ПАПИЛЛОМАЛАР

ПАПИЛЛОМАЛАР

Дерматовенерологга мурожаат қилишнинг энг кенг тарқалган сабабларидан бири инсон саломатлигига зарар этказишдан ташқари, эстетик характердаги ноқулайликларни келтириб чиқарадиган папилломалар эканлигини ҳисобга олсак, ушбу мақолада ВИТАМЕД Тиббиёт маркази клиникасининг дерматовенерологи Рихсиева Мавлюда Тохиржановна уларнинг мумкин бўлган белгилари ва даволаш усуллари ҳақида гапириб беради.

Папиллома нима?

Папиллома - вирусли этиологиянинг тери ва шиллиқ пардаларида яхши хулқли ўсмага ўхшаш шаклланиш. Бу тор асосда (педикулда), юмшоқ ёки зич мустаҳкамликдаги папиллага ўхшайди, очиқдан тўқ жигарранггача. Теридаги папилломаларнинг локализацияси косметик нуқсоннинг пайдо бўлишига олиб келади, гıртлакда - нафас олиш ва овознинг бузилиши, ички органларнинг шиллиқ қаватида - ошқозон яраси ва қон кетиши. Касалликнинг қайталаниши мумкин, энг хавфли асорат малигн дегенерациядир.

Папилломалар эпителия ҳужайралари ва терига таъсир қиладиган касалликдир. ҲПВ орасида юқори ва паст онкоген хавфи бўлган вируслар ажралиб туради. Папилломаларнинг онкогенлиги вируснинг ўз ДНКсини инсон ҳужайралари геномига интеграциялаш қобилияти билан изоҳланади.

Одам папилломавируси инфекциясининг механизми

ҲПВ инсон танасига кирганда, дастлаб эпителиянинг базал ҳужайраларини юқтиради. Микротраумлар, аşıнмалар, ёриқлар ва терининг бошқа шикастланиши папиллома вирусининг танага кириб боришига ёрдам беради. Узоқ вақт давомида вирус ўзини клиник кўрсатмасдан (сурункали ташиш) дастлаб кўпайиши мумкин.

Инсон папилломавируси ташқи муҳитда беқарор бўлгани учун инфекция бевосита алоқа орқали содир бўлади. Нопок жинсий алоқа инфекцияга олиб келади; чекиш, ҳомиладорлик, эндометриоз, витамин этишмаслиги ва иммунитет танқислиги вирус билан ўзаро таъсир қилишда инфекциянинг пайдо бўлишига мойил бўлган омиллардир. Яланғоч инсон териси билан тез-тез алоқа қилишда, масалан, массаж пайтида инфекция хавфи ортади.

Папилломаларнинг клиник кўринишлари

Папиллома тери ёки шиллиқ пардаларнинг неоплазмаси бўлиб, атрофдаги тўқималардан юқорида жойлашган папиллер ўсимтага ўхшайди. Папилломалар терида, шиллиқ пардаларда, касıкларда ва жинсий аъзоларда локализация қилинади; баъзи ҳолларда папилломалар буйрак тос бўшлиғида ва сийдик йўлларининг шиллиқ қаватида топилади.

Тери ранги ўзгармаслиги мумкин, лекин кўп ҳолларда папилломалар оқдан ифлос жигарранг рангга эга. Севимли локализация - қўллар ва қўлларнинг териси. Иммунитет танқислиги бўлган беморларда папилломатоз кенг тарқалади. Бирламчи тери ўзгаришлари инфекциядан 1-6 ой ўтгач пайдо бўла бошлайди.

Вируснинг турига қараб, папилломаларнинг клиник кўриниши ўзгарувчан. Шундай қилиб, вулгар папилломалар (сиğиллер) қўпол кератинлаш юзаси билан 1 мм диаметрли қаттиқ бўлакка ўхшайди. Оддий (вулгар) папилломалар ҳамма жойда локализе қилинади, лекин кўпинча улар бармоқларнинг терисига ва кафтларнинг орқа қисмига таъсир қилади. Болаларда, айниқса ёш болаларда, папилломалар тиззаларга таъсир қилади; бу физиологик хусусиятларга боғлиқ, чунки болалар кийимсиз эмаклашади. Иммунитет танқислиги ҳолатлари ва умумий касалликлар жараённинг тарқалишига ёрдам беради; алоҳида ҳолатларда вулгар папиллома хатарли бўлади.

Плантар папилломаларнинг қўзғатувчиси ҲПВ 1,2,4. ИНФЕКЦИОНдан бир неча ой ўтгач, тагликнинг терисида оддий папилломанинг барча белгиларига эга бўлган ва чиқадиган жант билан ўралган кичик порлоқ шиш пайдо бўлади. Баъзи ҳолларда бир папиллома атрофида кичик қиз неоплазмалар пайдо бўлади, улар ташқи кўринишида весикулаларга ўхшайди. Кейин мозаик папилломатоз ташхис қилинади.

Товоқдаги папилломалар кўпинча оғриқли, айниқса юриш пайтида. Тахминан 30% ҳолларда улар ўзларини ҳал қилишади; ўз-ўзини тиклаш кўпинча ёш болаларда кузатилади. Улар кўпинча узоқ муддатли босим билан бармоқлар орасида пайдо бўладиган чақириқлар билан аралаштирилади. Бироқ, каллуслар, папилломадан фарқли ўлароқ, силлиқ юзага эга ва тери нақшини сақлаб қолади.

Ясси папилломаларнинг қўзғатувчиси ҲПВ 3.10. Ушбу папилломалар ўзгармаган тери рангига эга ва силлиқ, текис бўлакларга ўхшайди, баъзида улар сарғиш ёки бироз пушти рангга эга бўлиши мумкин, кўпинча юмалоқ контурлар билан. Кўпбурчакли плантар папилломалар ҳам мавжуд. Неоплазмалар оғриқ, қичишишни келтириб чиқаради ва зарарланган ҳудуд гиперемикдир.

Филиформ папилломалар тери шиши учун мурожаат қилган 50 ёшдан ошганларнинг ярмида ташхис қилинади; улар акрокордлар деб ҳам аталади. Улар кўз атрофидаги терида, қорин бўшлиғида, қўлтиқ остида ва бўйнида локализация қилинади. Биринчидан, сарғиш тусли майда бўлаклар пайдо бўлади, улар кейинчалик ўсиб боради ва аста-секин 5-6 мм гача бўлган зич, чўзилган эластик шаклланишларга айланади. Филаментли папилломалар ташхиси қўйилган беморларда ректал полиплар кўпинча кузатилади.

ҲПВ 13, 32 маҳаллий эпителия гиперплазиясини келтириб чиқаради, бу оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватида ва лабларнинг қизил чегарасида кичик папиллер неоплазмаларнинг пайдо бўлиши билан тавсифланади, улар теридан бироз юқорига кўтарилади ва бирлашишга мойилдир.

Ноёб папилломалардан бири Левандовский-Лутз папилломаси (эпидермодисплазия веррусоус). Кўпинча болалар ва ўсмирлар таъсир қилади. Баъзида эпидермодисплази веррусиформис оилавий хусусиятга эга. Клиник жиҳатдан қўл ва оёқларда бир нечта қизил-жигарранг доғли папилломларга ўхшайди. Агар папилломалар терининг ултрабинафша нурланишига энг сезгир бўлган жойларида жойлашган бўлса, унда 30% ҳолларда улар малигн бўлиб, қўшни тўқималарга ўсиб, малигн ўсмаларга айланади.

Генитал сиğилларнинг қўзғатувчиси бўлган ҲПВ паст, ўрта ва юқори онкологик дегенерация хавфига эга бўлиши мумкин, шунинг учун генитал сиğилларни ташхислашда ҳар доим ПСР текширувини ўтказиш керак. Кулуçка муддати бир неча ҳафтадан бир неча ойгача давом этади. Баъзи ҳолларда ўзгаришлар минимал бўлгани учун, бу папилломалар эътиборга олинмайди. Юқишнинг асосий йўли жинсийдир. Хавф гуруҳига иммунитет танқислиги ва тез-тез ўзгариб турадиган жинсий шериклари бўлган одамлар киради. Ташқи кўринишида улар поядаги пушти ёки оч кулранг пигментли учли ўсимталарга ўхшайди.

Кўп ҳолларда оғриқ, ёниш, қичишиш, тегиниш ва ички кийим билан ишқаланишда тирнаш хусусияти бор ва улар кўпинча шикастланади ва қон кетади. Улар қин вестибюлида, кичик лабияларда локализация қилинган; камроқ тез-тез, жинсий сиğиллер вагинада ва бачадон бўйни устида топилади. Эркакларда уретранинг очилиши таъсирланади. Таъсир қилинган ҳудуд жинсий хулқ-атворга боғлиқ; анал жинсий алоқада бўлган шахсларда генитал сиğиллер перине ва перианал соҳада топилади. Баъзи ҳолларда жинсий аъзолар оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватида ва лабларнинг қизил чегарасида ташхис қилинади, бу яна жинсий ҳаётнинг хусусиятлари билан боғлиқ.

Вояга этмаган ларингеал папилломалар камдан-кам ҳолларда қайд этилади ва ҲПВ 6.11; Кўпинча беш ёшгача бўлган болалар таъсир қилади. Инфестион оссурс дуринг чилдбиртҳ, вҳен а воман ин лабор ҳас папилломас ин тҳе вагина анд тҳе чилд, вҳиле пассинг тҳроугҳ тҳе биртҳ санал, такес а прематуре бреатҳ. Касаллик вокал кордларида папиллома ўсиши билан тавсифланади, бу эса ҳаво айланиши ва нутқнинг бузилишига олиб келади.

Диагностика папилломалар

Папилломаларнинг диагностикаси дерматовенеролог томонидан амалга оширилади. Вирус турларининг кўплиги туфайли у ўзига хос хусусиятларга эга. Ан ассурате диагносис басед он висуал эхаминатион сан онлй бе маде ин тҳе слассис сасе оф генитал варц, бут тҳис доес нот провиде ассурате информатион абоут тҳе тйпе оф вирус анд иц онсогениситй. Шунинг учун, агар неоплазмаларнинг папилломатоз табиати шубҳа қилинган бўлса, улар вирусли ДНКнинг ПСР диагностикасига мурожаат қилишади.

ПСР диагностикс алловс нот онлй то сонфирм тҳе пресенсе оф ҳуман папилломавирус ин тҳе бодй анд детермине иц тйпе, бут алсо то диагносе ҳов манй вирусес аре пресент ин тҳе бодй ат тҳе тиме оф тҳе аналйсис. Тҳис ҳас диагностикс сигнифисансе, синсе, кновинг тҳе персентаге оф тҳе вирус анд иц тйпе, ит ис поссибле то детермине тҳе аппрохимате тиминг оф инфестион анд идентифй сонтаст персонс фор тҳе пурпосе оф эхаминатион анд прессрибинг превентиве тҳерапй. ПСР диагностикаси, шунингдек, папилломаларнинг сурункали курсга эга эканлиги ёки иммунитетнинг бир марталик пасайиши натижаси эканлиги ҳақида маълумот беради.

Агар даволанишнинг ягона усули папилломаларни олиб ташлаш бўлса, у ҳолда жарроҳлик билан параллел равишда ситологик текширув учун биопсия ўтказилади. Папиллома тўқималарининг гистологик текшируви аниқроқ натижалар беради, чунки ҳужайралар ҳам, уларнинг қатламларининг тўғри жойлашиши ва тўқималарнинг структуравий хусусиятлари ҳам текширилади. Бу танадаги ўзгаришлар даражаси ва малигн ўсма эҳтимоли ҳақида ишончли натижалар беради, чунки узоқ муддатли ва даволанмаган папилломалар саратон хавфи юқори бўлган ўз вақтида аниқланган ҲПВга қараганда кўпроқ саратонга олиб келади.

Қоида тариқасида, ПСР диагностикаси табиатда скрининг ҳисобланади ва агар таҳлил вирус мавжудлигини тасдиқласа, қўшимча тадқиқотлар ўтказилади.

Папилломаларни даволаш

Папилломаларни даволаш схемаси ҳар бир алоҳида ҳолатда алоҳида танланади. Агар ташхис пайтида ҲПВ аниқланса, аммо клиник кўринишлар бўлмаса, профилактика терапияси буюрилади. Бу жуда самарали ва бир неча йил давомида вирусни "ухлашга" имкон беради. ҲПВ ташувчиси бўлган беморларга ўз шеригини инсон папилломавируси билан касалланиш хавфига дучор қилмаслик учун вақти-вақти билан ПСР текширувидан ўтиш ва контрацептив воситалардан фойдаланиш тавсия этилади.

Шунингдек, ҳозирги вақтда вирусларнинг кўпайишини бостирадиган антивирал дорилар гуруҳидан папилломаларни даволаш учун препаратлар ишлаб чиқилган. Папилломаларни даволаш узоқ муддатли бўлгани учун даволаш фақат шифокор назорати остида амалга оширилади, чунки лаборатория параметрларини кузатиш зарур. Агар тери ва шиллиқ пардаларда ҲПВ нинг намоён бўлиши мавжуд бўлса, унда жойлашуви ва белгиларига қараб, улар папилломаларнинг криодеструкциясига, электрокоагуляцияга ёки папилломаларни лазер билан олиб ташлашга мурожаат қилишади. Жарроҳлик даволашнинг яна бир замонавий усулини қўллаш мумкин - радио тўлқинлари ёрдамида папилломларни олиб ташлаш. Агар папилломада малигн ўсма белгилари бўлса, соғлом тўқималарни ушлаган ҳолда зарарланган ҳудудни скалпел билан кесиш амалга оширилади.

Шуни ёдда тутиш керакки, папилломаларни олиб ташлаш тўлиқ тикланишга олиб келмайди, чунки бугунги кунда ҲПВ га зарарли таъсир кўрсатадиган дорилар йўқ. Шунинг учун илгари ташхис қўйилган папилломалар бўлган беморлар вақти-вақти билан текширувдан ўтишлари ва антивирал терапия курсларини ўтказишлари керак.

ҲПВ асосан жинсий йўл билан юқадиганлиги сабабли, папилломаларнинг олдини олишнинг ягона усули контрацепциянинг тўсиқ усули ҳисобланади. Ҳомиладорликни режалаштираётганда, болани туғиш пайтида ва ҳаётнинг биринчи йилларида юқтириш эҳтимолини камайтириш учун ташхис қўйиш ва керак бўлганда вирусни даволаш керак.

Сизни қизиқтирган барча саволларни электрон почта орқали сўров юбориш ёки телефон орқали биз билан боғланиш орқали беришингиз мумкин:

инфо@витамед.уз

(+998 71) 129-81-81

(+998 71) 129-82-82

Қўшимча маълумотлар:

ввв.витамед.уз

Телеграм канали - ҳттпс://телеграм.ме/витамедуз

Тез ёрдам – 1063, (+998 71) 129-00-03

Соғлом бўлинг, яқинларингизни асранг!