14.02.2017 · 👁 19,933

Уролог Нуралиев Телман Юлдашбаевич сизни “Буйракдаги тузлар” мавзусидаги мақола билан таништиради.

Кўпинча ултратовуш шифокорларимиз &қуот;Буйраклардаги тузлар&қуот; ни аниқлайдилар. &қуот;Буйрак тузлари&қуот; нима? &қуот;Буйраклардаги тузлар&қуот; ёки прелитиёз, преуролитиёз, уролитиёзнинг номаълум босқичидир ва ултратовуш текшируви пайтида буйрак бўшлиғи тизимида туз конгломератлари мавжудлиги ва сийдик чўкиндисида кристаллар мавжудлиги билан белгиланади. Буйракдаги тузлар одамлар орасида жуда кенг тарқалган ва улар бу муаммога эътибор бермайдилар. Аммо бу жуда жиддий муаммо, чунки буйраклардаги тузлар тўпланиб, тошга айланиши мумкин ва шу билан буйраклар ва сийдик тизимининг бошқа органларига зарар этказиши мумкин. Шунинг учун сийдик тизимидан тузларни ўз вақтида ташхислаш ва олиб ташлаш уролитиёзнинг ривожланишига, унинг қайталанишига ва асоратларига тўсқинлик қилади.

Уролитиёз ҳақида қисқача маълумот

Уролитиёзнинг сабаблари метаболик касалликлар, шикастланишлар, ошқозон-ичак тракти касалликлари ва сувсизланиш бўлиши мумкин. Кўпинча бу касалликлар яширинча пайдо бўлиши мумкин. Беморлар узоқ вақт давомида бел оғриғидан шикоят қиладилар ва терапевт ва неврологдан муваффақияциз даволанишади. Касаллик ҳар қандай ёшдаги одамларда, шу жумладан болалар ва қарияларда учрайди.

Хўш, нима учун тошлар шакллана бошлайди?

Касалликнинг асосий механизми метаболик бузилишдир, бу эримайдиган тузларнинг шаклланишига ва тошларнинг шаклланишига олиб келади. Кимёвий тузилишига кўра турли хил тошлар ажралиб туради - уратлар, фосфатлар, оксалатлар, систинлар, юқумли ва аралаш. Аммо, агар сизда уролитиёзга ирсий мойиллигингиз бўлса ҳам, унда предиспозиция қилувчи омиллар бўлмаса, у ривожланмайди, масалан:

* Иқлим. Иссиқ иқлим шароитида одам ўрта зонадаги одамга қараганда кўпроқ терлайди. Суюқликнинг этишмаслиги туфайли танадаги маълум тузларнинг концентрацияси ошади ва тошлар пайдо бўлиши учун қулай шароитлар пайдо бўлади.

* Ичимлик сувининг таркиби (калций тузлари юқори бўлган қаттиқ сув уролитиёзнинг пайдо бўлишига ёрдам беради), сийдикнинг кислоталилигини оширадиган аччиқ ва кислотали овқатлар. Бу тошларнинг шаклланишини осонлаштиради.

* Витаминлар ва ултрабинафша нурларнинг доимий этишмаслиги.

* Шикастланиш ва суяк касалликлари - остеомиелит, остеопороз.

* Ошқозон ва ичакнинг сурункали касалликлари - сурункали гастрит, колит, ошқозон яраси.

* Буйраклар ва генитоüринер тизим органларининг турли касалликлари - сийдикнинг чиқишини бузадиган туғма ва орттирилган аномалиялар, пиелонефрит, простата аденомаси ва бошқалар.

Сийдик чиқариш тизимининг ҳар қандай қисмида тошлар пайдо бўлиши мумкин. Энг муҳими - буйрак, сийдик йўллари ва сийдик пуфагидаги тошлар.

Буйрак тошлари қандай пайдо бўлади?

Касаллик пастки орқа тарафдаги оғриқлар, сийдикда қон пайдо бўлиши билан намоён бўлади. Сийдикдаги тошларнинг ўз-ўзидан ўтиши мумкин. Оғриқ табиатда зерикарли ва оғриқли, аммо ўткир бўлиши мумкин. Кўпинча оғриқ бир томондан пайдо бўлади. Агар иккала буйракда тошлар бўлса, унда оғриқ бир вақтнинг ўзида ёки ҳар икки томонда ҳам пайдо бўлади. Оғриқ ҳаракат ва тана ҳолатидаги ўзгаришлар билан боғлиқ. Сийдикдаги қон одатда қаттиқ оғриқ ёки жисмоний фаолият, юришдан кейин пайдо бўлади. Оғриқнинг кучли ҳужуми ҳам тошларнинг ўтишига олиб келиши мумкин.

Уретерал тошлар қандай пайдо бўлади?

Буйракдан силжиб, тош сийдик йўлига киради. Кейин оғриқ пастки орқа томондан чаноқ, пастки қорин, жинсий аъзолар ва сонга ўтади. Агар тош сийдик йўлларининг пастки қисмида жойлашган бўлса, беморда тез-тез, асоссиз сийиш истаги пайдо бўлади. Тош сийдик йўлларининг лüменини тўлиқ тўсиб қўйганда, сийдик буйракда тўпланади, бу эса буйрак коликаси ҳужумини келтириб чиқаради. Ўткир крамп оғриғи пастки орқа қисмида пайдо бўлади, бу тезда қориннинг тегишли ярмига тарқалади. Оғриқ бир неча соат ёки ҳатто кунлар давом этиши мумкин, вақти-вақти билан сусаяди ва қайтиб келади. Бемор ўзини безовта қилади ва қулай позицияни топа олмайди. Ҳужум тош ўз ўрнини ўзгартирганда ёки уретерни тарк этганда тугайди. Агар колик ҳужумидан кейин тош ўтмаса, у ҳолда ҳужум такрорланиши мумкин. Одатда, ҳужум тугагандан сўнг, сийдикда қон пайдо бўлади.

Қувиқдаги тошлар қандай пайдо бўлади?

Асосий намоён - қориннинг пастки қисмидаги оғриқлар, перинеум ва жинсий аъзоларга нурланиши мумкин. Оғриқ ҳаракатланаётганда ёки сийиш пайтида пайдо бўлади. Қувиқдаги тошларнинг яна бир кўриниши сийишнинг кўпайиши ҳисобланади. Ўткир, сабабсиз чақирувлар юриш, чайқалиш ёки жисмоний фаолиятда пайдо бўлади. Эҳтимол, улар эътиборга олишади&қуот;Тиқиш&қуот; деб аталадиган аломат бор: сийиш пайтида сийдик оқими тўсатдан тўхтайди, гарчи бемор сийдик пуфаги тўлиқ бўшатилмаганлигини ҳис қилса. Сийдик чиқариш фақат тана ҳолатини ўзгартиргандан кейин тикланади.

Агар даволанмасангиз нима бўлади?

Буйраклар ва сийдик йўлларидаги тошлар охир-оқибат ўткир ёки сурункали пиелонефритнинг ривожланишига олиб келади. Сийдик чиқариш каналида тошнинг узоқ вақт бўлиши буйрак функциясини тўлиқ тўхтатилгунга қадар бузиши мумкин. Агар даволанмаса, буйракнинг йирингли эриши пайдо бўлиши мумкин ва уни олиб ташлаш керак бўлади. Қувиқдаги тошлар оғир намоён бўлган ўткир систитнинг ривожланишига олиб келиши мумкин. Агар сийдик йўлига икки томондан тош кирса, буйраклар сийдик чиқаришни тўхтатади ва ўткир буйрак этишмовчилиги ривожланади, яъни анурия. Бу ҳолат шошилинч жарроҳлик аралашувни талаб қилади.

Уролитиёз қандай даволанади?

Даволаш консерватив ва жарроҳлик бўлиши мумкин.

Консерватив даво тошнинг катталиги кичик бўлганда ва касалликнинг асоратлари бўлмаганда амалга оширилади. Бу тўғри овқатланиш ва баъзи дори-дармонларни ўз ичига олади.

Рацион уролитиёзнинг турига (тошларнинг таркиби) боғлиқ. Уратлар ҳосил бўлганда, ён маҳсулотлар овқатдан чиқарилади - мия, буйраклар, жигар ва бошқалар Фосфат тошлари билан: сут ва сут маҳсулотлари озиқ-овқатдан чиқарилади; гўшт, чўчқа ёғи, унли идишлар, ўсимлик ёғлари кўрсатилган; Сабзавотлар ва мевалар чекланган. Оксалат тошлари учун: марул, исмалоқни истисно қилинг; картошка ва сут билан чекланган.

Баъзи турдаги тошларни, масалан, уратларни эритадиган дорилар мавжуд. Ушбу дориларнинг ҳаракати жуда ўзига хос ва ҳар доим ҳам самарали эмас, шунинг учун улар уролог томонидан кўрсатилгандек қатъий равишда олиниши керак.

Буйрак санчиғининг ҳужуми пайтида сиз илиқ ванна олишингиз ёки пастки орқангизга иситиш педи қўйишингиз ва антиспазмодик ва оғриқ қолдирувчи (но-шпа, баралгин, аналгин) олишингиз керак.

Агар тош сизни жуда безовта қилса, оғриқ тўхтамайди, ҳатто катталиги катта бўлса ҳам, жарроҳлик йўли билан олиб ташланади. Бундай ҳолларда кўпинча экстракорпореал литотрипси (майдалаш) қўлланилади. Афсуски, барча тошларни ҳар доим ҳам шу тарзда майдалаш мумкин эмас. Бундай ҳолларда эндоскопик тошни олиб ташлаш қўлланилади.

Агар тошингиз ўтиб кетган бўлса ёки жарроҳлик йўли билан олиб ташланган бўлса, кейинги парҳез ва тошнинг такрорий шаклланишининг олдини олиш учун тошнинг минерал таркибини таҳлил қилишни унутманг.

Уролитиёзнинг олдини олиш

Юқорида айтиб ўтилганидек, касалликнинг ривожланишининг асосий сабаби метаболик касалликлардир. Шунинг учун, агар қариндошларингиз ушбу касалликдан азият чекса, ўзингизга эҳтиёт бўлинг ва қуйидаги тавсияларга амал қилинг.

* Рад этиш: булонлар, шоколад, қаҳва, какао, аччиқ, ёғли ва қизариб пишган овқатлар.

* Овқатнинг умумий миқдорини чекланг (ортиқча овқатланманг), ош тузи.

* Кўп сув ичинг, кунига камида 1,5 литр. Ёзда сиз шунчалик кўп ичишингиз керакки, ҳеч қачон чанқамайсиз. Аммо шу билан бирга, агар сиз илгари тошлардан ўтган бўлсангиз, сийдикнинг кунлик ҳажми камида 2,0 литр бўлишини таъминлашингиз керак. Шунга кўра, сиз 2,0 литрдан ортиқ сув олишингиз керак.

* Мунтазам равишда диуретик инфузиялар ёки турли ўтларнинг қайнатмаларини олинг.

* Жуда совуқ бўлманг, ҳар доим белингизни иссиқ тутинг.

* Агар ломбер минтақада ноқулайлик сезсангиз, дарҳол урологга мурожаат қилинг.

Соғлом бўлинг ва яқинларингизга ғамхўрлик қилинг!

Сиз ҳар доим ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникаси мутахассисларига ўзингизни қизиқтирган саволларни электрон почта орқали ёки инфо@витамед.уз (+998 71) 129-81-81 (+998 71) 129-82-82 телефон рақами орқали юборишингиз мумкин.

Қўшимча маълумотлар: ввв.витамед.уз Телеграм канали - ҳттпс://телеграм.ме/витамедуз Тез ёрдам - 1063, (+998 71) 129-00-03