Нима учун сифилисни ўтказиб юбориш жуда осон?
Биринчи кўриниш - шанкр - зич асосли ва силлиқ қирралари бўлган яра. Унинг асосий хусусияти: зарар қилмайди. Шунинг учун одамлар кўпинча бунга аҳамият бермайдилар, айниқса бир неча ҳафтадан сўнг у ўз-ўзидан тузалиб кетади.
Аммо ярани даволаш тикланишни англатмайди. Бу вақтга келиб, трепонема аллақачон бутун танага тарқалиб кетган ва бир мунча вақт ўтгач, иккиламчи даврдаги тошмалар пайдо бўлади, улар ҳам ўз-ўзидан ўтиб кетади. Кейин яширин давр келади, бу йиллар давом этиши мумкин.
Шунинг учун сифилис билан боғлиқ темир билан қопланган қоида мавжуд: жинсий аъзолар, оғиз ёки анусдаги ҳар қандай оғриқсиз яра, ҳатто даволана бошлаган бўлса ҳам, текширишни талаб қилади.
Босқичлари ва намоён бўлиши
- Бирламчи давр: шанкр - патогеннинг кириб бориш жойида инфекциядан бир неча ҳафта ўтгач пайдо бўладиган, зич туби бўлган оғриқсиз яра; яқин атрофдаги лимфа тугунлари ҳам оғриқсиз катталашади
- Чансре нафақат жинсий аъзоларда, балки оғизда, лабларда, анусда ҳам жойлашиши мумкин - кейин унинг инфекция билан алоқаси хаёлга келмайди.
- Иккиламчи давр: бутун танада тошма, кўпинча қичишиш билан бирга келмайди; хурмо ва оёқларнинг шикастланиши билан тавсифланади - бошқа касалликлар учун кам учрайдиган белги
- Тери бурмаларида кондиломалар, шиллиқ қаватлардаги тошмалар, соч тўкилиши ўчоқлари
- Умумий симптомлар: паст даражадаги иситма, заифлик, шишган лимфа тугунлари
- Яширин давр: кўринишлар йўқ, ташхис фақат қон тестлари билан мумкин
- Учинчи давр: тери, суяклар, юрак-қон томир тизими, асаб тизимининг жиддий шикастланиши; даволаш ва синов туфайли бугунги кунда кам учрайди
- Нейросифилис: ҳар қандай босқичда ривожланиши мумкин - бош оғриғи, кўриш ва эшитиш қобилиятининг бузилиши, ақлий ва неврологик касалликлар
У қандай узатилади?
- Ҳар қандай турдаги алоқа билан жинсий алоқа асосий йўналиш ҳисобланади
- Тошмалар билан уй шароитида яқин алоқада бўлганида тери ва шиллиқ пардаларга микро зарар этказиш орқали - камдан-кам ҳолларда, лекин мумкин.
- Ҳомиладорлик даврида онадан ҳомилага - конженитал сифилиз
- Қон қуйиш билан - бугунги кунда мажбурий тестлар туфайли амалда чиқариб ташланган
- Энг катта юқумли касаллик бирламчи ва иккиламчи даврларда, фаол тошмалар мавжуд бўлганда содир бўлади
Диагностика
- Трепонемал бўлмаган тестлар (РПР, РВ) - инфекциянинг фаоллигини акс эттиради; скрининг учун ва, энг муҳими, даволаш самарадорлигини назорат қилиш учун ишлатилади
- Трепонемал тестлар (ТПГА, ЭЛИСА, РПГА) - инфекция фактини тасдиқлайди; муваффақиятли даволанишдан кейин ҳам ҳаёт учун ижобий бўлиб қолади
- ПСР ёки ошқозон ярасидан оқиндининг қоронғу майдон микроскопияси - фаол лезён мавжуд бўлганда
- Нейросифилизга шубҳа қилиш учун мия омурилик суюқлигини текшириш
- ОИВ, гепатит ва бошқа СТИларни текшириш мажбурийдир
- Дерматовенеролог томонидан текширув
- Барча жинсий шериклар ва алоқаларни текшириш
- Ҳомиладорлик текшируви - мажбурий скринингга киритилган
Икки турдаги тест ўртасидаги фарқни тушуниш жуда кўп ташвишларни энгиллаштиради: кўп йиллар олдин даволанган одамда ижобий трепонемал тест янги инфекциянинг белгиси эмас, балки кутилган ҳодисадир. Инфекциянинг фаоллиги вақт ўтиши билан трепонемал бўлмаган тестлар билан аниқланади.
Даволаш
- Пенициллин антибиотиклари даволашнинг асоси ҳисобланади; Трепонема паллидум уларга сезгир бўлиб қолади, қаршилик ривожланмаган
- Схема ва муддат касалликнинг босқичига боғлиқ ва стандартларга мувофиқ қатъий белгиланади
- Пенициллинларга аллергия учун муқобил препаратлар - шифокорнинг қарорига кўра
- Маълум бир муддат давомида барча жинсий шерикларни мажбурий текшириш ва даволаш
- Даволаш пайтида жинсий дам олиш
- Даволанишдан кейин узоқ вақт давомида трепонемал бўлмаган тестларнинг самарадорлигини назорат қилиш
- Ҳомиладорлик ва нейросифилиз учун махсус режимлар
- Назорат тестлари натижаларига кўра кузатув ва рўйхатдан чиқариш
Сифилис ва ҳомиладорлик
- ИНФЕКЦИОН ҳомилага юқади ва тушиш, ўлик туғилиш, эрта туғилиш ва туғма сифилисга олиб келиши мумкин.
- Сифилис учун скрининг ҳомиладорлик даврида мажбурий текширувга киритилган ва бир неча марта такрорланади
- Ҳомиладор аёлни ўз вақтида даволаш болага зарар етказишни деярли йўқ қилади
- Даволаш ҳомиладорлик даврида хавфсиз бўлган пенициллин препаратлари билан амалга оширилади.
- Аллергия учун махсус тайёргарлик талаб қилинади, чунки муқобиллар ҳомилани ҳимоя қилишда камроқ самаралидир
- Янги туғилган чақалоқ туғилгандан кейин текширилади ва кузатилади
Олдини олиш
- Янги ёки доимий бўлмаган шерик билан ҳар қандай алоқа учун презерватив хавфни камайтиради, лекин уни тўлиқ бартараф этмайди, чунки тошма унинг қамров зонасидан ташқарида жойлашган бўлиши мумкин.
- Ҳамкорларни алмаштиришда имтиҳон
- Жинсий органларда, оғизда ёки анусда яра пайдо бўлса, дарҳол даволаниш
- Бошқа ҳар қандай СТИ учун тест
- Тасдиқланган ташхисдан кейин ҳамкорларга мажбурий маълумот
- Ҳомиладорликни режалаштиришда текширув
- Антибиотиклар билан ўз-ўзини даволашдан бош тортиш: тўлиқ бўлмаган курс расмни хиралаштиради, ташхисни мураккаблаштиради, аммо инфекцияни даволамайди.
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Ташхис қўйиш учун қон тестлари - трепонемал бўлмаган ва трепонемал тестлар, яра борлигида - лезёндан оқишни текшириш керак.
Тошкент шаҳрида “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Ташкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида сифилисга шубҳангиз бўлса, таҳлилларни топширишингиз ва маслаҳат олишингиз мумкин; Махсус даволаш ва клиник кузатув дерматовенерология хизмати томонидан амалга оширилади.
Эсда тутиш керак бўлган асосий нарса шундаки, ўз-ўзидан даволанган оғриқсиз яра тинчланиш учун сабаб эмас, балки синовдан ўтиш учун сабабдир. Сифилис бутунлай даволанади ва даволаш қанчалик эрта бошланса, оқибатлари шунчалик кам бўлади. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
