Тошкентда урологни қандай танлаш керак: бемор билиши шарт бўлган нарсалар

Урологга одатда кеч — чидаб бўлмай қолгандагина мурожаат қилишади. Ҳолбуки урологик муаммоларнинг аксарияти эрта босқичда анча осон ҳал бўлади. Уролог нима билан шуғулланишини, унга қачон бориш кераклигини ва Тошкентда шифокорни қандай белгиларга қараб танлашни кўриб чиқамиз.

Урология — кечикиш энг қимматга тушадиган соҳалардан бири. Эрта босқичда кузатиб бориладиган тош бир йилдан кейин аралашувни талаб қилиши, оддий яллиғланиш эса сурункали шаклга ўтиши мумкин.

Уролог аслида нима билан шуғулланади

Кенг тарқалган хато — урологияни «эркаклар» ихтисослиги деб ҳисоблаш. Аслида уролог ҳар икки жинсдаги ва исталган ёшдаги беморларнинг сийдик ажратиш тизими билан шуғулланади, эркаклар репродуктив соҳаси эса унинг ишининг бир қисми холос.

• Буйраклар, сийдик найлари, сийдик пуфаги, сийдик чиқариш канали.
• Буйрак-тош касаллиги ва унинг олдини олиш.
• Сийдик йўлларининг яллиғланиш касалликлари.
• Эркакларда простата бези.
• Сийдик ажралишининг бузилиши, шу жумладан ёш билан боғлиқ ҳолатлар.

Қайси мутахассислар қабул қилишини Тошкент урологлари бўлимида, бу йўналиш бор марказлар рўйхатини эса урология саҳифасида кўриш мумкин.

Терапевтга эмас, урологга қачон бориш керак

Терапевт яхши биринчи нуқта, аммо шундай шикоятлар борки, улар билан дарров тор мутахассисга борган мантиқийроқ.

• Бир суткадан ортиқ давом этадиган сийдик ажралишидаги оғриқ ёки ачишиш.
• Тунда тез-тез қисташ, сийдик оқими кучининг ўзгариши.
• Бел ёки ён томондаги оғриқ, айниқса хуружсимон.
• Сийдик рангининг ўзгариши, қон аралашмаси.
• Такрорланувчи сийдик йўллари яллиғланиши — йилига икки мартадан кўп.
• Профилактик кўрикда топилган сийдик таҳлилидаги оғишлар.

Алоҳида ҳолат — профилактика. Маълум ёшдан кейин эркакларга шикоят бўлмаса ҳам мунтазам урологик кўрик тавсия этилади: простата безининг кўп ҳолатлари узоқ вақт белгисиз кечади. Аниқ ёш ва кўрик частотасини ирсиятни ҳисобга олиб шифокор белгилайди.

Уролог, андролог, уролог-онколог: фарқи нимада

Ёндош ихтисосликлар номи кўпинча чалкаштирилади ва бемор нотўғри шифокорга ёзилади.

• Уролог — сийдик ажратиш тизими бўйича асосий мутахассис. Ундан бошлаган оқилона.
• Андролог — эркаклар репродуктив тизими ва насл қолдириш қобилияти масалалари билан шуғулланади.
• Уролог-онколог — сийдик тизими аъзоларининг ўсма касалликлари билан ишлайди.
• Болалар урологи — ўсмирлик ёшигача бўлган беморларни олиб боради; болаларда кўп ҳолатлар бошқача кечади.

Айнан кимга ёзилишни билмасангиз, умумий урологдан бошланг — зарур бўлса у сизни кейинги мутахассисга йўналтиради.

Шифокор танлашда нимага қараш керак

Яхши уролог рекламадаги баланд сўзлардан эмас, бир неча текширса бўладиган нарсадан билинади.

• Йўналиш бўйича тажриба. Йиллар давомида буйрак-тош касаллиги билан ишлаган шифокор ва репродуктив соҳага жамланган шифокор — турли мутахассислар.
• Ташхис имконияти. Ёнида УТТ (УЗИ) ва лаборатория бўлмаган уролог хулосани кўр-кўрона қуришга мажбур.
• Тушунтиришга тайёрлиги. Ҳар бир текширув нима учун буюрилганини айтиб берадиган мутахассис одатда беморни тизимли олиб боради.
• Босим йўқлиги. Биринчи куннинг ўзидаёқ «тўлиқ пакет»ни бажаришни қатъий таклиф қилиш — эҳтиёт бўлиш учун сабаб.
• Кузатув қулайлиги. Урологик ҳолатлар кўпинча назоратни талаб қилади, шунинг учун туманга ҳам қаранг: масалан, Чилонзор тумани урологлари.

Биринчи қабулга қандай тайёрланиш керак

Тайёргарлик вақтни ҳам, пулни ҳам тежайди: усиз ташрифнинг бир қисми манзарани хотирадан тиклашга кетади.

• Илгариги таҳлиллар ва УТТ натижаларини, ҳатто икки йил олдингисини ҳам йиғинг.
• Шикоятлар қачон бошлангани ва нима уларни кучайтириши ёки енгиллатишини ёзиб қўйинг.
• Доимий қабул қиладиган дориларингиз рўйхатини тузинг.
• Сийдик пуфаги тўла ҳолда келиш керакми — буни олдиндан аниқланг, бу режалаштирилган текширувга боғлиқ.
• Ташрифдан олдин ўзбошимчалик билан даволанишни бошламанг: бу манзарани хиралаштиради.

Бирламчи қабул қандай ўтади

Беморларнинг бир қисми ташрифни шунчаки ноаниқлик туфайли кейинга суради: хонада айнан нима бўлиши тушунарсиз. Аслида урологнинг бирламчи маслаҳати анча олдиндан башорат қилинадиган тартибда ўтади.

• Суҳбат: шифокор шикоятлар, улар қачондан бери давом этаётгани, ўтказилган касалликлар ва турмуш тарзи ҳақида батафсил сўрайди.
• Кўрик — унинг ҳажми шикоятларга боғлиқ; шифокор нима қилаётганини ва нима учун қилаётганини олдиндан тушунтириши шарт.
• Асосий текширувларга йўлланма — одатда таҳлиллар ва УТТ.
• Натижалар билан такрорий ташриф — даволаш режаси айнан шунда шаклланади.

Текширувсиз, фақат шикоятларга қараб якуний ташхис қўйиш тўғри эмас. Агар биринчи қабулдаёқ шундай бўлса, бошқа мутахассисдан иккинчи фикр олган оқилона.

Кечиктириб бўлмайдиган белгилар

Ҳисоб ҳафталар билан эмас, соатлар билан юритиладиган ҳолатлар ҳам бор.

• Ён ёки белдаги кескин, кучли оғриқ — тинч ҳолатда ҳам қолмайди.
• Қисташ бор, аммо сийиш умуман иложи йўқ.
• Сийдикда қон.
• Юқори ҳарорат бел оғриғи билан бирга келса.
• Мояк соҳасида тўсатдан пайдо бўлган оғриқ ва шиш.

Бундай ҳолатларда қулай санага ёзилиш эмас, шошилинч тиббий ёрдамга мурожаат қилиш керак.

Каталог мутахассислар ва клиникаларни туман ҳамда йўналиш бўйича солиштиришга ёрдам беради, аммо ташхис фақат юзма-юз қабулда ва текширув натижаларига кўра қўйилади. Мутахассислар бўлимидан икки-учта мос шифокорни танланг, маслаҳатга ёзилинг ва текширув режасини шахсан муҳокама қилинг — урологияда ўз-ўзини даволаш деярли ҳар доим қимматга тушади.