Геморрой - сабаблари, белгилари, асоратлари, даволаш ва олдини олиш.

Сўнгги пайтларда йўғон ичак ва тўғри ичак касалликлари тобора кенг тарқалмоқда. Бунинг сабаблари кўп - ҳаракациз, ҳаракациз турмуш тарзи, замонавий одамларнинг овқатланиш одатлари, атроф-муҳит ўзгаришларининг таъсири.

Кўпгина беморлар ёлғон уятдан ўз касалликларини яширишади, узоқ вақт давомида шифокорга мурожаат қилишдан тортинадилар ва анус ва тўғри ичакда турли хил ёқимсиз ҳис-туйғулардан азоб чекишда давом этадилар; Табиийки, бу уларнинг асаб тизимининг ҳолатига ва иш қобилиятига таъсир қилмайди. Айни пайтда проктология яқинда жуда кенг ривожланди. В.Д.нинг сўзларига кўра. Федоров ва ҳаммуаллифлар, тўғри ичак ва йўғон ичак касалликлари текширилган 1000 тадан ўртача 306 тасида учрайди. Йўғон ичакнинг саратондан олдинги касалликлари 37,3% ни, саратон касалликлари - 2,6% (1 миллион проктологик беморлардан).

Геморрой энг кенг тарқалган касалликлардан биридир; улар ҳар минг катталарга 100-120 кишида учрайди. Илгари, одатда, унинг сабаби дистал ректумнинг варикоз томирлари эканлигига ишонишган. Замонавий назариялар бу касалликни гиперплазия ва турли клиник кўринишларга эга бўлган артериовеноз тана кавернозининг патологияси сифатида изоҳлайди, масалан, қон кетиш, ички тугунларнинг пролапсаси, тромбоз, некроз, яллиғланиш, масерация, қичишиш ва бошқалар.

Тўғри ичакнинг шиллиқ ости қатламида одатда кавернöз қон томир тузилмалар мавжуд бўлиб, улардан геморрой пайдо бўлиши мумкин (каверноз таналар тўғри ичакнинг дистал қисмида жойлашган). Геморройлар кавернöз жисмлардан қон кетишининг бузилиши натижасида юзага келади, бу уларнинг тўлиб кетишига ва ҳажмининг ошишига олиб келади. Ягона ишлаб чиқарувчи сабаб йўқ, балки бир нечта омилларнинг комбинацияси, масалан, бириктирувчи тўқималарнинг туғма этишмовчилиги ва асабий тартибга солишнинг бузилиши, ич қотиши туфайли босимнинг ошиши ва ўтирган ёки тик турган ҳолатда узоқ вақт ишлаш. Геморройнинг сабаблари орасида спиртли ичимликлар ва аччиқ овқатларни истеъмол қилиш ҳам муҳимдир, бу эса ректал ҳудудга қон оқимини оширади. Ноқулай омилларнинг узоқ муддатли таъсири тананинг мойиллиги билан биргаликда кавернöз жисмларнинг геморройга айланишига олиб келади.

Геморрой клиникаси хилма-хилдир. Иккита асосий синдромни ажратиш мумкин - касалликнинг ўткир ҳужуми ва сурункали ҳемороид. Бу касалликнинг икки босқичидир.

Касалликнинг сурункали курсининг типик симптом мажмуаси дефекация пайтида ва ундан кейин пайдо бўладиган анусдаги оғриқлар, кичик интервалгача қон кетиш, одатда дефекация билан ҳам боғлиқ ва ички геморрой пролапсасидан иборат; Кўпинча бу белгиларнинг барчаси ануснинг қичиши, ёниш ҳисси, йиғлаш ва анусдаги хом ашё билан бирлаштирилади.

Касалликнинг дастлабки босқичларида беморлар анусдаги ноқулайликдан шикоят қиладилар (бегона жисмни ҳис қилиш билан солиштирганда), айниқса овқатланишнинг бузилиши, ич қотиши ва диарея билан. Қон кетиш дефекация пайтида ёки ундан кейин дарҳол содир бўлади, камроқ тез-тез қон томчилаб оқади. Геморрой билан оғриқ ҳар доим ҳам пайдо бўлмайди, фақат тугун яллиғланган ёки сиқилганида. Касалликнинг кучайиши билан геморрой тўғри ичакдан туша бошлайди. Ва агар геморройнинг дастлабки босқичларида тугунлар фақат ичак ҳаракатлари пайтида тушиб қолса ва ўз-ўзидан камайса, кейинчалик протрусион ҳатто дам олишда ҳам асл ҳолатига қайтмасдан содир бўлади. Шуни эсда тутиш керакки, ремиссия даврида беморда ҳеч қандай шикоят бўлмаслиги мумкин, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш ёки нотўғри овқатланиш одатий клиник кўриниш билан геморройнинг кучайишига олиб келиши мумкин.

Замонавий таснифда геморройнинг тўрт босқичи мавжуд:

- биринчи босқич қон кетиши ва ноқулайлик билан тавсифланади. Аноскопия пайтида геморрой кўринади, лекин улар пролапсус эмас;

- иккинчи босқичда қичишиш ҳам пайдо бўлади. Сиқилиш пайтида анал каналдан геморрой пролапсаси мавжуд, аммо улар ўз-ўзидан камаяди;

- учинчи босқичда тугунлар тушиб кетади ва қўлда қисқартиришни талаб қилади, аммо қўлда қисқартирилгандан сўнг улар анал каналда сақланади; кийим ифлосланган;

- тўртинчи босқичда оғриқ ҳам пайдо бўлади. Пролапсланган камаймайдиган геморрой қайд этилади.

Геморройнинг энг кўп учрайдиган асоратлари қон кетиши, геморройнинг странгуляцияси ва унинг тромбози (ўткир тромбознинг оғирлиги И, ИИ, ИИИ фарқланади), қичишиш, нажасни чиқаришни назорат қилиш қобилиятини йўқотиш, ануснинг шишиши.

Касалликнинг дастлабки босқичларида консерватив даво мумкин. Бу бемор биланСиз маълум бир парҳезга риоя қилишингиз ва ич қотишидан қочишингиз керак. Янги технологияларнинг ривожланиши билан минимал инвазив даволаш усуллари кенг қўлланилади. Беморларни ўз вақтида даволаш билан улар ҳемороид билан оғриган беморларнинг 80% гача амбулатор ва стационар даволанишга имкон беради. Ушбу усулларга тугунларнинг инфрақизил фотокоагуляцияси, склеротерапия, латекс ҳалқалари билан боғлаш, ҳемороиднинг дастлабки босқичларида қўлланиладиган электрокоагуляция киради. Афсуски, бундай манипуляциядан кейин геморрой ва асоратларнинг такрорланиш частотаси жарроҳлик даволашга қараганда анча юқори. Операция беҳушлик остида амалга оширилади ва геморройни олиб ташлашдан иборат.

Геморройни олиб ташлашнинг минимал инвазив усуллари орасида лазер коагуляцияси энг кенг тарқалган. Ҳарорат таъсири натижасида уларнинг йўқ қилиниши ёки ўзгариши содир бўлади. Анестезия маҳаллий ёки ўмуртқа бўлиши мумкин. Геморройнинг ўлчами ва жойлашишига қараб, ҳам ташқи лазерли кесиш, ҳам кавернöз шаклланишларнинг ички қисмида юқори ҳароратли нурланиш таъсиридан фойдаланилади. Охирги вариант камроқ оғриқли ва юмшоқ. Кучли лазер нурланиши суюқликни тўқималардан буғланади ва ҳажмининг пасайиши билан бириктирувчи тўқимага айланади. Жараённинг давомийлиги тахминан 10-25 минут. Қайта тиклаш даври кўп жиҳатдан аралашув даражасига, шунингдек, бемор танасининг индивидуал хусусиятларига боғлиқ. Тўлиқ ҳаётга ва ишлаш қобилиятига қайтишдан олдин 5 дан 20 кунгача бўлиши мумкин.

Анъанавий геморроектомия билан солиштирганда лазерли жарроҳлик қуйидаги афзалликларга эга:

Жарроҳлик муддатини қисқартириш;

· операция вақтида қон йўқотишнинг сезиларли даражада камайиши ва кесманинг морбидлиги;

· операциядан кейинги даврда оғриқ ва юмшоқ тўқималарнинг шишишини камайтириш;

· жарроҳлик ярасининг эпителизация даврининг сезиларли даражада қисқариши;

· операциядан кейинги асоратлар ва касалликнинг қайталаниши сонининг камайиши;

· беморларнинг меҳнатга лаёқацизлик даврини қисқартириш;

· операция ҳатто параректал оқмалар, яллиғланиш жараёнлари ва анус ёриқлари мавжуд бўлганда ҳам амалга оширилиши мумкин.

ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси геморройнинг лазер коагуляцияси ва буғланиши, геморройни латекс ҳалқалар билан боғлаш учун ноёб имкониятни тақдим этади. Операциядан кейинги даврда бемор қулай стационар шароитда малакали тиббиёт ходимларининг назорати остида бўлади.

Геморройнинг олдини олиш учун диетада хатолардан қочиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилишни чеклаш тавсия этилади. Узоқ вақт давомида ўтирганингизда, юриш учун танаффуслар қилишингиз керак. Лаксатифлардан фойдаланиш ич қотишининг олдини олишга ёрдам беради. Геморройнинг сабабларини шу тарзда бартараф этиш орқали сиз касаллик хавфини сезиларли даражада камайтирасиз.

Яна бир бор таъкидлашни истардимки, сизнинг касалликларингиздан уялишнинг ҳожати йўқ ва ўз вақтида шифокор билан маслаҳатлашинг.

Ҳурмат ва сиҳат-саломатлик тилаб, олий тоифали проктолог, тиббиёт фанлари номзоди Хожимуҳамедова Нигора Абдукамаловна.