15.08.2019 · 👁 1,905

Мен сўрашдан уяламан: уролог учун 10 та муҳим савол

Соғлиғингизга ғамхўрлик қилиш фойдали нарсадир, лекин унда ҳатто шармандалик ва зарарли нотўғри тушунчалар учун жуда кўп жой мавжуд. Қандай муаммолар учун урологга бориш керак ва нимадан, аксинча, қўрқмаслик керак? Келинг, буни аниқлайлик.

Урологга қандай аломатлар бўлиши керак ва қайси биридан қўрқмаслик керак?

Урологга мурожаат қилишингиз керак бўлган асосий белгилардан бири сийдикдаги қон ва эякуляциядаги қондир. Ҳеч қандай ҳолатда бу нуқтани эътиборсиз қолдириб бўлмайди. Айниқса, чекувчилар, чунки чекиш ўпка саратони, сийдик пуфаги саратони ва камроқ даражада простата саратони учун хавф омилидир.

Бошқа белгилар - мояклардаги оғриқ ва ноқулайлик, перинеумдаги оғриқ, уретрадан ғайриоддий оқинди, пастки орқа қисмида оғриқ, айниқса, у бир томондан пайдо бўлса.

Агар мояклар ёки улардан бири ҳажми ўзгарган бўлса, бу ҳам шифокорга мурожаат қилиш учун сабабдир. Аммо уларнинг турли позициялари ташвишлантирмаслиги керак.

Сиз сийдик қандай чиқарилишини кузатишингиз керак - оғриқ бўлмаслиги керак ва ҳожатхонага бориш кунига ўртача 6-8 марта бўлиши керак. Агар оқим заиф бўлса, сийиш қийин, вақти-вақти билан, ўзини тута олмаслик пайдо бўлади, тез-тез тунги чақириқлар - буларнинг барчаси шифокор билан маслаҳатлашиш учун сабабдир, гарчи уларнинг барчаси одамнинг касал эканлигини англатмайди.

Простата аденомаси ўлимга маҳкум ва у фақат ёмонлашадими?

Йўқ, умуман эмас. Аксарият эркаклар, 40-50 ёшдан сўнг, у ёки бу даражада аденомани ривожлантирадилар ва 90 ёшга келиб, уларнинг барчаси ривожланади. Аммо уларнинг фақат учдан бирида бу касалликка айланади; қолганлари учун, айтайлик, ўсиш жараёни. Аденома ўлим жазоси эмас; кўпчилик эркаклар ҳатто даволанишни талаб қилмайди ва кузатиш этарли. Даволашга муҳтож бўлган кўпчилик одамлар учун ушбу касалликнинг консерватив давоси учун эчимлар мавжуд. Ва бу учдан бирининг фақат 25-30 фоизи операцияга муҳтож бўлиши мумкин.

Урологик касалликлар билан боғлиқ қандай умумий қўрқувлар асоссиз?

Масалан, аденоманинг саратонга айланишидан қўрқиш асоссиздир - адолациз реклама баъзан ўрнатишга ҳаракат қиладиган нарсадан фарқли ўлароқ. "Яширин инфекциялар бор-йўқлигини текширганмисиз? Акс ҳолда улар простатит, аденома, кейин саратонга олиб келади." Бу нафақат шундай эмас, балки қўрқувнинг сабаби бўлади - одам ҳеч қаерга бормасликка ва текширилмасликка қарор қилади, улар айтадилар, нима бўлишини олдини олиш мумкин эмас ва бу соғлиқ учун жуда зарарли.

Ҳа, СТДни юқтирмаслик яхшироқдир ва ҳа, деярли барча эркаклар охир-оқибат аденомани ривожлантирадилар, аммо йўқ, у саратонга айланмайди. 45-50 ёшдан кейин эркакларда простата саратони хавфи параллел равишда мавжуд, аммо улар бир-бирига боғлиқ эмас, ҳатто простата безининг турли қисмларидан ўсади.

Операциядан қўрқиш ҳам бор. Барча оддий одамлар операциялардан қўрқишади, бу табиий қўрқувдир. Аммо жарроҳлик ҳар доим ҳам қўрқинчли, жиддий аралашув ва қийин тикланиш эмас; баъзан бунинг учун бир неча кун этарли. Бу эрда сиз шифокорларнинг провокацияларига берилмаслик ва кераксиз манипуляциялар қилмаслик, шунингдек, лаҳзани ўтказиб юбормаслик, муаммони яхши, нафис операция қилиш ўрнига ҳал қилиш қийин ёки ҳал бўлиб қолишига йўл қўймаслик учун ҳар доим ўрта жойни излашингиз керак, шундан сўнг одам бу муаммони унутади. Энди, масалан, аденома учун операциядан сўнг, одам бир кунни касалхонада ўтказади ва нормал ҳаётга қайтади.

СТД билан боғлиқ зарарли афсоналар борми?

Албатта, масалан, сиз фақат жинсий алоқа пайтида юқтиришингиз мумкин. Баъзи касалликлар сочиқдан, ҳожатхона ўриндиғидан ва ҳоказолардан юқиши мумкин, яъни жинсий йўлни эксклюзив деб аташ мумкин эмас. Яна бир нарса шундаки, эҳтимоллик, албатта, пастроқ, лекин у эрда, айниқса, яралар, ёриқлар ва бошқалар бўлса. Аммо юриш ва қўрқишнинг ҳожати йўқ - асосий гигиена, эҳтиёткорлик ва аниқлик этарли.

Бундай афсоналарнинг яна бир томони бор - масалан, ҳар қандай алоқа 100% касал бўлиш хавфи. Бу нотўғри. Менинг севимли мисолим гонорея билан боғлиқ: касал аёл билан бир марта ҳимояланмаган алоқада, инфекцияни юқтириш эҳтимоли атиги 17% ни ташкил қилади. Бу хавф-хатарга арзийди дегани эмас - агар бир нечта шерик бўлса, контрацепциянинг тўсиқ усулларини танлаш ҳар доим яхшироқдир.

Простата саратонидан қўрқиш керакми ва қанчалик тез-тез текширилиши керак?

Биз, урологлар, онкологлар ва эпидемиологлар, бу масалада доимо бир-биримиз билан курашамиз. ПСА учун қон тести мавжуд - бу простата саратони учун ўсимта белгиси. Онкологларнинг таъкидлашича, ҳамма буни доимо қилмаслиги керак. Улар бирида саратон касаллигини аниқлаш учун 1000 кишининг натижаларига қараш кераклиги ҳақида тадқиқот ўтказдилар. Маълум бўлишича, қолганлар беҳуда қон таҳлилини топширишган.

Яна бир томони бор: клиник аҳамияциз простата саратони мавжуд. Масалан, инсулт ва юрак хуружи билан оғриган 80 ёшли одам. Биз унда аста-секин ўсиб бораётган простата саратони белгиларини топамиз, бу фақат тахминан 15 йил ичида касалликка айланади. Ва биз уни қон тести, сўнгра простата биопсияси орқали "таъқиб қилишни" бошлаймиз, кейин даволанишни буюрамиз - биз унга фақат зарар берамиз. Бу беморни танлаш масаласи - кимга керак ва кимга керак эмас.

Простата саратони даражаси энг юқори бўлган Скандинавияда эркакларда ПСА скрининги 40-45 ёш оралиғида таклиф қилинган. Агар кўрсаткичлар паст бўлса, унда кейинги бир неча йил давомида бу ҳақда унутишингиз мумкин. Агар улар юқори бўлса, текширув ҳар йили ўтказилади. Менга бу танланган позиция ёқади; Шундай қилиб, биз кераксиз ташхислардан қочамиз ва муҳим касалликларни ўтказиб юбормаймиз.

Жинсий олатнинг кичик бўлиши нормалми?

Феар релатед то сизе ис оне оф тҳе мост соммон. Яқинда ҳамкасблар сўров ўтказишди - унинг натижаларига кўра, жинсий олатни ўртача ҳажми 21 см эканлиги маълум бўлди. Иштирокчилардан яна ўлчашга уриниб кўришни сўрашганида ва қандай қилиб аниқ ўргатилганда, ўртача узунлик ҳали ҳам 13 см эканлиги маълум бўлди. Бу ўртача статистик кўрсаткичлар - 12-16 см - ва сиз нафақат "қорин бўшлиғидан", балки пубик симфиздан ҳам ўлчашингиз керак. Баъзи одамларда ёғ бор - агар сиз уни ўлчамасангиз, унда камроқ ҳисоблашингиз мумкин. Кўпчилик ўзларининг ташқи кўринишидан норози ва бу соҳада норозилик ҳам тез-тез учрайди, аммо бу ташвиш ва ҳар қандай жиддий чоралар учун ҳақиқий сабаб бор дегани эмас. Мен кўрсаткичларсиз жинсий олатни катталаштириш тарафдори эмасман.

Патологик оғишлар ҳам мавжуд - "микропенис" тушунчаси мавжуд, яширин жинсий олатни мавжуд. Аксарият вазиятларда одамга ёрдам бериш мумкин - замонавий тиббиёт умуман умидсизликни англатмайди. Урологияда генитал жарроҳликнинг бутун бўлими мавжуд бўлиб, бу мутахассислар жинсни ўзгартириш, камайтириш, кенгайтириш, катталаштириш, сиқиш бўйича мураккаб операцияларни бажарадилар. Деярли ҳар доим одамнинг жинсий фаол бўлишига имкон берадиган ечим бор, ҳатто ҳеч қандай имконият йўқдек туюлса ҳам - масалан, жинсий олатни шикастланган ҳолда.

Эркак бепуштлиги - ундан қўрқиш керакми ва нима қилиш керак?

Ҳеч нарсадан қўрқишнинг ҳожати йўқ. Биринчидан, бу бепуштликми ёки субфертилите ҳолатими, яъни ҳомиладор бўлиш қобилиятининг пасайишини аниқлашингиз керак. Статистик маълумотларга кўра, агар умуман соғлом эр-хотин бир йил ичида мунтазам жинсий фаоллик билан ҳомиладор бўлмаса, бу соҳада текширувдан ўтишга арзийди - вақти-вақти билан эмас, балки мунтазам равишда. Агар эр-хотиндаги аёл 35 ёшдан ошган бўлса, унда бу муддат олти ойгача қисқартирилади. Бу кўплаб замонавий аёлларда тухумдонлар заҳираси (тухумларнинг умумий сони) камайганлиги, бу аралашувлар ва бошқа омиллар билан боғлиқ.

Эркакларнинг бепуштлигининг сабаби нима бўлишидан қатъи назар, бу ўлим ҳукми эмас. Агар биз экстремал даража ҳақида гапирадиган бўлсак ҳам - азоспермия, бунда эякуляцияда сперма йўқ. Энди ҳеч бўлмаганда ИВФ доирасида болани ҳомиладор қилиш имконини берувчи усуллар мавжуд.

Ҳомиладор бўлиш қийинлишувининг умумий сабабларидан бири вас деференснинг обструкцияси бўлиб, бу ўз навбатида кўплаб омиллар натижасида юзага келиши мумкин. Кўпинча бу хламидия ёки миоплазма инфекцияси, гонореядан кейинги асоратлар. Жуда кам сонли сперма ишлаб чиқариладиган генетик шакллар мавжуд. Биз буларнинг барчасини тўғридан-тўғри мояк ёки эпидидимисдан сперма олиш имконини берувчи микрожарроҳлик операциялари ёрдамида муваффақиятли енгамиз.

Ҳар ҳолда, умидсизликка тушишнинг мутлақо ҳожати йўқ.

Буйрак тошлари хавфини камайтириш мумкинми?

Энг осон йўли - кўп сув ичиш; бу учрашувларда энг кенг тарқалган тавсия. Бу одатда кўплаб соғлиқ муаммоларининг олдини олади. Буйраклар кунига тахминан 1,5-2 литр сийдик чиқаради, лекин шу билан бирга улар ўзлари орқали 100 литргача суюқликни ўтказадилар, шунинг учун "буйракларни тўлдириш" қўрқуви тўлиқ оқланмайди, бу ҳам афсоналар оламининг бир қисмидир - буйраклар жуда катта иш резервига эга. Бундан ташқари, агар одамда битта буйраги олиб ташланган бўлса, иккинчиси барча ишларни ўз зиммасига олади ва энгади. Сийдикингиз энгил ёки деярли шаффоф бўлиши учун этарли миқдорда сув ичишни тавсия қиламиз.

Урологга қанчалик тез-тез ташриф буюриш керак ва аёллар унга боришлари керакми?

Уролог эркак шифокор деган нотўғри тушунча бор, лекин бу тўғри эмас. Аёллар сийдик йўллари инфекциялари - систит, пиелонефрит ҳақида гап кетганда, гинекологга эмас, балки урологга мурожаат қилиш яхшироқдир. Айтганча, бу энг кенг тарқалган бактериал инфекциялар; улар ичак ва ўпкага қараганда тез-тез учрайди.

Эркаклар ташвиш берувчи аломатлар ёки ноқулайликлар бўлса, урологга ташриф буюришлари керак.

Профилактик ташрифлар учун аниқ ягона тавсиялар йўқ, лекин мен 45-50 йилдан кейин мунтазам текширувлар ва буйраклар ва бошқа органларнинг даврий ултратовуш текширувини маслаҳат бераман. Шу билан бирга, ўз-ўзини текширишни ўтказиш керак - эркак мунтазам равишда скротумни бўлаклар ва бошқа ўзгаришлар учун палпация қилиши керак. Мояк ўсмалари, масалан, жуда узоқ вақт давомида деярли асемптоматикдир - улар катталашганда ҳам, улар ҳали ҳам зарар қилмайди. Умуман олганда, урологик саратонларнинг аксарияти секин ўсиб боради, аммо мояк саратони бундан мустасно; у тез ривожланиши мумкин ва кўпинча 20-40 ёшда содир бўлади, шунинг учун ўзингизни ҳис қилиш нафақат ёқимли, балки фойдалидир.

Аммо бу эрда мен бир муҳим нарсани айтмоқчиман. Бугунги кунда онкоурология нуқтаи назаридан биз жуда олдинга қадам ташладик. Мен 1994 йилда урология билан шуғуллана бошлаганимда, бу асосан оғир жарроҳлик операциялари эди. Ҳозир биз операция қиладиган ва минимал инвазив аралашувларни амалга оширадиган беморларнинг аксарияти яхши прогнозли беморлардир; тўлиқ даволаш уларнинг 70-80% содир бўлиши мумкин. Кўпгина онкологик урологик операциялардан сўнг, инсоннинг ҳаёт сифати ўзгармайди, баъзан эса яхшиланади. Асосийси, кечиктирмаслик ва саволлар билан шифокорга боришдан қўрқмасликдир. Соғлиғингизга ғамхўрлик қилиш, одатда, ақл-идрок белгисидир.

Саволлар бўйича +(998 78) 140-03-03, +(998 78) 140-01-60 телефонлари орқали ҳамда Тошкент ш., Учтепа тумани, 12-квартал, кўч. М. Шайхзода. Телеграм канали: ҳттпс://т.ме/урологис_уз