Патологиянинг моҳияти простата тўқималарининг яхши хулқли ўсиши, кейин эса уретранинг блокланиши.

Аденома ривожланишининг асосий сабаби гормонал ўзгаришлардир. Метаболик жараёнларнинг бузилиши, эркак гормонларининг камайиши фонида аёл гормонлари даражасининг ошиши вақт ўтиши билан сезиларли даражада ўсадиган тугунларнинг шаклланишига олиб келади.

Клиник кўринишлар аденоманинг асосий муаммоси - сийдик бузилишига асосланган. Асосий намоёнларга қуйидагилар киради:

1. Сийдик чиқариш билан боғлиқ қийинчиликлар қолдиқ сийдик ҳосил бўлишига олиб келади. Бу йирингли-яллиғланиш жараёнларининг ривожланишига, тузларнинг тўпланишига, кейинчалик тошларнинг шаклланишига ёрдам беради.

2. Ўткир сийдикни ушлаб туриш. Генитоурия тизимида яллиғланиш жараёнларининг ривожланишига ёрдам беради.

Ломбер минтақада локализация қилинган оғриқ, сийиш жараёни билан бирга келадиган оғриқ, сийдикнинг кичик қисмлари аденоманинг асосий белгиларидир.

Диагностика қуйидагиларни ўз ичига олади: тиббий тарих, рақамли текширув, без биопсияси, ултратовуш текшируви, ўсимта белгиси (яхши ўсимтани фарқлаш имконини беради).

Оптимал даволаш усули жарроҳлик ҳисобланади. Бугунги кунда простата аденомасининг трансуретрал резекцияси (ТУР), простата аденомасининг голмий лазер энуклеацияси (ҲОЛЕП) каби операциялар амалга оширилмоқда.

Ўткир простатит

Замонавий тиббиёт эркакларда простатитнинг бундай турларини ўткир ва сурункали деб ажратади. Ўткир простатитнинг бевосита сабаби бактериал микрофлорадир. Инфекция манбасидан простата безига ўтиб, бактериялар яллиғланиш жараёнининг пайдо бўлишига ёрдам беради. Предиспозиция қилувчи омиллар жараённи сезиларли даражада тезлаштиради: гормонал касалликлар, тос аъзоларида тиқилиши.

Тиббий таснифда простатитнинг учта шакли ажратилади:

• катарал. Алоҳида простата каналларининг яллиғланиши мавжуд;

• фолликуляр. Патологик жараённинг простата безининг лобларига тарқалиши;

• паренхимал. Дастлабки, энгил босқичларда даволанишнинг йўқлиги яллиғланишнинг безли органнинг иккала лобига тарқалишига ва бириктирувчи тўқималарнинг иштирокига олиб келади. Хўппоз энг оғир шаклдир.

Простата яллиғланишининг белгилари ҳар хил. Маҳаллий ва умумий бор. Маҳаллий симптомлар орасида анал, жинсий аъзолар ва перинеумдаги оғриқлар мавжуд. Асосий симптом - сийишнинг бузилиши (тез-тез, кичик қисмлар). Умумий симптомлар орасида ҳароратнинг энгил кўтарилиши (камдан-кам ҳолларда қирқ даражагача), заифлик, уйқучанлик, иштаҳани йўқотиш, бош айланиши.

Ўткир простатит диагностикаси анамнез, ректал рақамли текширув (палпация), лаборатория тестлари (қон, сийдик) ўз ичига олади.

Ташхис натижаларига кўра, дори терапияси (антибиотиклар талаб қилинади), қаттиқ диетага риоя қилиш, чекишни тўхтатиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилишни ўз ичига олган комплекс даволаш белгиланади.

Сурункали простатит

Тиббий тасниф простатитнинг ўткир ва сурункали турларини ажратиб туради ва уларнинг орасидаги асосий фарқ яллиғланиш ядросининг мавжудлиги ёки йўқлиги.

Сурункали простатитда фокус йўқ, аммо қуйидаги аломатлар пайдо бўлади:

• чаноқ соҳасида оғриқ;

• сийдик чиқаришнинг бузилиши (сийдикнинг кичик қисмлари). Қувиқнинг тўлиқ бўшатилмаслиги ҳисси;

• жинсий майлнинг сусайиши. иктидарсизликни ривожланиш хавфининг ортиши;

• тажовузкорлик, жаҳлдорлик, кучни йўқотиш, тушкунлик.

Конжестиф простатит икки сабабга кўра юзага келади. Биринчиси веноз қоннинг турғунлиги. Иккинчиси - сирнинг турғунлиги. Варикоз томирлари, шунингдек, ҳаракациз турмуш тарзи, чекиш ва спиртли ичимликлар қоннинг турғунлигини қўзғатиши мумкин. Узоқ муддатли қўзғалиш, жинсий алоқадан воз кечиш секрециянинг турғунлигини қўзғатадиган сабаблардир.

Диагностик чоралар, шунингдек, ўткир простатит учун анамнез, палпация текшируви, сийдик ва қон тестларини ўз ичига олади. Простата безининг бактериал яллиғланишидан ташқари терапевтик чоралар антибиотиклардан фойдаланишни назарда тутмайди. Оғриқли ҳислар ва яллиғланиш жараёни стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар ёрдамида назорат қилинади. Даволашнинг асоси массаж ва физиотерапия муолажалари ҳисобланади.

Барча саволлар бўйича: +(998 71) 140-03-03, +(998 71) 140-01-60 телефон рақамларига қўнғироқ қилинг.

#урологик комплекс #урологисуз