Эректил дисфункция

Эректил дисфункция - бу эркакнинг жинсий алоқа учун эрекцияга эриша олмаслиги ёки уни сақлаб қололмаслиги. Агар &қуот;жинсий олатни бунга лойиқ эмас&қуот; ҳолатлари алоҳида бўлса, унда биз иктидарсизлик ҳақида гапирмаяпмиз. Ташхис камида 3 ой давом этадиган барқарор эректил дисфункция билан амалга оширилади.

Ёшларда кучли иктидарсизлик кам учрайди, аммо огоҳлантирувчи белгилар эрта пайдо бўлиши мумкин. Россияда эркакларнинг атиги 10,1 фоизи ушбу патологиянинг белгиларини кўрсатмади. Маҳаллий тадқиқот иштирокчиларининг 71,3 фоизида энгил эректил дисфункция, 6,6 фоизида ўртача, 12 фоизида оғирлиги аниқланган (Пушкар ва бошқ., 2012). Америка маълумотларига кўра, йилига 1000 эркакка 26 та янги ҳолат (ММАС тадқиқоти). 30-80 ёшдаги эркакларда эректил дисфункциянинг тарқалиши ёшнинг ошиши ва унга қўшилган патологияларнинг қўшилиши билан 2,3% дан 53,4% гача кўтарилди. Ушбу патологиянинг неча йил давомида ривожланиши ҳақида аниқ жавоб йўқ, аммо мутахассислар касалликнинг ёшроқ бўлишини таъкидлашади.

Эректил дисфункциянинг турлари

Психоген ва органик иктидарсизлик мавжуд (у органларнинг шикастланиши билан боғлиқ барча турларни ўз ичига олади). Психологик иктидарсизлик ҳолатларининг тахминан 40% ни, органик - 29%, аралаш - 25% ни ташкил қилади. 6% ҳолларда сабабни аниқлаш мумкин эмас. Эвропа урология ассоциациясининг кўрсатмалари ривожланиш механизмига қараб эректил дисфункция шаклларини батафсил таъкидлайди. Қуйида касалликлар ва уларни келтириб чиқарадиган хавф омиллари билан унинг турлари келтирилган.

• Қон томир иктидарсизлик:

- қандли диабет,

- гипертония,

- гиперлипидемия,

- тос томирларининг шикастланиши.

• Нейроген иктидарсизлик:

- дегенератив касалликлар (Паркинсон касаллиги, кўп склероз),

- орқа мия шикастланишлари ва касалликлари,

- инсулт,

- марказий асаб тизимининг ўсмалари,

- полиневопатия,

- сурункали буйрак этишмовчилиги.

• Анатомик ёки тизимли иктидарсизлик:

- миропения,

- Пейрони касаллиги,

- травма (жинсий олатни ёки тос суякларининг синиши).

• Гормонал иктидарсизлик:

- гипогонадизм,

- гиперпролактинемия,

- гипер ва ҳипотироидизм,

- Кушинг касаллиги.

• Дори иктидарсизлиги. Қабул қилинганда:

- антиҳипертензив,

- антидепрессантлар,

- баъзи гормонлар,

- гиёҳванд моддалар.

• Психоген иктидарсизлик:

- умумий (шароитдан қатъи назар, қўзғалувчанлик ва жинсий дисфункциянинг пасайиши),

- Ситуацион (шерик ва шароитга қараб).

Эректил дисфункциянинг белгилари ва белгилари

Жинсий ожизликнинг асосий белгилари унинг таърифида кўрсатилган: эрекцияга эришиш ва уни сақлаб қолиш қийинлиги. Бу кўпинча либидонинг пасайиши, эякуляция ва оргазмнинг бузилиши билан бирга келади.

Аломатларнинг динамикаси уларнинг табиатини аниқлашга ёрдам беради. 1-жадвалда биз психоген ва органик эректил дисфункцияни (ЭД) таққослашни тақдим этамиз (Папагианнопоулос Д, ва бошқ., 2015).

Эректил дисфункция белгилари билан бир қаторда, у билан боғлиқ бўлган касалликларнинг белгилари кўпинча топилади. Вояга этган ва қариликда кўпинча тез-тез сийиш, сийиш қийинлишуви ва сийдик пуфагининг тўлиқ бўшатилмаслиги ҳисси билан бирга келади. Ушбу аломатларни келтириб чиқарадиган асосий касаллик простата аденомасидир.

Эректил дисфункциянинг сабаблари

Эректил дисфункциянинг хавф омиллари орасида ёш, депрессия, ортиқча тана вазни, чекиш, гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш, алкоголизм, витамин этишмаслиги, метаболик синдром, қоннинг липид спектридаги бузилишлар, ташқи омиллар (радиация, электромагнит нурланиш) таъсири киради.

Илгари, бир неча ўн йиллар олдин, 40 ёшгача бўлган иктидарсизлик таърифи бўйича психоген деб ҳисобланган. Сўнгги йилларда яхшиланган диагностика имкониятлари ва касалликни тушуниш жинсий заифлик билан оғриган йигитларнинг камида 15-20 фоизида органик шикастланишлар мавжудлигини кўрсатди. Бир тадқиқотда 40 ёшгача бўлган эркакларнинг 14,8 фоизида эректил дисфункцияни келтириб чиқарадиган органик лезёнлар борлиги аниқланган. Унинг сабаблари атеросклероз (32,1%), веноз патология (16,7%), невроген касалликлар (12,8%), эндокрин касалликлар ва дори-дармонлар эди. Асосий хавф омиллари чекиш, юқори қон холестерини, касıк жароҳатлари, орқа мия шикастланиши ва гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш эди (Саскурлу Т ва бошқалар, 2004).

Чекувчилар орасида эректил дисфункция 15-20% кўпроқ учрайди.

40 ёшдан ошганида эректил дисфункциянинг органик сабаблари устунлик қила бошлайди, улар орасида атеросклероз, диабетес меллитус ва тестостерон даражасининг ёшга боғлиқ пасайиши энг муҳим ҳисобланади.

60 ёшдан ошган эркакларда иктидарсизликнинг алоҳида ўзига хос сабаби бу органнинг саратони учун простата безини тубдан олиб ташлашдир.ёқилган. Жарроҳлик эрекцияни таъминлайдиган нервларга зарар этказиши мумкин. Эректил дисфункциянинг олдини олиш учун энг яхши имкониятлар эндоскопик ва роботик операциялар орқали тақдим этилади. Сиз қанчалик катта бўлсангиз ва аралашув доираси қанчалик кенг бўлса, операциядан кейин жинсий қуввацизлик тез-тез ривожланади.

Эректил дисфункция диагностикаси

Потенциал бузилишлар ҳақида шикоятларингиз бўлса, уролог ёки андролог билан боғланишингиз керак. Шифокор беморни ҳозирги ва ўтмишдаги жинсий ҳаёт ҳақида батафсил сўрайди ва шерик билан муносабатларнинг табиати билан қизиқади. Жинсий заифликнинг биринчи белгилари қандай пайдо бўлганлиги, қанчалик тез-тез ва қандай шароитларда ўзини намоён қилиши муҳимдир.

Гормонал бузилишларни билвосита аниқлаш учун жинсий аъзолар, скелет тузилиши, тана сочлари ва мушакларнинг ҳолати текширилади. Юрак-қон томир тизимининг ҳолатини баҳолаш алоҳида аҳамиятга эга. Масалан, агар эректил дисфункцияси бўлган беморда коронар артер касаллиги ривожланиши учун 3 дан ортиқ хавф омиллари бўлса, унга стрессли ЭКГ ва юрак ултратовуш текширувидан ўтиш сўралади. Бунинг сабаби шундаки, юрак ва қон томирларининг оғир патологиялари бўлса, жинсий ҳаёт ёки иктидарсизликни даволаш контрендикатив бўлиши мумкин.

49% ҳолларда эректил дисфункция коронар артер касаллиги белгилари бошланишидан олдин содир бўлади.

Эректил дисфункцияни даволаш

Жинсий заифликни даволаш мумкинлигини тушуниш керак ва сиз шифокорни кўришингиз керак. Амалиёт шуни кўрсатадики, ҳамма эркаклар буни билишмайди.

АҚШда ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатдики, эркакларнинг 71 фоизи эректил дисфункция масаласини ҳеч қачон шифокор билан муҳокама қилмаган ва беморларнинг 68 фоизи шифокорни шарманда қилишдан қўрқишган.

Даволаш турмуш тарзини нормаллаштириш билан бирга бўлиши керак: хавф омилларини бартараф этиш ва жинсий фаолиятнинг соғлом ритмини ўрнатиш. Шунингдек, шифокорингиз билан сиз қабул қилаётган дорилар эрекцияга таъсир қиладими ва уларни ўзгартириш мумкинми ёки йўқлигини муҳокама қилишингиз керак.

Агар эректил дисфункциянинг олиб ташланиши мумкин бўлган сабаблари бўлса, даволаниш улардан бошланади.

Келинг, буни тубдан амалга ошириш мумкин бўлган мисоллар келтирайлик.

- Психоген иктидарсизлик. Бундай ҳолда, бемор психотерапевтга юборилади; рационал психотерапия тўлиқ даволанишни таъминлайди.

- тос бўшлиғи ва чаноқ артерияларининг травматик шикастланиши билан оғриган йигитларда қон томир иктидарсизлик. Артерияларни жарроҳлик тузатиш 60-70% ҳолларда самарали бўлади.

- Гормонал бузилишлар (тестостерон этишмаслиги, ортиқча пролактин). Уларни эндокринолог томонидан даволаш ҳам яхши самара беради. Тестостерон препаратлари мушак ичига ёки терига қўлланиладиган жел шаклида қўлланилади.

Самарали радикал терапия мумкин бўлмаганда, симптоматик даволаш қўлланилади.

• 5-тоифа фосфодиестераза инҳибитöрлери эректил дисфункцияни даволаш учун асосий симптоматик воситалардир. Буларга силденафил, тадалафил ва бошқалар киради. Улар қон оқимини ошириш орқали ҳаракат қилади ва барча турдаги иктидарсизлик учун ишлайди. Ушбу дорилар жинсий алоқадан бироз олдин олинади.

• Маҳаллий салбий босим ёки вакуум терапияси бемор фосфодиестераза ингибиторларини қабул қила олмаса ёки олишни истамаса қўлланилади. Бундай ҳолда, жинсий олатни махсус идишга жойлаштирилади, унда насос ёрдамида салбий босим ҳосил бўлади. Натижада, қон жинсий олатни кавернöз органларига оқади; эрекцияни сақлаб қолиш учун жинсий олатни тагига ҳалқа ўрнатилади. Кекса одамлар бу усулдан тез-тез фойдаланадилар.

• Қон томирларини кенгайтирувчи препаратлар (фентоламин, простагландин Э1, папаверин) билан жинсий олатни каверноз танасига укол қилиш. Ушбу турдаги даволаш устувор деб ҳисобланмайди ва эректил дисфункцияни даволашнинг иккинчи қаторига киради. Усул нохуш ён таъсирга эга: приапизм, жуда узоқ давом этадиган эрекция, жинсий олатни оғриғи.

• Эректил дисфункцияни жарроҳлик йўли билан даволаш. Барча имкониятлар тугагач, жинсий олатни протезлаш мумкин. Шу мақсадда эрекцияни тақлид қилувчи ярим қаттиқ протезлар ёки гидравлик имплантлар қўлланилади. Бошқа турдаги операциялар (масалан, веноз чиқишни секинлаштириш) таклиф этилади, аммо бугунги кунда уларнинг фойдаси шубҳали.

Даволаш пайтида шифокорингиз билан алоқада бўлишингиз керак, шунда у дориларни қандай қабул қилишини кузатиши мумкин. Бундан ташқари, мутахассис бузилишларнинг табиатини ва даволаниш натижаларини яхшироқ тушуниш учун беморнинг жинсий шериги билан гаплашишни хоҳлаши мумкин.

Эректил дисфункциянинг олдини олиш

Жинсий ожизликнинг кўпгина сабабларини бартараф этиш мумкин ва бу унинг самарали олдини олиш учун асосдир. Унинг асосий тамойилларига қуйидагилар киради:

• чекишни тўхтатиш;

• мунтазам жисмоний машқлар;

• нормал тана вазнини сақлаш;

• иложи бўлса, потенциалга ёмон таъсир кўрсатадиган дори-дармонларни йўқ қилиш (бу ҳар доим талаб қилинадишифокор маслаҳати);

• катта дозадаги спиртли ичимликларни рад этиш;

• гиёҳвандлик воситаларидан воз кечиш;

• қон босими ва қондаги холестерин миқдорини назорат қилиш;

• имкон қадар стрессдан қочиш;

• рационал овқатланиш.

Худди шу парҳез юрак касалликларининг олдини олиш учун профилактика учун жавоб беради. Унда этарли миқдорда сабзавот ва мевалар, балиқ, ўсимлик ёғи ва бутун дон бўлиши керак. Ёғли, қизариб пишган ва қайта ишланган овқатларни истеъмол қилишни чеклаш тавсия этилади.

Жисмоний фаолликни ошириш ўрта ёшли эркакларда эректил дисфункция эҳтимолини 70% га камайтиради.

Ҳар қандай касаллик учун ўз-ўзидан даволанишга йўл қўйилмаслиги керак; ҳар доим шифокорга мурожаат қилишингиз керак. Юрак, генитоурия тизими, эндокрин безлар ва бошқа касалликларни ўз вақтида ва малакали даволаш ҳам эректил дисфункциянинг олдини олишнинг муҳим жиҳати ҳисобланади. Эректил дисфункцияни даволашдан сўнг сиз мунтазам равишда андролог ёки урологга ташриф буюришингиз керак.

Саволлар бўйича +998 55 055 10 03, +998 55 055 10 03 телефон рақамлари ва Тошкент ш., Учтепа тумани, 12-квартал, кўч. М. Шайхзода.