Кардиолог Александр Павлович Черниш сизни &қуот;Гипертензия&қуот; мавзусидаги мақола билан таништиради.

Кардиолог, шифохона бошлиғи Александр Павлович Черниш сизни &қуот;Гипертензия&қуот; мавзусидаги мақола билан таништиради.

Мен умумий таълим циклини қўллаб-қувватламоқчиман. &қуот;ЛикБез&қуот; нинг бир тури.

Амалиётимда беморларнинг соғлиғи нуқтаи назаридан &қуот;саводсизлиги&қуот; билан тез-тез дуч келаман. Беморларнинг бошларида жуда кўп ахлат ва &қуот;тиббиёт фанининг ёритгичлари&қуот; дан ёлғон бор. Шунингдек, касалликларнинг кўп турлари ва уларни даволаш усуллари ҳақида жуда кўп ярим тўғри ёки тўғридан-тўғри ёлғон маълумотлар мавжуд. Одамлар соғлом турмуш тарзи (ҲЛС) ва &қуот;тўғри&қуот; овқатланиш, анъанавий тиббиёт ва эзотерик амалиётлар билан шуғуллана бошладилар. Шунинг учун мен беморларга ёрдам беришни истардим - кераксиз ва баъзан хавфли даволанишга пул сарфламаслик ва ҳамкасбларимга ёрдам бериш, улар айнан шу даволаш оқибатларини тушунишлари шарт эмас.

Мен замонавий жамиятнинг балоси - ГИПЕРТЕНСИЯдан бошлашга қарор қилдим.

Мана Вики таърифи: “Арериал гипертензия (АҲ, гипертония, гипертония; қадимги юнонча ҳипер - “юқорида, юқорида” + қадимги юнонча тонос - “кучланиш; оҳанг”) - қон босимининг доимий равишда 140/90 мм Ҳг дан ошиши. Арт. ва ундан юқори.&қуот; Бу классик, гарчи яширин гипертензия, изоляция қилинган ва бошқа кўплаб турли хил бўлса-да, мен буни ёзмайман - буни тушуниш ва тўғри даволанишни буюриш шифокорга боғлиқ, шунда ҳам бу мақола эмас, балки бутун рисола бўлади.

Гипертензия, баъзи бошқа сурункали касалликлар (масалан, қандли диабет ёки бронхиал астма) каби, абадий даволаниб бўлмайди, аммо касалликни назорат қилиш мумкин - яъни алевленме ва асоратларни олдини олиш, кўп йиллар давомида нормал саломатлик ва иш фаолиятини сақлаб қолиш.

Айнан шу мақсадлар - қон босимини назорат қилиш, узоқ муддатли ремиссия ва турмуш даражасини оптималлаштириш, инсулт, юрак хуружи, ангина пекториси ва бошқа асоратларнинг олдини олиш - бу касалликка қарши кураш йўлини бошлаган шифокор ва бемор олдида.

Семптомлар

Қон босимининг кўтарилиши билан боғлиқ нохуш туйғулар - тиннитус, бош оғриғи ва бошланувчи гипертензиянинг бошқа белгилари - асосан оддий чарчоқ белгилари билан мос келади.

Кўпгина беморлар соғлиғининг ёмонлашишини қайд этиб, унга турли йўллар билан қарши курашишга уриниб кўришади, ҳатто қон босими ҳақида ўйламайдилар, шунингдек, хавфнинг ҳақиқий кўламини - гипертензиянинг кўп сонли асоратларини тасаввур қилишмайди.

Шунинг учун шифокорлар гипертонияни &қуот;кўринмас қотил&қуот; деб аташади - кўпинча беморнинг ташхиси шошилинч шифокорлар ёки реаниматологлар томонидан амалга оширилади. Аммо юқори қон босими мураккаб диагностика талаб қилмайди; уни мунтазам профилактик текширув вақтида аниқлаш мумкин ва агар даволаниш ўз вақтида бошланган бўлса, кўпчилик беморларда уни тузатиш мумкин.

Сиз ўзингизни текширишингиз мумкин. Агар сиз вақти-вақти билан ёки мунтазам равишда қуйидаги аломатларга дуч келсангиз, гипертензиянинг яширин курсини истисно қилиб бўлмайди:

·          бош оғриғи;

·          бош айланиши;

·          заиф, тез юрак уриши (тахикардия);

·          терлаш;

·          юзнинг қизариши;

·          бошда пулсация ҳисси;

·          титроқ;

· ташвиш;

·          хотира бузилиши;

·          ички таранглик;

·          асабийлашиш;

·          унумдорликнинг пасайиши;

·          кўз олдидаги доғлар;

·          эрталаб кўз қовоқларининг шишиши ва юзнинг шишиши;

·          қўлларнинг шишиши ва бармоқларнинг хиралашиши.

Эҳтимол, санаб ўтилган касалликлар сизни доимий равишда безовта қилмайди, лекин вақти-вақти билан ва дам олгандан кейин улар бир мунча вақт тўлиқ ўтиб кетади. Афсуски, бу ҳали оптимизм учун сабаб эмас, балки фақат гипертензиянинг ўзига хос ҳийла-найрангининг намоёнидир.

Агар сиз турмуш тарзингизни тўғирламасангиз ва даволанишни ўз вақтида бошламасангиз, касаллик ривожланиб, юракни чарчатиб, мақсадли органларга: мия, буйраклар, қон томирлари, фундусга жиддий ва қайтариб бўлмайдиган зарар этказади.

Касалликнинг кейинги босқичларида бу аломатларнинг барчаси кучаяди ва доимий бўлади. Бундан ташқари, хотира ва ақл сезиларли даражада камаяди, мувофиқлаштириш бузилади, юриш ўзгаради, сезгирлик пасаяди, қўл ва оёқларда заифлик пайдо бўлади, кўриш ёмонлашади.

Соғлигингиз ва ҳаётингизни асоссиз хавфга дучор қилмаслик учун, агар сизда камида бир нечта аломатлар ва айниқса, гипертензия учун хавф омиллари мавжуд бўлса, сиз мунтазам равишда қон босимини ўлчашингиз керак ва агар у кўтарилса, иложи борича тезроқ шифокор билан маслаҳатлашинг.

Агар сизнинг оилангизда юрак-қон томир касалликлари билан оғриган беморлар бўлса ёки бўлса, қирқ ёшдан ошган бўлсангиз, бошқа фактлар мавжуд бўлса.Агар сиз хавф остида бўлсангиз ёки сиз аллақачон бошланган гипертензия аломатларини кузатган бўлсангиз, қон босимингизни ҳар куни ўлчашингиз керак.

Уйда қон босимини қандай ўлчаш мумкин

Уйда фонендоскопли тонометрлар ёки ундан замонавий электрон қурилмалар қўлланилади. Фонендоскоп билан ишлаш бироз қийинроқ - ҳамма ҳам пулсация товушларини дарҳол ушлай олмайди. Бундай ҳолда, сиз озгина машқ қилишингиз керак, эҳтимол оила аъзоларига.

Босимни ўлчашдан олдин сиз тонометрни ишлатишга тайёрлашингиз керак - тонометр игнасини ўлчовдаги нол белгиси билан текисланг.

Қон босимини ўлчашдан олдин сиз қаҳва ичмаслигингиз, чекмаслигингиз ва спиртли ичимликларни истеъмол қилмаслигингиз керак. Креслога суяниб, бир неча дақиқа жим ўтириш тавсия этилади.

Қон босими ўтирган ҳолатда ўлчанади. Ўнг қўлнинг билаги (тирсагидан қўлгача) стол устида эркин ётади. Манжет тирсагидан бироз юқорига ўрнатилади, бу эрда пулс энг кучли сезилади.

Каучук лампочканинг юқори қисмидаги ҳалқани ҳаво фақат манжетга оқиши учун маҳкамлаш керак.

Фонендоскопни кийиб, бошини тирсак бўшлиғига босиб, биз каучук лампочка ёрдамида манжетга ҳаво помпалай бошлаймиз. Ўқ &қуот;200&қуот; белгисига етганда, ҳаво аста-секин манжетдан чиқиб кетиши учун узукни силлиқ бўшатишни бошлашингиз керак. Ўқ пастга тушади ва бу вақтда сиз пулсацияланувчи овозни эшитасиз, кейин яна йўқолади.

Пулс товушлари пайдо бўлган пайтда тонометр игнаси бўладиган рақам юқори (систолик) босимнинг кўрсаткичидир ва товушлар йўқолган рақам пастки (диастолик) қон босимини кўрсатади.

Прогноз

Гипертензия кўпчилик юрак-қон томир касалликларининг асосий хавф омили бўлиб, ундан ўлим аҳоли умумий ўлимининг 53,1% ни ташкил қилади.

Шунга қарамай, маълум бир бемор учун прогноз жуда қулай бўлиши мумкин. Бу касалликни ўз вақтида аниқлашни, тўғри даволаш тактикасини, шунингдек, касалликнинг хавфли асоратларини ёки унинг янада оғир шаклга ўтишини олдини олишга қаратилган беморнинг онгли ишлашини талаб қилади.

Эркаклар учун прогноз аёлларга қараганда камроқ қулайдир. Касалликнинг кечиши ва натижасига босимнинг даражаси ва барқарорлиги, атеросклерознинг ривожланиш тезлиги, юракнинг ишемик касаллиги, қандли диабет, буйрак касаллиги, дискиркулятор энсефалопатия каби бирга келадиган касалликларнинг мавжудлиги каби омиллар таъсир қилади.

Хусусан, гипертензия билан оғриган беморларда инсулт ва юрак хуружи хавфи ортади:

·          миокард гипертрофияси билан;

·          гипертензиянинг гиперренин (ангиотензинга боғлиқ) шакли билан;

·          агар беморда мия касалликлари мажмуаси бўлса;

·          гипертоник артериал инқирозли беморларда.

Асоратларнинг частотаси одамда гипертензия пайдо бўлган ёшга боғлиқ: касалликнинг биринчи белгилари қанчалик олдин пайдо бўлса, прогноз шунчалик ёмон бўлади. Шу билан бирга, беморларни идентификациялаш ва даволаш, уларнинг хавф омилларини тузатиш билан биргаликда уч йил ичида ўлим хавфини сезиларли даражада камайтиради.

Гипертензия прогнозига ижобий таъсир кўрсатадиган энг муҳим омил ҳар доим беморнинг касаллигига бўлган муносабати ва даволовчи шифокорнинг кўрсатмаларига тўғри ва изчил риоя қилишга тайёрлиги бўлиб қолади.

Ва юқорида айтилганларнинг барчасидан хулоса сифатида, асоратларни олдини олиш ва гипертензияни назорат қилиш учун бу керак (фақат бир нарса):

·         Шифокорнинг барча тавсияларига амал қилинг.

·         Қон босимингизни мунтазам равишда кузатиб боринг.

·         Чекишни ташланг.

·         Тузни истеъмол қилишни чекланг.

·         Кўпроқ кўкатлар, мевалар, калий ва магнийга бой овқатлар истеъмол қилинг.

·         Қўшимча фунтни йўқотишга ҳаракат қилинг.

·         Витесни алмаштира олиш ва муаммоларга берилиб қолмаслик.

·         Кўпроқ ҳаракатланинг.

Соғ бўлинг!

Сиз ҳар доим ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси мутахассисларига электрон почта орқали сўров юбориш ёки телефон орқали боғланиш орқали ўзингизни қизиқтирган саволларни беришингиз мумкин:

инфо@витамед.уз

+998 55 055 10 08

+998 55 055 10 08

Қўшимча маълумотлар:

ввв.витамед.уз

Телеграм канали - ҳттпс://телеграм.ме/витамедуз

Тез ёрдам – 1063, (+998 71) 129-00-03

Соғлом бўлинг ва яқинларингизга ғамхўрлик қилинг!